Ela Gözlüm…

16 Kas 2018 Cum 8:48
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Mahmut KANMAZ

 

“Ela gözlüm ben bu elden gidersem
Zülfü perişanım kal melul melul
Kerem et aklından çıkarma beni
Ağla gözyaşını sil melul melül
Elvan çiçekleri takma başına
Kudret kalemini çekme kaşına
Beni unutursan doyma yaşına
Gez benim aşkımla yol melul melül
Yiğit ey sevdiğim sen seni gözet
Karayı bağla da beyazı çöz at
Doldur ver badeyi bir dahi uzat
Ayrılık şerbetin sal melul melül
Karac’oğlan der ki ölüp sevince
Ben de güzel sevdim kendi halimce
Varıp gurbet ele vasıl olunca
Dostlardan haberim al melul melul…”

 

Selam, sevgi ve saygılarımızı sunarak, sözlerimize başladık bile değerli arkadaşlarım.
Karacaoğlan’ın şiirinden de anlaşılacağı üzere, bugünkü konumuz, birçok türküye malzeme olmuş olan, gözler ekseninde, “ela gözler” olacak….
Mavi gözler, siyah gözler, yeşil gözler, kahverengi gözler gibi ela gözler de, Anadolu insanının çok yaygın olan göz rengi arasında, belki de ilk sırayı alırlar.
Özellikle, sazıyla bütün yurdu karış karış dolaşmış olan, ünlü Halk ozanı Karacaoğlan’ın karşısına, nedense hep ince belli, kalem kaşlı, siyah saçlı ve sürmeli, “ela gözlü” kızlar çıkagelmiştir.
Tıpkı bir Artvin türküsünde olduğu gibi:

 

“Ela gözlerini sevdiğim dilber
Seni görmeyeli göresim geldi
Altın kemer sıkmış ince belini
Usul boylarını sarasım geldi

Küçücüksün güzel etme bu nazı
Ciğerime bastın ateşi közü
Başına takmışsın gülü nergisi
Yüzünü yüzüme süresim geldi
Eladır gözlerin karadır kaşın
Aradım cihanı bulunmaz eşin
Yaylanın karından beyazdır döşün
Uzanıp üstüne ölesim geldi
Karac’oğlan der ki nettim neyledim
Coşkun sular gibi aktım çağladım
Vefasız dilbere gönlüm bağladım
Ayrıldı yollarım varasım geldi.”

 

“Ela gözlerinden sevda süzsem, yağmur olup yüreğine düşsem” demiş bir sevdalı insanımız. Gözler kalbin aynasıdır derler genelde. Çok doğru… İnsan nasıl hissederse öyle de görürmüş. Gözler, iletişimin de olmazsa olmazıdır sevgili arkadaşlarım… İkili ilişkilerde kurulan hissiyat ve telepatik alışverişin yegâne unsurudur, bakışlar ve gözler…
O yüzdendir ki, birileri, “Belki de en sevdiğim sakarlığın, gözlerime takılıp, yüreğime düşmendi” diyerek, sözlerimize haklılık kazandırmıştır.
Mevlana Hazretleri de, görme güdüsüyle, bencillik arasında bir illiyet bağı kurarak, şu şekilde yol vermiştir duygularına: “Bencillik gözüne takılmış ayna gibidir… O gözler nereye bakarsa baksın, kendinden başka birisini görmez…”
Bir de söz mü, göz mü ikilemi vardır değerli dostlar. Büyük çoğunluk, gözün sözden daha etkili ve önemli olduğu noktasındadır “Gözler ve sözler ikisi de bir şeyleri gizler. Sözler ne kadar inkâr etse de, gözler her şeyi bir bir söyler” diyen her kimse çok doğru söylemiştir diye düşünüyorum.
“Belki de konuşuyordur gözlerin, ama ben göz’ce bilmiyorum ki… Sessizceyi biliyorum, usulcayı biliyorum, masumcayı biliyorum… Göz’ce yok” demiştir Cemal Süreya… Tabi ki bu bir, duyum meselesi…
“İşte ela gözlüm, sırılsıklam ve tepeden tırnağa sevdalıyım” da diyebilir insan, tıpkı Turgut Uyar gibi…
“Birinin gözlerinin içine dolu dolu bakmak, onun rüyalarına girme ihtimalini göze almaktır” diyen biri, ne derece haklıdır bilinmez ama, “Göz nereye bakarsa, gönül de oraya kayarmış” şeklinde fikir beyan eden bir kardeşimiz, bence doğru bir yoldadır.

Biz bugünkü yazımızın başlığını, önce ünlü halk aşığı, Karacaoğlan’ın eserlerinden ve türkülerinden ve de kaynak eserimizin adından esinlenerek aldık… Ona istinaden, “ela gözlüm” dedik başlığımızın adına… Ela gözlüm, halen birçok türkümüzün, başlangıç dizelerini teşkil etmesi bakımından da önemlidir.

