Ahmet Barutçu’nun Kilis’te Gelenekler Üzerine Araştırması

10 Ağu 2017 Per 9:55
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“KİLİS’TE KAYBOLMAYA YÜZ TUTMUŞ OLAN GELENEKLERİMİZE BAKTIĞIMIZ ZAMAN, ÖYLESİNE ANLAMLI SÖZLERE YER VERİLMİŞ Kİ, HEPSİ BİRBİRİNDEN FARKLI VE DE ÇOK DÜŞÜNDÜRÜCÜ OLDUĞUNU GÖRÜYORUZ.”
Dün kütüphanemi karıştırırken, daha doğrusu bir düzene koyarken, Ahmet Barutçu’nun Kilis hakkındaki düşünceleri isimli dokümanları elime geçti. Kızım Burçin, Ahmet Barutçu’nun Kent Gazetesi’nde yayınlamış olduğu “Kilis’te Kaybolmaya Yüz Tutan Geleneklerimiz” adlı makaleleri çok hoşuna gitmiş ve tek tek keserek onu bir kitapçık haline getirmiş. Benim de çok hoşuma giden bu geleneklerden bir bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum.
Ahmet Barutçu, Kilis’te düğün adetlerinde öylesine anlamlı sözlere yer vermiş ki, hem birbirinden farklı hem de düşündürücü özelliğe sahip olduğunu bizlere göstermiştir.
Bu güzel ve anlamlı geleneklerden birincisi, evlenecek olan oğlanın meslek sahibi olmasıyla ilgili Kilis’te çok söylenen bir sözle başlayalım: “Bir it, bir deriyi sürüdür. Mesleği olana kız var, gözün arkada kalmasın.”
Şimdi de Kilis’te kullanılan çok etkili olan bir sözü görelim. “Bakalım verimkârlar mı?” Bu sözün anlamı ise şöyledir. Oğlan evi, kız istemeden önce, aracılar vasıtasıyla kız evinin ağzı aranır. “Bakalım verimkârlar mı?” diye soruşturma yapılır. Kız evi verimkâr ise, oğlan anasının da kızı gözü kesmişse, düğürcüler tarafından resmen istenir.
Bir başka geleneğimiz de, tüm insanlarda korku ve endişe yaratan “Kör Ocak” geleneği vardır. Uzak dağ köylerinde yaşayan erkek 18, kız ise 16 yaşını doldurunca evlenme yaşına geldikleri kabul edilir. “Kör Ocak” kalma korkusuyla kız aranarak erkek çocuklarını baş göz etmeye zorlarlarmış.
Bir de “Dürü” geleneğimiz vardır. Nişan yüzüğü ile birlikte iki taraf içinde “Dürü” yapılırmış. Dürü kıza, oğlana ve yakınlarına verilen elbise ve iç çamaşırlarıdır. Damada ağır kumaştan bir elbise, gömlek, ayakkabı, kız içinde bir kaç takım elbise, ayakkabı ve iç çamaşır alınırdı.
Gelelim “Pırtı Alımı” geleneğine. Düğüne hazırlık olmak üzere “Pırtı Alımı” için, kız evi ve oğlan evi birlikte çarşıya giderlerdi. En az 150-200 kg. kirli yün alınır. Akpınar veya Zoppun’da yıkanırdı. Eğlenceli geçen bu zaman içinde yemekli seybana yapıldığı da vurgulanmıştır.
Diğer taraftan “Damat oğlun yarısı” sözü ile Kilis insanının damada ne denli değer verdiğini açıkça göstermektedir. Sevgili Ahmet Barutçu bu hususu şöyle ifade etmiştir. “Kız evine geri el öpmeye gidilir ve damada bir armağan verilir. “Eşeğin yoksa damadın da mı yok?” sözü, Kilis ve çevresinde çok yaygın bir deyimdir. Damadın aileye yakınlığı ve aşırı hizmetinin olabileceği vurgulanmak için söylenmiştir. ‘Damat, oğlun yarısıdır’ sözü de aynı niteliktedir.”
“Mehir” geleneğine değinmeden geçemeyeceğim. Dini nikâh kıyılırken, hoca tarafından bir ‘mehir’ tayin edilir. Taraflarca tespit  edilen para miktarı, hoca tarafından bir kâğıda yazılarak, iki tarafa imzalattırılır ve bu imzalı kâğıt, kızın çeyiz sandığında saklanırmış. Mehir miktarı, ailelerin sosyal durumuna göre tayin edilirmiş.
İşte kaybolmaya yüz tutmuş olan Kilis’in anlamlı ve düşündürücü geleneklerini bizlere duyuran sevgili Ahmet Barutçu’yu kutluyor ve bu konuda araştırmalarının devamını diliyorum.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

