Dolar 31,0690
Euro 33,6772
Altın 2.024,24
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 16°C
Az Bulutlu
Kilis
16°C
Az Bulutlu
Cum 17°C
Cts 19°C
Paz 14°C
Pts 12°C

Bilge Ağaç Zeytin Üzerine Kilis Türküsü: Zeytin Yaprağı Yeşil

Bilge Ağaç Zeytin Üzerine Kilis Türküsü: Zeytin Yaprağı Yeşil
A+
A-
29.11.2023
80
ABONE OL

Metin MERCİMEK

 “ZEYTİN AĞACI CENNETİN EN ZENGİN ARMAĞANIDIR.” (Thomas JEFFERSON)

Hepimizin bildiği üzere, Kilis mantık, felsefe, edebiyat, şiir, tasavvuf gibi ilimlerde başarı gösterdiği gibi, müzik konusunda da hayli ilerleme kaydetmiştir. Özellikle sevgilerini, düşüncelerini nağmelerle süslemiş ve değer verdiği nesneler adına türküler ortaya koymuştur. Şimdi bu türkülere bir göz atalım.
Kilis insanı kendine özgü bir pasta türü yaratmış, adına “Gerebiç” diyerek, “Tıngır Mıngır Tıngır Ağa Gerebiç //// Tıngır Mıngır Tıngır Paşa Gerebiç” türküsünü yapmış.
Çeşmesinden su akmayınca, sitemlerini nağmelerle dile getirerek, “Kuru Kastel Akmıyor //// Yar Yüzüme Bakmıyor” türküsünü bestelemiş.
Tatlılara çok önem beren  Kilis, helva yapımında bile nağmelere yer vererek “Helvacı Helva, Şeker Lokumlu Helva” türküsünü ortaya koymuştur.
Toprağında, bağında çeşitli renkte ve lezzette üzüm yetiştirmiş ve “Kilis Bağlar Ülkesi Aman Aman //// Bağlar Üzüm Bölgesi” diye güzel bir türkü yaratmıştır.
Yine bağında, bahçesinde kayısı cinsinden sadece Kilis’e özgü olan “MİŞMİŞ ” adındaki meyve için “Bahçada Mişmiş Sararıp Yere Düşmüş //// Sevdiğim Kımşu Kızı Aklıma Düşmüş” türküsünü yapmıştır.
Şimdi de gelelim zeytin yaprağı türküsüne. Nasıl ki insanların bilgeliği varsa, ağaçların da bilgelisi vardır, o da zeytin ağacıdır. Çünkü zeytin, tarihte kralların ve din adamlarının kutsal yağı, barışın ve onurun simgesi olmuştur. İlk Grek ve Roma yazıtlarında zeytinin barışın ve birlikteliğin ebedi simgesi olduğuna değinilmiştir. Kur-anı Kerim ve İncil’deki sayısız bölümde zeytine yer verilmiştir. Grek mitolojisinde Atina’nın adını barış, bilgelik Tanrıçası olan Pallas Athena’dan aldığını yazar. İşte Athena’da bu bilgeliği geceyi aydınlatan, yıldırımı yaratan, yaraları iyileştiren ve hayat kaynağı olan zeytinden almıştır.
Her ne kadar dünyanın değişik yerlerinde sonradan yetiştirilmeye başlansa da, zeytinin bir Akdeniz bitkisi olduğu bir gerçektir. Kilis İli de bu bölgenin. İçinde yer almaktadır.
Diğer taraftan, tarihi gelişimi içinde birçok efsaneye konu olan zeytin, eski uygarlıkların yazıtlarında ve kutsal kitaplarda da yer almıştır. Ancak beyaz bir güvercinin Nuh’un gemisine tufan sonrası canlılık belirtisi ve Allah’ın insanları af ettiğinin işareti olarak ağzında zeytin dalı ile dönmesi nedeniyle yüzyıllardır barışın simgesi olarak kabul edilir.
Evet, Kilis insanı ağaçların bilgesi zeytin ağacının yağından çeşitli yemekler yapmış ve hiç bir zaman mutfağından onu eksik etmemiştir. Üretmiş olduğu hem yeşil zeytinin hem de siyah zeytinin yararından yıllar boyu faydalanmıştır. Ayrıca odunundan ve yapraklarından faydalanarak kış günleri sobasında yakarak ısınmayı sağlamıştır. Böylece bu kutsal ağaçtan çok yarar gören Kilis, aldığı nimetin karşılığında çok güzel ve de akıcılığı olan “Zeytin Yaprağı Yeşil //// Altında Kahve Pişir” ile başlayan bir türkü ortaya koymuş ve tüm türkü sevenlere armağan etmiştir.
Şimdi bu güzel türkünün sözlerini hep birlikte görelim:

ZEYTİN YAPRAĞI YEŞİL (AMAN BİR YAR ELİNDEN)
ALTINDA KAHVE PİŞİR (YANDIM BİR YAR ELİNDEN)
BENİ SANA VERMEZLER (AMAN BİR YAR ELİNDEN)
AKLIN BAŞINA DEVŞİR (OY NERELERE GİDEM ELİNDEN).

İşte Kilis insanı, ağaçların bilgesi olan zeytin ağacına öylesine bir değer vermiş ki, odunundan, meyvesinden, yağından faydalanmasını çok iyi bilmiş ve mutfağından hiç bir zaman eksik etmemiştir. Üstelik Türk Halk Müziği Repertuarına doyulmaz güzellikte bir de türkü kazandırmıştır.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.