“Ela gözlüm yıktın benim evimi
Eğlen şu diyarda kal diye diye
Viran ettin bahçem ile bağımı
Tomurcuk güllerim al diye diye.
İnsanoğlu kurtulmuyor kazadan
Yaralılar nasıl durur sızıdan
Akça ceyran kurtulmuşta tazıdan
Kaldırmış başını çöl diye diye
Seher zamanında uğradım sana
Görünce gül yüzlüm kaldım ben tana
Gafilken bir dolu sundun sen bana
İçirdin ağıyı bal diye diye
Karac’oğlan der ki neyleyip n’etmek
Bir fikrim var şu sılayı terketmek
Yıkıl git diyorsun kolay mı gitmek
Sen getirdin beni gel diye diye.”

 

Mehmet Koç’tan alınan bir Artvin türküsü var şimdi sırada. Bu türkümüz de sevda, ayrılık ve “özlem” gibi insani duyguları, “ela gözlüm” başlangıç dizeleriyle, anlatmaya çalışmıştır.

“Ela gözlüm vatanını terk etmiş
Bahah neye varır halım bu gece
Bülbül idim dost bağına bakardım
El kopardı gonca gülüm bu gece

Dertlilikte beter oldum Kerem’den
Ah çekerim duman çıkmaz serimden
Ayırdılar beni güzel yârimden
Yetsin muradına âlem bu gece
Der Dildari yanem ölene kadar
Böyleyimiş bize nasip mukadder
Arzuhalim birer birer vasfeder
Viran oldu bülbül dilim bu gece.”

 

Yöre Erzincan Tercan, kaynak kişi Davut Sulari… Konu yine sevda-ayrılık, ikilemi:

“Ela gözlerini sevdiğim dilber
Cihana saldırdı gözlerin beni
Bu dertten bu sinem çürüyüp gider
Hasrete yandırdı gözlerin beni
Ben sana hayranım çekerim sevda
Sular gibi aksam çay olsam maha
Gel sevdiğim senle edelim veda
Hasrete yandırdı gözlerin beni…”

 

Ela gözlüm diye başlayan türkülerin çoğu, Karacaoğlan imzalıdır sevgili dostlarım. Zira aşığımız, ela gözlü yaşmaklı kızlarla, genelde hep pınar başlarında karşılaşmıştır. Zaten oldukça duygusal bir yapıya sahip olan Karacaoğlan, onları gördükçe hemen sazı eline alıp, başlarmış bir türkü çığırmaya:

“Ela gözlerini sevdiğim dilber
Gel bizim ellere gez Kerem eyle
Nice kulların var gezer kalemle
Al beni deftere yaz, Kerem eyle.
Iraktır yollarım dolandım geldim
Tatlıdır dillerin eğlendim kaldım
Vebalim boynuna işte ben öldüm
Mezarım göğsüne kaz, Kerem eyle

Karac’oğlan der bir mani söyle
Ezelden kalmıştır bu kanun böyle
Edecek bir eylik vakt iken eyle
Çağın geçer amana kız, Kerem eyle.”

 

“Gözlerinizin rengi ne olursa olsun, gözyaşlarımızın rengi hep aynıdır” demiş bir bilen kişi… Bir başkası da, …”Ela gözler seni özler, dünya güneşi özler, anlatamaz seni sözler” diye buyurarak, duygularını ifadeye kalkışmıştır. “ Gidişinin hüznü gözlerimde, acısı yüreğimde kaldı, gel de dindir bu ızdırabı.” diyen sevdalı insanımıza, özleminin biran önce sona ermesini diliyoruz, bütün dualarımızla…
“Ben, güldüğünde senin kaybolan gözlerini sevdim” demiş bir kardeşimiz.
Keşke herkes böylesine gülüp, mutlu olabilse değil mi? Allah gülmekten ayırmasın kimseyi. Bir başkası da; “Öyle çok sevdim ki birini, aşkın tanımını isteseler benden, gözlerini anlatırım onlara” demek suretiyle, sevdaya yüklenen rolün büyüklüğüne dikkat çekmiştir. Deneyimli bir kardeşimiz de, “Gözleri sürekli gözlerindeyse, sana olan merakındandır. Ama gözlerini senden kaçırıyorsa, o gözlerde sana ait bir şeyler vardır” diyerek, kaygılarını ve yerinde tespitlerini, ifade etmiştir.
“Gözlerin konuştuğu dil, her yerde aynıdır.” Buna sanırım, kimsenin itirazı olmaz diye düşünüyorum. “Görmemek için bakarsa, mavi, siyah, kahverengi, yeşil veya ela göz. Görme engelliye görünür, sana görünmeyen öz…” Ne kadar anlamlı ve derin bir söz.
Ela gözler ve Karacaoğlan ekseninde, folklorik ve de kültürel zenginliklerimizi içeren yazımızın sonuna yaklaşırken, yine bir “ela göz” türküsünün söz anlamına bakalım dilerseniz.

