Ahmet Barutçu’nun Kilis’te Gelenekler Üzerine Araştırması

10 Ağu 2017 Per 9:55
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“KİLİS’TE KAYBOLMAYA YÜZ TUTMUŞ OLAN GELENEKLERİMİZE BAKTIĞIMIZ ZAMAN, ÖYLESİNE ANLAMLI SÖZLERE YER VERİLMİŞ Kİ, HEPSİ BİRBİRİNDEN FARKLI VE DE ÇOK DÜŞÜNDÜRÜCÜ OLDUĞUNU GÖRÜYORUZ.”
Dün kütüphanemi karıştırırken, daha doğrusu bir düzene koyarken, Ahmet Barutçu’nun Kilis hakkındaki düşünceleri isimli dokümanları elime geçti. Kızım Burçin, Ahmet Barutçu’nun Kent Gazetesi’nde yayınlamış olduğu “Kilis’te Kaybolmaya Yüz Tutan Geleneklerimiz” adlı makaleleri çok hoşuna gitmiş ve tek tek keserek onu bir kitapçık haline getirmiş. Benim de çok hoşuma giden bu geleneklerden bir bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum.
Ahmet Barutçu, Kilis’te düğün adetlerinde öylesine anlamlı sözlere yer vermiş ki, hem birbirinden farklı hem de düşündürücü özelliğe sahip olduğunu bizlere göstermiştir.
Bu güzel ve anlamlı geleneklerden birincisi, evlenecek olan oğlanın meslek sahibi olmasıyla ilgili Kilis’te çok söylenen bir sözle başlayalım: “Bir it, bir deriyi sürüdür. Mesleği olana kız var, gözün arkada kalmasın.”
Şimdi de Kilis’te kullanılan çok etkili olan bir sözü görelim. “Bakalım verimkârlar mı?” Bu sözün anlamı ise şöyledir. Oğlan evi, kız istemeden önce, aracılar vasıtasıyla kız evinin ağzı aranır. “Bakalım verimkârlar mı?” diye soruşturma yapılır. Kız evi verimkâr ise, oğlan anasının da kızı gözü kesmişse, düğürcüler tarafından resmen istenir.
Bir başka geleneğimiz de, tüm insanlarda korku ve endişe yaratan “Kör Ocak” geleneği vardır. Uzak dağ köylerinde yaşayan erkek 18, kız ise 16 yaşını doldurunca evlenme yaşına geldikleri kabul edilir. “Kör Ocak” kalma korkusuyla kız aranarak erkek çocuklarını baş göz etmeye zorlarlarmış.
Bir de “Dürü” geleneğimiz vardır. Nişan yüzüğü ile birlikte iki taraf içinde “Dürü” yapılırmış. Dürü kıza, oğlana ve yakınlarına verilen elbise ve iç çamaşırlarıdır. Damada ağır kumaştan bir elbise, gömlek, ayakkabı, kız içinde bir kaç takım elbise, ayakkabı ve iç çamaşır alınırdı.
Gelelim “Pırtı Alımı” geleneğine. Düğüne hazırlık olmak üzere “Pırtı Alımı” için, kız evi ve oğlan evi birlikte çarşıya giderlerdi. En az 150-200 kg. kirli yün alınır. Akpınar veya Zoppun’da yıkanırdı. Eğlenceli geçen bu zaman içinde yemekli seybana yapıldığı da vurgulanmıştır.
Diğer taraftan “Damat oğlun yarısı” sözü ile Kilis insanının damada ne denli değer verdiğini açıkça göstermektedir. Sevgili Ahmet Barutçu bu hususu şöyle ifade etmiştir. “Kız evine geri el öpmeye gidilir ve damada bir armağan verilir. “Eşeğin yoksa damadın da mı yok?” sözü, Kilis ve çevresinde çok yaygın bir deyimdir. Damadın aileye yakınlığı ve aşırı hizmetinin olabileceği vurgulanmak için söylenmiştir. ‘Damat, oğlun yarısıdır’ sözü de aynı niteliktedir.”
“Mehir” geleneğine değinmeden geçemeyeceğim. Dini nikâh kıyılırken, hoca tarafından bir ‘mehir’ tayin edilir. Taraflarca tespit  edilen para miktarı, hoca tarafından bir kâğıda yazılarak, iki tarafa imzalattırılır ve bu imzalı kâğıt, kızın çeyiz sandığında saklanırmış. Mehir miktarı, ailelerin sosyal durumuna göre tayin edilirmiş.
İşte kaybolmaya yüz tutmuş olan Kilis’in anlamlı ve düşündürücü geleneklerini bizlere duyuran sevgili Ahmet Barutçu’yu kutluyor ve bu konuda araştırmalarının devamını diliyorum.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

