Bilimsel Açıdan İyi İnsan Kimdir?

14 Şub 2020 Cum 21:19
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“BİR GÜN DİYOJEN, GÜNDÜZ VAKTİ ELİNDE FENER SOKAKTA DOLAŞIRKEN, HERKES ONU GÖRÜR VE ŞAŞIRIR. YANINA YAKLAŞAN HALK, ‘HAYIRDIR HOCAM GÜPEGÜNDÜZ ELİNİZDE FENER NE YAPIYORSUNUZ?’ DİYENLERE, ‘İNSAN ARIYORUM İNSAN, BULAMIYORUM!’ CEVABINI VERİR.”
“İyi insan nedir”, “İyi sayılan şeyler, bazen iyi olmayabilir mi?”, “İyi insan nasıl olur?”, “İyi insan etik bir değer midir?”, “İnsan eğitim sayesinde iyi insan olur mu?” gibi iyi ile ilgiliolarak birçok sorular ortaya atılmış ve bu konuda ayrı ayrı görüşler konuşulmuştur. Kimi  ahlaki değerlere tamamen kendini verenler iyi insan olduğunu, kimi her şeyin iyisini yapan ve iyi şeylerle uğraşı verenlerin iyi insan olduğunu, kimileri iyi bir eğitim gören insanların iyi insan olduklarını savunmuşlardır.
Oysa iyi insanı tanımak, tarif etmek ve onu anlamak hayli zor… Konumuza “İyi insan nasıl olur?” sorusundan başlayarak yola çıkalım. Hepimiz insanı eğitilebilir bir varlık olduğunu biliyoruz. Zaten eğitilebilir olmak, insanın varlıksal özelliklerinden biridir. Hemen karşımıza, “Peki insanın varlıksal özellikleri nedir?” önemli bir soru daha çıkar. İnsan sanat ve değer üretebilen, devlet kuran bilim, uygarlık ve düşünen bir varlık olup, bunun gibi nice toplumsal özelliklere sahip olduğunu görürüz.
Şimdi gelelim insanın böylesine muhteşem (sanat ve değer üretebilen, devlet kuran, uygarlık ve düşünen bir varlık olan) bu değerlere nasıl sahip olduğuna. Şöyle ki, insan bunların hiç birini hazır bulmamıştır. Yaşam sürecine baktığımızda, onun birçok başarılarını görürüz. O en küçük başarılarını geliştirmesini çok iyi bilmiştir. Ayrıca insan, denetimlerini kuşaktan kuşağa aktaran ve eğitimi sayesinde ilerleme kaydeden ve de insanlık şerefini elde eden bir varlıktır.
İyi insanın asıl nedenine gelince, insan iyi eğitim sayesinde o değere sahip olur. İyi bir eğitim dediğimiz zaman, hepimiz  insan olarak doğadan sahip olduğumuz yetenekleri geliştirmek suretiyle elde ederiz. Böyle bir sistemde ne olmak istiyorsak, onu oluruz. Ancak burada karşımıza “iyi isteme” kavramı çıkmaktadır. Yine biz insanların isteyebilen, irade sahibi bir varlık olduğumuzu biliyoruz. O nedenle “iyi” bir değerdir ve iyi olmak için bu değerin bilgisine de sahip olmamız gerekir.
Bazen de bir toplumda ‘İyi sayılan şeyler hiç de iyi olmayabilir?’ sorusu da karşımıza çıkar. Hiç bir zaman iyinin bir etik değer olduğu ezbere cevaplanacak bir soru değildir. Çünkü bu, gerek iyi, gerek kötü bir eyleme verdiğimiz değerdir. İşte burada asıl olması gereken şey niyettir. Bir eylemin iyi sayılabilmesi için baştaki niyetin iyi olması gerekir. Ancak bu niyetin, bilginin kılavuzluğunda gerçekleşmesini unutmayalım. Her iki etken “iyi” kavramında çok önem taşır. Yani niyet ve bilgi, başarıdan daha çok önemlidir. Hayatta her şey her zaman istediğimiz gibi sonuç vermez. Niyet bir eylemde bulunmaya karar verdiğimizde, bu eylemle gerçekten değerli olan bir şeyi koruyup koruyamadığımızı ya da nasıl korumamız gerektiği ortaya çıkmaktadır. İşte eylemlerinde böyle düşünebilen bir insan, iyi insan adını almaya layıktır.
İyi bir eğitim gördüğümüz zaman, sahip olduğumuz yetenekleri geliştirebiliyoruz. Aynı zamanda ne olmak istiyorsak, onu elde ederiz. Ancak “iyi isteme” kavramı karşımıza çıktığında, iyinin bir değer olduğunu ve bu değerin bilgisine de sahip olmamız gerekir. İşte o zaman iyi insan olmaya doğru adım atmış oluruz.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

