Dolar 9,5064
Euro 11,0660
Altın 549,28
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 26°C
Az Bulutlu
Kilis
26°C
Az Bulutlu
Per 18°C
Cum 22°C
Cts 23°C
Paz 23°C

Edebiyat ve Felsefe

Edebiyat ve Felsefe
A+
A-
16.02.2018
54
ABONE OL

Metin MERCİMEK

“BİR İNSANIN DÜŞÜNCELERİNİ AÇIKLAYAMAMASI KÖLELİKTİR.”
(EURIPIDES)

Felsefi düşüncenin topluma daha iyi ulaşılabilmesi için edebiyat bilgilerinin fayda sağlayacağı tespit edilmiştir. Bazı felsefi kavramlar edebiyat sanatında kendini açıkça göstermektedir.
Peki felsefe nedir, edebiyat nedir? Geliniz bunları tek tek görelim.
Felsefe, ilk olarak Yunanca Philosophia (filozof) sözcüğünden gelmektedir. Felsefe, bilgeliği seven, bilgiyi arayan ve ona ulaşmak isteyen anlamını taşımaktadır. Philosophia (filozof), iki ayrı sözcük olan Philo (sevgi) ve Sophia ise (bilgelik) diye yorumlanmaktadır.
Günümüzde insanlar, hayati ihtiyaçlarını gidermek için felsefi kavramlar ışığında etkinlikler yapmaktadır. Bu felsefi kavramları daha açmak için, önce insanlar arasındaki ilişkilere bir göz atmamız gerekiyor.
Birbirimizle nasıl iletişim kuracağız, eğitim ve öğretime nasıl değer vereceğiz, çocukları yetiştirmede nasıl farkına varacağız? Gibi önemli sorular, yaşam sürecimizde bizlere yol gösterecektir. Ayrıca felsefe, bir taraftan doğayı sorgularken, bir taraftan da insanın doğasını araştırdı. Böylece insanlığın asıl gerçek yönü fark edildi. Doğal olayları sorgulayarak, insan olduğumuz ortaya konuldu. Yani felsefe, insanı doğadan farklılaştıran bir anlayışı tespit etti.

Diğer taraftan felsefe, hayatı yaşanabilir kılan ve anlayabilme imkânı veren bir bil dalıdır. Örneğin, sorgulamak, şüphe duymak, hayal etmek, evrensel olmak, felsefenin temel ilkelerindendir. Bir de görünenin ardına bakmak, fark etmek, keşfetmek, hayatın anlamını ve niteliklerini düşünmeye çalışmak da temel etkinliklerdendir.
İnsan eseri olan edebiyat ise, iki temel özellik taşır. Birincisi dil ve üsluptur. İkincisi de estetik ve güzelliktir. Edebiyat kişiden kişiye değişiklik gösterir. Çünkü her kişi kendi duygu ve düşüncelerini karşı tarafa aktarırken edebiyat bir araç niteliği konumundadır.
Nasıl ki felsefede hayatın anlamı ‘dil felsefesi’yle gündeme geliyorsa, edebiyat da dil sayesinde malzemesini elde etmektedir. O nedenle edebiyat, kişinin duygu ve düşüncelerini, kendine özgü bir dil kullanarak estetik kurallar çerçevesinde, yazılı veya sözlü dile getirmektedir.
Edebiyat ve felsefe ilişkisine gelince, hemen aklımıza edebiyatın ve felsefenin ortak yönleri olan estetik gelir. Edebiyat her koşulda estetiğin peşinde  koşar ve onu kendine mal etmeye çalışır. Özellikle edebiyat, şiirlerle estetik özelliğini daha da renklendirir. Felsefe ise, önem taşıyan bir branşı olan ‘Sanat Felsefesi’ni estetik bir konu olarak ele alır. Estetiğin tanımını yapar, tarifini ve tarihini tespit eder. Ayrıca insanın anlam anlayışı ve sorunları hem felsefenin hem de edebiyatın temel sorunları içinde yer almaktadır. O nedenle edebiyata kendini kaptıranlar, sanat felsefesinden yararlanmaya kalkarlar.
Hoşça kalın.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.