Ahmet Barutçu’nun Kilis’te Gelenekler Üzerine Araştırması

10 Ağu 2017 Per 9:55
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“KİLİS’TE KAYBOLMAYA YÜZ TUTMUŞ OLAN GELENEKLERİMİZE BAKTIĞIMIZ ZAMAN, ÖYLESİNE ANLAMLI SÖZLERE YER VERİLMİŞ Kİ, HEPSİ BİRBİRİNDEN FARKLI VE DE ÇOK DÜŞÜNDÜRÜCÜ OLDUĞUNU GÖRÜYORUZ.”
Dün kütüphanemi karıştırırken, daha doğrusu bir düzene koyarken, Ahmet Barutçu’nun Kilis hakkındaki düşünceleri isimli dokümanları elime geçti. Kızım Burçin, Ahmet Barutçu’nun Kent Gazetesi’nde yayınlamış olduğu “Kilis’te Kaybolmaya Yüz Tutan Geleneklerimiz” adlı makaleleri çok hoşuna gitmiş ve tek tek keserek onu bir kitapçık haline getirmiş. Benim de çok hoşuma giden bu geleneklerden bir bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum.
Ahmet Barutçu, Kilis’te düğün adetlerinde öylesine anlamlı sözlere yer vermiş ki, hem birbirinden farklı hem de düşündürücü özelliğe sahip olduğunu bizlere göstermiştir.
Bu güzel ve anlamlı geleneklerden birincisi, evlenecek olan oğlanın meslek sahibi olmasıyla ilgili Kilis’te çok söylenen bir sözle başlayalım: “Bir it, bir deriyi sürüdür. Mesleği olana kız var, gözün arkada kalmasın.”
Şimdi de Kilis’te kullanılan çok etkili olan bir sözü görelim. “Bakalım verimkârlar mı?” Bu sözün anlamı ise şöyledir. Oğlan evi, kız istemeden önce, aracılar vasıtasıyla kız evinin ağzı aranır. “Bakalım verimkârlar mı?” diye soruşturma yapılır. Kız evi verimkâr ise, oğlan anasının da kızı gözü kesmişse, düğürcüler tarafından resmen istenir.
Bir başka geleneğimiz de, tüm insanlarda korku ve endişe yaratan “Kör Ocak” geleneği vardır. Uzak dağ köylerinde yaşayan erkek 18, kız ise 16 yaşını doldurunca evlenme yaşına geldikleri kabul edilir. “Kör Ocak” kalma korkusuyla kız aranarak erkek çocuklarını baş göz etmeye zorlarlarmış.
Bir de “Dürü” geleneğimiz vardır. Nişan yüzüğü ile birlikte iki taraf içinde “Dürü” yapılırmış. Dürü kıza, oğlana ve yakınlarına verilen elbise ve iç çamaşırlarıdır. Damada ağır kumaştan bir elbise, gömlek, ayakkabı, kız içinde bir kaç takım elbise, ayakkabı ve iç çamaşır alınırdı.
Gelelim “Pırtı Alımı” geleneğine. Düğüne hazırlık olmak üzere “Pırtı Alımı” için, kız evi ve oğlan evi birlikte çarşıya giderlerdi. En az 150-200 kg. kirli yün alınır. Akpınar veya Zoppun’da yıkanırdı. Eğlenceli geçen bu zaman içinde yemekli seybana yapıldığı da vurgulanmıştır.
Diğer taraftan “Damat oğlun yarısı” sözü ile Kilis insanının damada ne denli değer verdiğini açıkça göstermektedir. Sevgili Ahmet Barutçu bu hususu şöyle ifade etmiştir. “Kız evine geri el öpmeye gidilir ve damada bir armağan verilir. “Eşeğin yoksa damadın da mı yok?” sözü, Kilis ve çevresinde çok yaygın bir deyimdir. Damadın aileye yakınlığı ve aşırı hizmetinin olabileceği vurgulanmak için söylenmiştir. ‘Damat, oğlun yarısıdır’ sözü de aynı niteliktedir.”
“Mehir” geleneğine değinmeden geçemeyeceğim. Dini nikâh kıyılırken, hoca tarafından bir ‘mehir’ tayin edilir. Taraflarca tespit  edilen para miktarı, hoca tarafından bir kâğıda yazılarak, iki tarafa imzalattırılır ve bu imzalı kâğıt, kızın çeyiz sandığında saklanırmış. Mehir miktarı, ailelerin sosyal durumuna göre tayin edilirmiş.
İşte kaybolmaya yüz tutmuş olan Kilis’in anlamlı ve düşündürücü geleneklerini bizlere duyuran sevgili Ahmet Barutçu’yu kutluyor ve bu konuda araştırmalarının devamını diliyorum.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