TATİL Kışın “soğuk tatili” yapılması önerilmiş. Ezeli grevde olan ülkeye bu da yakışır!…...

Yorum 
0

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri: Şevkefza Makamının...

Yorum 
0

M. Yahya EFE  Kilis’in yetiştirdiği Türk Halk Müziği Sanatçısı Mazlum Nusret Kılıçkıran’ı...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

TATİL Kışın “soğuk tatili” yapılması önerilmiş. Ezeli grevde...

Şevkefza Makamının Güzelliği

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri:...

Mazlum Nusret Kılıçkıran

M. Yahya EFE  Kilis’in yetiştirdiği Türk Halk Müziği Sanatçısı Mazlum...

Kilisli Emekli Bir Öğretmenin Unutu...

Gurbette Bayram-8   Aysel MASMANACI BEŞOĞLU   AYVALI DÜĞÜNÜ Cirit oyununda...

KİLİSLİ AŞKI

Sen bir loğ ol, tabakanın damındı Ben bir loğdur, havuşun duvarında Durmuş...

ALDI GÖZLERİN

Bir ince ürperiş, küçük kıvılcım Aklımı başımdan aldı gözlerin Bilmezdim...

Kömüre gelen zamdan sonra teneke so...

Odun ve kömüre gelen zam, geçen yıllarda satışları azalan sobacıları...

Kilis’in suyu yağmuru bekliyor

Son günlerde Kilis’te yaşanan su kesintileri hakkında Belediye Başkan Yardımcısı...

Hastaneye ‘Acil’e gelenlerin yüzde ...

Acil servislere başvuranların yaklaşık yüzde 60′ının acil olmayan,...

Organik zeytinyağı, TV programında ...

Kilis Ziraat Odası Başkan Vekili M. Ümit Deli ve Kilis Organik Zeytin Üreticileri...

Kilis’te öğretmen sayısına göre ağa...

Kilis Orman İşletme Müdürü Cesim Karadağ, 24 Kasım Öğretmenler Günü...

Bayan Ülkücüler şehitliği ziyaret e...

Kilis Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı İl Başkanlığı Bayanlar...

15 bin kişilik sıcak yemek dağıtımı...

Kilis Müftülüğü tarafından, yardıma muhtaç ailelere her gün 15 bin kişilik...

275 kilo zeytinyağı çalındı [ASAYİŞ...

Kilis’te bir evden 275 kilo zeytinyağı çalındı. Nacaroğlu Mahallesi’nde...

Kilis Belediyespor ilk 3 puanını al...

Türkiye Bölgesel Amatör Lig’in 2017-2018 sezonunda kötü bir sezon geçiren...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

AZRAİL Kansere yakalananların hayatta kalma oranı ülkeden ülkeye değişiyormuş....

Hocamız Alâeddin Yavaşca’nın ...

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri:...

Satış Yönetiminde Ulu Amaçlar

Prof. Dr. Erdoğan TAŞKIN erdogantaskin@beykent.edu.tr Günümüzde kişisel...