Ahmet Barutçu’nun Kilis’te Gelenekler Üzerine Araştırması

10 Ağu 2017 Per 9:55
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“KİLİS’TE KAYBOLMAYA YÜZ TUTMUŞ OLAN GELENEKLERİMİZE BAKTIĞIMIZ ZAMAN, ÖYLESİNE ANLAMLI SÖZLERE YER VERİLMİŞ Kİ, HEPSİ BİRBİRİNDEN FARKLI VE DE ÇOK DÜŞÜNDÜRÜCÜ OLDUĞUNU GÖRÜYORUZ.”
Dün kütüphanemi karıştırırken, daha doğrusu bir düzene koyarken, Ahmet Barutçu’nun Kilis hakkındaki düşünceleri isimli dokümanları elime geçti. Kızım Burçin, Ahmet Barutçu’nun Kent Gazetesi’nde yayınlamış olduğu “Kilis’te Kaybolmaya Yüz Tutan Geleneklerimiz” adlı makaleleri çok hoşuna gitmiş ve tek tek keserek onu bir kitapçık haline getirmiş. Benim de çok hoşuma giden bu geleneklerden bir bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum.
Ahmet Barutçu, Kilis’te düğün adetlerinde öylesine anlamlı sözlere yer vermiş ki, hem birbirinden farklı hem de düşündürücü özelliğe sahip olduğunu bizlere göstermiştir.
Bu güzel ve anlamlı geleneklerden birincisi, evlenecek olan oğlanın meslek sahibi olmasıyla ilgili Kilis’te çok söylenen bir sözle başlayalım: “Bir it, bir deriyi sürüdür. Mesleği olana kız var, gözün arkada kalmasın.”
Şimdi de Kilis’te kullanılan çok etkili olan bir sözü görelim. “Bakalım verimkârlar mı?” Bu sözün anlamı ise şöyledir. Oğlan evi, kız istemeden önce, aracılar vasıtasıyla kız evinin ağzı aranır. “Bakalım verimkârlar mı?” diye soruşturma yapılır. Kız evi verimkâr ise, oğlan anasının da kızı gözü kesmişse, düğürcüler tarafından resmen istenir.
Bir başka geleneğimiz de, tüm insanlarda korku ve endişe yaratan “Kör Ocak” geleneği vardır. Uzak dağ köylerinde yaşayan erkek 18, kız ise 16 yaşını doldurunca evlenme yaşına geldikleri kabul edilir. “Kör Ocak” kalma korkusuyla kız aranarak erkek çocuklarını baş göz etmeye zorlarlarmış.
Bir de “Dürü” geleneğimiz vardır. Nişan yüzüğü ile birlikte iki taraf içinde “Dürü” yapılırmış. Dürü kıza, oğlana ve yakınlarına verilen elbise ve iç çamaşırlarıdır. Damada ağır kumaştan bir elbise, gömlek, ayakkabı, kız içinde bir kaç takım elbise, ayakkabı ve iç çamaşır alınırdı.
Gelelim “Pırtı Alımı” geleneğine. Düğüne hazırlık olmak üzere “Pırtı Alımı” için, kız evi ve oğlan evi birlikte çarşıya giderlerdi. En az 150-200 kg. kirli yün alınır. Akpınar veya Zoppun’da yıkanırdı. Eğlenceli geçen bu zaman içinde yemekli seybana yapıldığı da vurgulanmıştır.
Diğer taraftan “Damat oğlun yarısı” sözü ile Kilis insanının damada ne denli değer verdiğini açıkça göstermektedir. Sevgili Ahmet Barutçu bu hususu şöyle ifade etmiştir. “Kız evine geri el öpmeye gidilir ve damada bir armağan verilir. “Eşeğin yoksa damadın da mı yok?” sözü, Kilis ve çevresinde çok yaygın bir deyimdir. Damadın aileye yakınlığı ve aşırı hizmetinin olabileceği vurgulanmak için söylenmiştir. ‘Damat, oğlun yarısıdır’ sözü de aynı niteliktedir.”
“Mehir” geleneğine değinmeden geçemeyeceğim. Dini nikâh kıyılırken, hoca tarafından bir ‘mehir’ tayin edilir. Taraflarca tespit  edilen para miktarı, hoca tarafından bir kâğıda yazılarak, iki tarafa imzalattırılır ve bu imzalı kâğıt, kızın çeyiz sandığında saklanırmış. Mehir miktarı, ailelerin sosyal durumuna göre tayin edilirmiş.
İşte kaybolmaya yüz tutmuş olan Kilis’in anlamlı ve düşündürücü geleneklerini bizlere duyuran sevgili Ahmet Barutçu’yu kutluyor ve bu konuda araştırmalarının devamını diliyorum.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