AÇ   Mutfak fena batıyormuş.   Bari boğulmasa!…   ***   İŞE BAK  ...

Yorum 
0

Mehmet Şenay TAŞKENT     Yaşamı boyunca kendisini ilim, bilim, Kilis ve Kilislilere adamış...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “İNSAN SOSYAL BİR VARLIKTIR. HER İNSAN SOSYAL YAŞAM İÇİNDE KENDİNİ...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

AÇ   Mutfak fena batıyormuş.   Bari boğulmasa!…   ***...

Hasan Şahmaranoğlu Üstadımıza “Geçm...

Mehmet Şenay TAŞKENT     Yaşamı boyunca kendisini ilim, bilim, Kilis...

İşte Benim Sosyal Hayatım

Metin MERCİMEK “İNSAN SOSYAL BİR VARLIKTIR. HER İNSAN SOSYAL YAŞAM...

“Evrensel Arkadaşlık Haftası”...

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım,  belki birçoğumuzun yeni bildiği bir...

KUŞHANA

Bakırdan dövülür şekil alırdın Kalaycıda kalaylanır parlardın Ocaklarda...

AŞKIN IZDIRABI

Tek mısraya yükledim aşkın ızdırabını Kelime kederinden acı gözyaşı...

ÖNCÜPINAR KONAKLAMA TESİSLERİ GENÇL...

GENÇLİK HİZMETLERİ VE SPOR İL MÜDÜRLÜKLERİ – KİLİS DİĞER ÖZEL...

“Sonları hüsran olacak”

Orgeneral Akar Kilis’te birlikleri denetledi Genelkurmay Başkanı Orgeneral...

Esnaf zor günler geçiriyor

KOBGEB BORÇLARI ERTELENSİN Kilis Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği (KESOB)...

MÜSİAD veresiye defterlerini satın ...

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Kilis Şube Başkanlığı...

Suriyelilerden Zeytin Dalı Harekâtı...

Kilis’te yaşayan bir grup Suriyeli, Zeytin Dalı Harekâtı’na destek...

Mehmetçiğe doğum günü sürprizi...

Kilis Belediyesi Kadın Meslek Zenginleştirme Merkezi çalışanları Gülbaba...

Mehmetçiğe ve Kilis’teki ihtiyaç sa...

İstanbul Muhtarlar Federasyonu Başkanı Kadir Delibalta, İstanbul Kilisliler...

Rektörler toplantısı Kilis’te yapıl...

Kilis 7 Aralık Üniversitesinde Zeytin Dalı Harekâtı’na destek amacıyla...

“Kilis’teki esnafımız, çiftçi...

MHP Hatay Milletvekili ve TBMM Başkanlık Divanı Katip Üyesi Mehmet N. Ahrazoğlu,...

Kilis HEM Türkiye Güreş Şampiyonası...

Kilis Halk Eğitim Merkezi (HEM) Müdürü Rukiye Toy, Türkiye’de ilk kez...

Mehmetçiğe 4 kurban ve 200 kilo bak...

Gold Başak Emlak İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Arslan, Zeytin Dalı...

105 yaşındaki Nadir Nine’den Mehmet...

105 yaşındaki Nadir Bekereci Zeytin Dalı’ Harekâtı kapsamında Mehmetçiğe...