Dolar 32,4422
Euro 34,7886
Altın 2.476,06
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 24°C
Parçalı Bulutlu
Kilis
24°C
Parçalı Bulutlu
Cum 24°C
Cts 24°C
Paz 24°C
Pts 28°C

Anadolu’da Coşan Efsaneler

Anadolu’da Coşan Efsaneler
A+
A-
01.02.2017
342
ABONE OL

Metin MERCİMEK

“EFSANE, HALKIN AĞZINDAN BİR ŞEKİL ALARAK DİLDEN DİLE DOLAŞAN VE DAHA ÇOK OLAĞANÜSTÜ NİTELİKLERİ ORTAYA KOYAN HİKÂYELERDİR.”

Anadolu’nun geçmiş yıllarına bir göz attığımız zaman, hemen hemen her yöresinin efsanelerle coştuğunu görürüz. Dilden dile, nineden toruna, taş kabartmadan kâğıda geçen bu efsanelerin zenginliği, bu topraklarda her zaman bir ayrıcalık yaratmıştır. Kimi Köroğlu üzerine, kimi Yörük çadırlarında, kimi dağlardan denize doğru inen tarihi yapıtlardan, kimi bir evliya üzerinden ele alınarak günümüze kadar gelmiştir. Özellikle Akdeniz’in kıyısındaki eski Likya kentlerinden ya da bu kıyılarda yaşayan insanların yaşamından doğan efsaneler o kadar çoktur ki anlatmakla bitmez. Sadece bir kaçına değineceğim.

Hepimizin çok yakından bildiği, Likya’nın “Leyla Mecnun”u olarak söylenen Ölüdeniz ile Belcekız kumsalını birbirine bağlayan efsanesidir. Fethiye’de çok söylenen bu efsane, şu şekilde anlatılır.

“Genç bir denizci, içme suyu bulmak için yanaştığı koyda dünya güzeli Belcekız’ı görür. Birbirine sevdalanan bu iki âşık, denizcinin yolu oraya düştükçe buluşmaya başlarlar. Bir gün açıklarda fırtınaya tutulan denizci, kaptan olan babasına sığınabilecekleri bir yer bildiğini söyler. Kaptan, oğlunun cananını görmek için bahane uydurduğunu, bu yüzden hayatlarını tehlikeye attığını düşünerek itiraz eder. Bir taraftan tartışma devam ederken, bir taraftan da azgın dalgalar aşıp  büyür. O sırada babanın savurduğu kürek oğluna isabet eder ve masum âşık, sularda kaybolur gider. İşte denizciyi yutan bu bölgeye “Ölüdeniz” adı verilir. Diğer taraftan yarinin öldüğünü öğrenip kendini kayalardan atan kızın gözlerini yumduğu koy da “Belcekız” olarak anılır.”
Çok geniş bir uygarlık olan Likya uygarlığı tarihten silindikten sonra, efsaneleri bu coğrafyada anlatılır durur. İşte bunlardan biri de Abdal Musa’yı anlatan “Uçarsu” efsanesidir. Bu efsane, Elmalı’dan halk kültürümüze geçerek günümüze kadar gelmiştir. Efsane şu şekilde gelişir.

“Hacı Bektaş Veli’nin izinde, bolluğun, bereketin bekçisi sıfatıyla nam salan Abdal Musa, Fethiye köylülerine misafir olur. Elde avuçta ne varsa sunan köylülere müteşekkir olan Abdal Musa, onlara bir yardımı dokunsun ister. Susuzluktan muzdarip olan yöre için asasını kayaya saplar; bir anda su, derya deniz olur. Hayır dualarıyla uğurlanan Abdal Musa’nın yolu, yıllar sonra aynı köye düşer. Refah içinde yaşayan varlıklı köylüler, bu sefer hiç oralı olmazlar. Ne selam, ne sabah verirler ne de aş sunarlar. Abdal Musa, o an açar ellerini, duasıyla pınarları kurutur, akan suları bulandırır. Ama ona ekmek ve su veren bir Yörük gelini umudunu yeniden yeşertir. O umutla şükredip namaza durduğu yerden uçar gibi bir su fışkırır. Şimdilerde bile, her yaz başında Gömbe Yaylası’nda “Uçarsu” adı verilen bu su patlaması olur ve ekim ayıyla beraber sular bulanır.”

Antik dönemde Likyalıların yaşadığı bölgede, Patara’dan Dalyan’a, Simena’dan Letonya’ya kadar efsaneler dolaşır durur. O nedenle Akdeniz sahil kentlerine, özellikle Fethiye’yi ziyaret ettiğimiz zaman, birbirinden güzel ve heyecan verici efsanelere sık sık rastlarız. Buda bizlere, kültürel bakımdan Anadolu’muzun ne kadar zengin olduğunu ortaya koymaktadır.

Hoşça kalın.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.