Sabahattin YARAR   “Ayının üç türküsü varmış, üçü de AHLAT üstüne!…” diye...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “SEDEF SANATI, EGZOTİK AĞAÇLAR, FİLDİŞİ, BOYNUZ, DENİZ KABLUMBAĞASI...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, konuşmaya yatkın ve çok konuşmayı seven bir milletiz. Hele...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

Hep Birlikte; “Hadi Oku Bakim!…”...

Sabahattin YARAR   “Ayının üç türküsü varmış, üçü de AHLAT üstüne!…”...

Sedef Sanatı

Metin MERCİMEK “SEDEF SANATI, EGZOTİK AĞAÇLAR, FİLDİŞİ, BOYNUZ,...

Güzel Konuşma Bir Sanattır

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, konuşmaya yatkın ve çok konuşmayı seven...

Karantina Peygamber Uygulamalarında...

Uğur KEPEKÇİ   Koronavirüs dünyanın başına musibet olarak geldiği konusunda...

4-10 Nisan Polis Haftası – 7 ...

Şükran DEMİRLER YAVŞAN Değerli dostlarım, bugünkü yazımı bizim güvenliğimizi...

Dostluğu Yakalayınca Bırakma

Ayşe Filiz GÖKDEMİR ÖZARSLAN   Merhabalar tekrar güzel insanlar. Sizlerle...

SERHAT ŞEHİR

İlkbahar gelince açılır bağlar Kuru Kastel gür gür akıyor Kilis Türlü...

MANİLERİM

Yanağı alaz yârim, Dudağı kiraz yârim, Sen kimlere aldandın? A benim nazlı...

UHF RFID AKILLI KÜTÜPHANE SİSTEMİ S...

İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI KİLİS...

Kilis’te fabrikalar üretim için çal...

* Kilis Organize Sanayi Bölgesi (OSB) Başkanı Mahir Can, koronavirüs nedeniyle...

Mehmet Kopan koronavirüsü yendi!

Kilis’te korona virüs tedavisi gören 65 yaşındaki Mis Unlu Mamulleri işletme...

Koronavirüs ‘altın’ı uçurdu!...

Kilis Kuyumcular ve Sarraflar Odası Başkanı Zafer Bilik, Koronavirüs nedeniyle...

Kilis zorunlu karantinada

30 büyükşehir ve Zonguldak’ta başlayan ‘giriş-çıkış’ yasağı bu...

Kilis’te 91 kilo takoz esrar yakala...

Kilis’te, polis ekiplerince düzenlenen iki ayrı operasyonda 91 kilo 480...

Kilis İl Tarım ve Orman Müdürü Bulu...

Kilis İl Tarım ve Orman Müdürlüğü görevine Mehmet Sinan Bulut atandı....

Hayırsever işadamı Aykanat’tan ihti...

Kilis Valiliği ve Belediye işbirliği ve koordinasyonunda başlatılan, SYDV...

“% 75 Tohumluk Hibe Desteği program...

Kilis Ziraat Odası (KİZO) Genel Sekreteri M. Ümit Deli, Tarım ve Orman Bakanlığı...

“Kapalı berberlere para yardımı yap...

Kilis Berberler ve Kuaförler Odası Başkanı Mustafa Sayaoğlu, bir süredir...