Bekir Vahid-i Zaman/Aşık Kutlu, Hasan Şahmaranoğlu

07 Tem 2020 Sal 10:08
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

(d. 1935 / ö. ?)

şair, araştırmacı

(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

 

Dr. Öğr. Üyesi Muhammed HÜKÜM

 

Hasan Şahmaranoğlu 1935 yılında Kilis’te doğdu. İlkokulu bitirdikten sonra ortaokulu yarıda bıraktı. Bunun üzerine babası onu, bir meslek sahibi olması için otomobil tamircisinin yanına çırak verdi. Ancak okuma ve yazma uğraşı her zaman hayatının bir parçası olarak kalmaya devam etti (Karadişoğulları 2018:56). Çırak olarak başladığı işi öğrenip yetkinlik kazanınca bir süreliğine motor ustası olarak Ceylanpınar Devlet Üretme Çiftliği’nde çalıştı. Askerlik yaşı gelince vatanî görevini yapmak için İstanbul’a giden Hasan Şahmaranoğlu, Maltepe’de askerken Hüseyin Nihal Atsız’la tanıştı. Askerlikten sonra da İstanbul’da yaşamaya devam etti. İstanbul’da kaldığı süre zarfında Ötüken dergisinin çıkmasında Hüseyin Nihal Atsız’a yardımcı olan Şahmaranoğlu, Abdürrahim Karakoç’un bir şiirinin Ötüken’de yayımlanmasına vesile oldu. İki şair arasındaki dostluk uzun yıllar devam etti. Abdurrahim Karakoç’un “Hasan’a Mektuplar”ının adresi Hasan Şahmaranoğlu’dur (Karadişoğulları 2018:57). Atsız’ın ölümünden sonra ise Yaşar Arısan’ın sahibi olduğu Orkun dergisinin çıkmasına katkıda bulundu. Yine o dönem Ötüken ve Orkun dergilerinin dışında Hisar, Toprak, Töre gibi dergilerde yazıları yayımlandı (Hüküm 2018:91). Hasan Şahmaranoğlu 27 Mayıs İhtilali’nden kısa bir süre sonra Batman TPAO’da çalışmaya başladı ve Güler Hanım ile evlendi. Bu evlilikten Nilgün, Gökçenkız, Mehmet Buğra ve Ersegün isimlerinde dört çocuğu oldu.

Hasan Şahmaranoğlu, Batman TPAO’dan emekli olduktan sonra tekrar İstanbul’a gitti ve iki yıl kadar özel bir şirkette makine ustabaşı olarak çalıştı. Ardından bir arkadaşının tavsiyesi üzerine Suudi Arabistan’ın Dammam şehirinde yine özel bir şirkette makine ustabaşı olarak çalışmaya başladı. ”Arabistan Geceleri” ve ”Yanbu’da Türk Evleri” adlı şiirleri Dammam’da kaldığı günlerde yazıldı (Hüküm 2018:90). Şiddetli bir hastalığa yakalandıktan sonra Kilis’e dönmek zorunda kalan Hasan Şahmaranğlu, Kilis’te kendi atölyesini kurdu ve 2000 yılına kadar motor ve ön düzen (balans) ustası olarak çalıştı.

Hasan Şahmaranoğlu’nun ilk şiir denemeleri, 1950′den sonra Kilis’te çıkmaya başlayan Genç Kilis, Hududeli ve Demokrat Kilis gazetelerinde yayımlanır. Çeşitli gazetelerde ve özellikle de Kilis Kent gazetesinde ”Bekir Vahid-i Zaman” ve ”Âşık Kutlu” mahlaslarıyla taşlamalar yazan şairin üslubunun sert olduğunu söylemek mümkündür. 1979′dan 1985 yılına kadar devam eden süreçte bu taşlamaların karşılıklı atışmalara dönmesi söz konusudur. Bu karşılıklı atışmalar Kilis Kent gazetesinde ”Şairler Çarpışıyor” ve ”Ozanlardan Deyişler” serlevhası altında gerçekleşir. Atıştığı halk şairleri arasında Galip Keleş, Korkmaz Kın, Muhlis Salihoğlu, Muhittin Özaktaş ve Şevket Bulut gibi isimler yer alır. 15 Aralık 1961′de Kilis Kent gazetesinde yayımlanmış olan ”Deli” adlı öyküsü onun ilk ve tek öyküsüdür (Hüküm 2018:91).