VALİ   Başarılı işadamlarının vali olması istenmiş.   Öyleyse yakında “Jet...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “MEMLEKETİM, MEMLEKETİM, MEMLEKETİM, NE KASKETİM KALDI SENİN ORA İŞİ...

Yorum 
0

Murat AK   Can gezikolikler, sevgili dostlar hepinize kucak dolusu selamlar. Yazılarımızı Facebook...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

VALİ   Başarılı işadamlarının vali olması istenmiş.   Öyleyse...

31. Uluslararası Şile Bezi Kültür v...

Metin MERCİMEK “MEMLEKETİM, MEMLEKETİM, MEMLEKETİM, NE KASKETİM KALDI...

Başkent’in Termal Üssü: HAYMANA...

Murat AK   Can gezikolikler, sevgili dostlar hepinize kucak dolusu selamlar....

AVAT ZAMAN İÇİNDE

Kilis Şirinlemeleri…   AVAT ZAMAN İÇİNDE   Körler Çarşısı...

UNUTMUŞUM BEN

Menzilin kaybetmiş seyyah misali Uzak iklimlere atılmışım ben Ne saraylar...

Türkiye, Avustralyalı IŞİD’linin ia...

Kilis Ağır Ceza Mahkemesi, 2016’da Suriye’den Türkiye’ye kaçak yollarla...

“Mücbir sebebin uzatılmasını istiyo...

Kilis Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı (KİTSO) Hacı Mustafa Celkanlı, mücbir...

Balkondan düşen çocuk öldü

Kilis’te balkondan düşen 2 yaşındaki çocuk yaşamını yitirdi. Necmettin...

İşyerini silah zoruyla gasp eden 5 ...

Kilis’te bir işyerinden silah zoruyla 150 bin dolar aldığı iddia edilen...

Kilis’te kavun hasadı başladı

Yaz aylarının karpuz ile birlikte vazgeçilmez meyve ikilisinden olan kavunun,...

EBYS eğitimleri tamamlandı

Kilis İl Özel İdaresi tarafından başlatılan, İçişleri Bakanlığı’nın...

Esnaf Odası’na yeni hizmet aracı

Kilis Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (KESOB) Başkanlığına yeni...

Kurumsal kapasite güçleniyor

İpekyolu Kalkınma Ajansı-2018 Teknik Destek Programı kapsamında kurum tarafından...

Motosiklet ile araç çarpıştı: 2 yar...

Kilis’te motosiklet ile otomobilin karıştığı trafik kazasında 2 kişi...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

KAPIŞ Araplar şimdi de Türkiye’ye at almaya geliyormuş. Bazıları da...

Turşu Kültürü

Metin MERCİMEK “GENELDE KIRSAL ALANDA KIŞA HAZIRLIĞI YAPILAN GIDALARDAN...

Sana Yağı Kutusundan Okul Çantası...

Gülseren FEDAKÂR YALAZA   Bizim bakkal dükkânımız vardı. Babam sabahleyin...

TEZE KİLİS DOLMASI

Kara balcan çıktımı, Karışık dolma edicin. Tüylü acır, heylan kabak,...