Dolar 32,2020
Euro 35,0069
Altın 2.504,53
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 30°C
Az Bulutlu
Kilis
30°C
Az Bulutlu
Paz 30°C
Pts 31°C
Sal 31°C
Çar 30°C

Diplomat Meclisinde İz Bırakan Şarkı “Gülnihal”

Diplomat Meclisinde İz Bırakan Şarkı “Gülnihal”
A+
A-
10.07.2016
354
ABONE OL

Metin MERCİMEK
“GÖRMEDİM KİMSEDE BÖYLE BİR DİL RUBA
BÖYLE KAŞ, BÖYLE GÖZ, BÖYLE EL, BÖYLE YÜZ
AŞIKIN BAĞRINI ÜZMEYE GÖZ SÜZER
EL AMAN PEK YAMAN HER ZAMAN OL GÜZEL.”
(Dede Efendi)

Ulusal kültürümüzün önemli bir değeri olan Türk Musikisi, Türklerin Orta Asya’dan getirdikleri ve Yakın Doğu’da geliştirdikleri bir sistemdir. Bu sistem belirli dönemlerde gelişme göstermek suretiyle başarıyla devam etmiştir.
Musiki aşkı, kültürel, coğrafi, sosyal, etnik ve dini etkenlere göre farklılıklar göstermiş, ancak özü hiç bir zaman değişmemiştir. Musiki aşkı aynı dizi üzerinde, fakat değişik formlarda yazılarak ortaya çıkmıştır. Bu formlar dört ana zemin üzerinde kendini göstermiş olup, birinci zemin evlerde, ikinci camilerde, üçüncüsü tekkelerde, dördüncüsü ise köylerdedir. Evlerde beste ve şarkı şeklinde, camide ezan, dua, sala ve tekbir şeklinde, tekkede ilahi ve nefes olarak, köylerde de türkü, uzun hava şeklinde icra edilmiştir.
Musiki geleneğinin en önemli olduğu bir dönemde yaşamış olanlardan biri Dede Efendi’dir. Dede Efendi, hanendalığı ile ün yapmış ve musikimize çok değerli eserler kazandırmıştır. Şimdi onun bir çok efsanelere konu olan ve de ün yapan Rast makamındaki Gülnihal şarkısına bir göz atalım.
Dede Efendi denince hemen akla onun Gülnihal eseri gelir. Gülnihal musiki fasıllarına başlarken veya bir öykü anlatılırken müzik fonu olarak ortaya çıkar. Ayrıca Rast makamı fasıllarının vazgeçilmez şarkılarından birini oluşturur.
Gülnihal şarkısının bestelenmesi ile ilgili bir çok rivayetler vardır. Bu rivayetler, bizlere Dede Efendi’nin beste yapımında ne denli bir ustalık koyduğunu göstermektedir.
Bir rivayete göre, Dede Efendi haremden Gülnihal isimli bir cariyeye aşık olur. Ama karısını da hala çok seviyormuş ve onun adı da Gülnihal’miş. İşte iki Gülnihal arasında kalan Dede Efendi, şarkının sözlerini “YİNE BİR GÜLNİHAL ALDI BU GÖNLÜMÜ” diye yazmış ve de bunu fevkalade olarak bestelemiştir.
Başka önemli bir rivayete göre, batıdan görevli olarak gelen ve aynı zamanda müzik bilgisi olan diplomat seviyesindeki bir kişiye ve çevresindekilere verilen yemekte, Türk Sanat Musikisi icra edilir. Ziyafet bitiminde ve Dede Efendi’nin de bulunduğu bu ortamda diplomat kişi, “ESERLERİNİZ ÇOK GÜZEL, FAKAT VALS TARZI ESERLERİNİZE HİÇ RASTLAMADIM” diye sorar. Bunun üzerine Dede Efendi şu cevabı verir. “VALS PROĞRAMIMIZIN İKİNCİ KISMINDADIR” diyerek huzurdan ayrılır. Hemen saz heyetiyle birlikte Gülnihal şarkısını besteleyip kısa süre sonra tekrar huzura çıkar ve çalmaya başlar. Eser çok beğenilerek büyük ilgi toplar. O zamandan bu güne kadar hep icra edilir ve dillerden hiç düşmez.
İçimizden silinmeyen ve de ruhlarımızı yücelten Gülnihal adlı şarkısıyla batılı camiada iz bırakan Dede Efendi’yi rahmetle anıyor ve İZ BIRAKAN ŞARKILAR’ın bir başka güzelliğinde yeniden buluşmak dileğiyle hoşça kalın diyorum.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.