Hasan Şahmaranoğlu, şiirlerini ”Almıla”da toplar (2012). Daha önce yayımladığı ”Korku Duası” (1991) adlı kitabındaki şiirleriyle iki perdelik manzum piyes de Almıla’da yer alır. Şahmaranoğlu’nun hayata ve sanata bakışını biçimlendiren esas unsur, Hüseyin Nihal Atsız’a duyduğu derin muhabbettir. Atsız’ın ”Yolların Sonu” adlı kitabındaki şiirler, Şahmaranoğlu’nun şiirinin biçimsel yapısını, romanlarındaki düşünceler ve kahramanlar ise içeriğini belirler (Macit 2013:441). Yine dinî ve tarihî şahsiyetlerin ön plana alındığı Korku Duası adlı piyeste Türkçülük fikrini ele alır. Şiirlerinde genellikle Türk milletinin temel özellikleri olan yiğitliğe, cesarete, kahramanlığa vurgu yaparak dinini, milletini, vatanını korumak adına ortaya koyduğu tarihî başarıları Türk gençliğine hatırlatmak ve millî şuuru aşılamak ister (Çetin 2018:105).

Şahmaranoğlu’nun şiirlerinde Yahya Kemal Beyatlı’nın ve Necip Fazıl Kısakürek’in de etkileri görülür. ”Canbolat Camii’nde Sabah” adlı şiiri Yahya Kemal’in ”Süleymaniye’de Bayram Sabahı” şiirine bir nazire gibidir. Yine Necip Fazıl’ın ”Kaldırımlar” adlı şiiri gibi üç bölümden oluşan ”Sokaklar” adlı şiiri Şahmaranoğlu’nun dünyasındaki Necip Fazıl etkisine işaret etmektedir (Macit 2013:442).

Hasan Şahmaranoğlu’nun en son 2018′de Kilis 7 Aralık Üniversitesi tarafından yayımlanan ”Almıla” adlı şiir kitabında Türkçü duygularla yazılan şiirleri; Almıla, Atsız Bey, Aybars, Gökçen Kız, Güntülü, Türkmen Kızı ve Yağız Atlı şiirleridir. Bu şiirlerinde Hüseyin Nihal Atsız’ın romanlarındaki kahramanları metinlerarası bir biçimde kullanırken öte yandan bu roman kahramanlarının tarihteki karşılığına atıfta bulunur. Kitapta yer alan Arabistan Geceleri, Neyzen’in Ölümü (Neyzen Tevfik’in ölümü üzerine yazılmıştır), Son Umut, Gülüm Kurumuş, Yanbu’da Türk Evleri gibi şiirler hayranı olduğu şairlerin etkisinden uzak kendi sesini bulduğu özgün şiirlerdir (Hüküm 2018:95).

Türk şiir geleneğinde işlenen en temel konulardan olan aşk, gurbet ve tabiat sevgisi onun şiirlerinde de önemli yer tutar. Yalın ve açık bir üslupla hece veznini kullanarak gazeller yazan şair, duyuş ve ruh akrabası olduğunu düşündüğü Edirneli Nazmi, Abdullah Sermest, Abdullah Ercan, Avni Keçik ve Nihat Ferah’ın gazellerini tahmis etmiştir (Macit 2013:443). Bunlarla birlikte Prof. Dr. Muhsin Macit’in ”Gurbet Gazeli” adlı şiirine de bir tahmisi vardır. Hasan Şahmaranoğlu’nun ”Otman Dağı” adlı şiiri türkü olarak bestelenmiş; ”Almıla” ve ”Yağız Atlı” şiirleri ise Grup Orhun tarafından bestelenip seslendirilmiştir. Şahmaranoğlu’nun aynı zamanda biri antoloji olmak üzere çeşitli araştırma ve derleme çalışmaları da bulunmaktadır.

 

Kaynakça:

Çetin, Nurullah (2018). ”Hasan Şahmaranoğlu’nun Şiirine Bir Nazar”. Kilis’te Bilge Bir Kalem Hasan Şahmaranoğlu. ed. Muhammed Hüküm. Kilis: Kilis 7 Aralık Üniversitesi KİTAM Yay. s. 105-112.