GÖR Ekonominin başı belli değilmiş. Bizce belli: Enflasyon!… *** KUTLA   Gazetede...

Yorum 
0

Ahmet BARUTÇU Adı gibi, hükümdarlığı da YAVUZ bir padişah… Yaman iki devletle boğuşmuş,...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “YÜREKLER HANGİ ÖRSTE BU SU VEREN USTA KİM? FECRE BAYRAK ASMIŞLAR DÖRT...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

GÖR Ekonominin başı belli değilmiş. Bizce belli: Enflasyon!… *** KUTLA...

Yavuz Sultan Selim Kilis’te (1470-1...

Ahmet BARUTÇU Adı gibi, hükümdarlığı da YAVUZ bir padişah… Yaman iki...

Mercidabık’tan Geçti Büyük Ha...

Metin MERCİMEK “YÜREKLER HANGİ ÖRSTE BU SU VEREN USTA KİM? FECRE BAYRAK...

Mercidâbık Meydan Savaşı

M. Yahya EFE   Sultan Selim Cülusunda Salâ dedi de yürüdü Gidelim Mısır’a...

Yavuz ve Dede Molla

Yavuz Sultan Selim Mısır seferine gidiyordu. Orduları kol kol Anadolu’ya...

PARMAK İZİ ALMA CİHAZI SATIN ALINAC...

GÖÇ İDARESİ İL MÜDÜRLÜĞÜ İÇİSLERİ BAKANLIĞI GÖÇ İDARESİ GENEL...

Üzümde bu yıl rekolte çok düşük...

Kilis’te 2017 yaş üzüm alımları başlıyor. Kilis Ziraat Odası (KİZO)...

Başkan Kara’dan Mercidabık Zaferi K...

Kilis Belediye Başkanı Hasan Kara, Mercidabık Zaferi’nin 501. yıldönümü...

Vali Tekinarslan’dan Bayanlar Mesle...

Kilis Valisi Dr. Mehmet Tekinarslan ve Belediye Başkanı Hasan Kara ile birlikte...

Rektör Karacoşkun üniversitede yapı...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Doğan Karacoşkun,...

Yakalanan 2 bin kuş doğaya bırakıld...

Kilis’te bir araçta yapılan aramada 6 kafes içerisinde yaklaşık 2 bin...

Yolda yürürken öldü [ASAYİŞ TURU]...

Kilis’te yolda yürürken fenalaşan şahıs kaldırıldığı hastanede hayatını...

Gardiyanlara yangın eğitimi

Kilis Belediyesi İtfaiye Ekipleri, yardım bekleyen vatandaşlariçin 7/24 görevinin...

Kilis Belediyespor uzatmalarda yıkı...

Ziraat Türkiye Kupası 1′inci Tur maçında Karaköprü Belediyespor...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

SİYASET Siyaseti buzdolabı ısıtmış. Soğutmuş olmasın!… *** SİLAH...

Fayton Kültürü ve Fayton Atlarının ...

Metin MERCİMEK “FAYTONUNDA YER YOKSA BANA GÜZELİM, BEN AT ÜSTÜNDE DE...

Paylaşmak…

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, bir insan kendine ait olan bir şeyi,...

Kilisliler Üretici ve Köylü Pazarla...

Ecz. Kahraman ÜNLER   Pazar yerleri insanlar için son derece önemlidir....