Hüküm, Muhammed (2018). ”Hasan Şahmaranoğlu’nun Şiirleri Üzerine Bir Değerlendirme”. Kilis’te Bilge Bir Kalem Hasan Şahmaranoğlu. ed. Muhammed Hüküm. Kilis: Kilis 7 Aralık Üniversitesi KİTAM Yay. s. 89-98.

Karadişoğulları, Ekrem (2018). ”Hasan Şahmaranoğlu”. Kilis’te Bilge Bir Kalem Hasan Şahmaranoğlu. ed. Muhammed Hüküm. Kilis: Kilis 7 Aralık Üniversitesi KİTAM Yay. s. 55-60.

Macit, Muhsin (2013). ”Hasan Şahmaranoğlu’nun Şiirlerine Dair”. Kilis: I. Uluslararası Muallim Rıfat Kilis ve Çevresi Sempozyumu. Kilis: 7 Aralık Üniversitesi Yay. s. 441-444.

eser

 

Benzer Haberler

LÜKS SGK’ya göre, emekliye doğum lüksmüş. Aslında, “emeklinin yaşaması lüks” demek...

Yorum 
0

Sabahattin YARAR   CHP’nin yaptığı son kurultay ile ilgili hiçbir görüş belirtmemek ve yazmamak...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “SANA DÜN BİR TEPEDEN BAKTIM AZİZ İSTANBUL GÖRMEDİM, GEZMEDİĞİM, SEVMEDİĞİM...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

LÜKS SGK’ya göre, emekliye doğum lüksmüş. Aslında, “emeklinin yaşaması...

İnce Düşünmek Gerek Diyorum!…

Sabahattin YARAR   CHP’nin yaptığı son kurultay ile ilgili hiçbir görüş...

Aziz İstanbul

Metin MERCİMEK “SANA DÜN BİR TEPEDEN BAKTIM AZİZ İSTANBUL GÖRMEDİM,...

İçimizdeki Çocuk Yaşarsa!…

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, sizleri bilmem ama içimdeki çocuk benim...

Atatürk’ün Özel Şifre Hattı (PR Giz...

Ecz. İbrahim BEŞE Atatürk’ün, “Millî Mücadeleyi telgraf telleriyle kazandık”...

Sinemaya Gidiyoruz

Adviye ERTEKİN YÜKSEL Yine bir yaz tatili başlamıştı. Çalıştığımız...

2 GRUP RÖNTGEN CİHAZLARI İLE BİLGİS...

İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK BAKANLIĞI BAKAN YARDIMCILIKLARI 2 GRUP RÖNTGEN...

KİLİS’İN TAŞ EVLERİ

ne hatıralar gizli Kilis’in taş evlerinde duvarlarında boy boy çizgiler...

328 geçici işçi alınacak

Çalışma ve İş Kurumu Kilis İl Müdürlüğü ile Kilis İl Milli Eğitim...

Kilis Valiliğinden ‘dolandırıcılık’...

Kilis Valiliği, vatandaşları çeşitli makam ve unvan kullanılarak yapılan...

Bin yaşlıya sıcak yemek

Kilis Belediye Başkanı M. Abdi Bulut, “Sosyal Sorumluluk Projeleri kapsamında...

Jandarma Komutanı Başaklıgil veda e...

Kilis İl Jandarma Komutanı Jandarma Albay Hakan Başaklıgil, Kilis Belediye...

Kilis’te araçta 10 kaçak göçm...

Kilis’te, polis ekiplerince şüphe üzerine durdurulan bir araçta yapılan...

Kan bağışından dolayı plaketle ödül...

Kilis Çiftçi Malları Koruma Meclisi Başkanı Mehmet Kara, Kızılay’a...

50 lira yevmiye için sıcakta çalışı...

Kilis’te çiftçiler kızgın güneş altında patlıcan hasadı yapıyor. Yevmiyeleri...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

DAVA Cam kıran öğrenciye dava açılmış. Sıra “pot” kıranlarda!…...

Selam Düşüncesi

Metin MERCİMEK “YOLA ÇIKINCA HER SABAH BULUTLARA SELAM VER. TAŞLARA,...