 

“Ela gözlerini sevdiğim dilber
Ben güzel görmedim senden ziyade
Bilmem melek misin gökten mi indin
Ben melek görmedim senden ziyade

Dedi gitme gitme ben de varayım
Dedi gel yanıma kadan alayım
Güzel benlerine sarraf olayım
Saydım benlerini binden ziyade
Eğdirme kaşını bakmam yüzüne
Ben gibi ateşler düşsün özüne
Yemesem içmesem baksam yüzüne
Şekerden kaymaktan baldan ziyade

Dört kitaptan başlayalım elife
Bir isim yazılmış kuldan ziyade
İbrişim saçında eğmeli zülüf
Sırmalar karışmış telden ziyade

Kaşların göz ile eyliyor cengi
Söyleşir yavrular koç yiğit dengi
Çiçekte meyvede yoktur menendi
Laleden kırmızı gülden ziyade

Karac’oğlan der ki yurdun tazele
Gönül bir çift şahin konmuş gazele
Çirkin bana kurban ben de güzele
Can sever güzeli maldan ziyade…”

 

Bir sonraki yazımızda yeniden birlikte oluncaya kadar, yüreğinizden yaşama sevinci ve gözlerinizden sevgi pırıltısı, hiç eksik olmasın diyoruz.
Hoşça kalın ve sağlıkla olun değerli arkadaşlarım.

——————————————————————
Kaynak: ELA GÖZLÜM/Bir Demet Türküdür İzmit 1 / Bekir Karadeniz / İzmit B.Şehir Bld.
Karacaoğlan/Bütün Şiirleri/Türk Kla. Akv. Y.

 

Benzer Haberler

KANSER İçme suyunda bulunan arsenik ve katmium kanser riski taşıyormuş. Kanserden korunmak için,...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “EĞER HÂLÂ KIZIYORSAN, KENDİN İLE KAVGAN BİTMEMİŞ DEMEKTİR. EĞER HALA...

Yorum 
0

Hasan ŞAHMARANOĞLU   Kilis ağzı, Anadolu’ya gelen Türkmenlerin ağzıdır. Cengiz’in...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

KANSER İçme suyunda bulunan arsenik ve katmium kanser riski taşıyormuş. Kanserden...

Mutluluğa Atılan İlk Adım

Metin MERCİMEK “EĞER HÂLÂ KIZIYORSAN, KENDİN İLE KAVGAN BİTMEMİŞ...

İlgisiz ve Bilgisizlere

Hasan ŞAHMARANOĞLU   Kilis ağzı, Anadolu’ya gelen Türkmenlerin ağzıdır....

“Yoksullarla Dayanışma Haftası”...

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, “Yoksullarla Dayanışma Haftası”...

Takvimden Yapraklar

Mahmut İhsan KANMAZ 1) 11.12.1957 2) 11.04.1977 3) 06.05.1978 4) 09.04.2017 5)...

YOLLARIN GERİSİNDEN

Gülleri kıskandırır giysilerin rengârenk Aheste adımların bülbüle sunar...

Kilis’e yeni bir çevre yolu

AK Parti Kilis Belediye Başkan Adayı M. Abdi Bulut, AK Parti Kilis İl Başkanı...

Baraj ve göletler doldu

Kilis ve ilçelerinde son günlerde yağan yağmur sonrası baraj ve göletlersu...

Hastanenin ihale süreci inceleme aş...

Kilis Milletvekili M. Hilmi Dülger, yeni yapılacak hastanenin ihale süreci...

Çiftçi zor durumda

Kilis İYİ Parti İl Başkanı Ağa Gündoğmuş, çiftçinin zor durumda olduğunu...

“950 bin zeytin ağacını koruyoruz”...

Kilis Çiftçi Mallarını Koruma Meclisi Başkanı Mehmet Kara, bünyelerinde...

KİTSO, Topçuoğlu’nu ziyaret etti...

Kilis Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Hacı Mustafa Celkanlı, Kilis Ticaret...

“Daha iyi hizmet yapmanın yollarını...

Kilis İl Millî Eğitim Müdürü Mehmet Emin Akkurt Başkanlığında İl Milli...

Hastane önünde araç patlatıldı: 1 ö...

Suriye’nin Azez ilçesinde bir hastane önünde bomba yüklü araç infilak...

“Belgesiz kömür almayın”...

Kilis’te vatandaşlara “Uygunluk belgesi olmayan kömürü almayın”...

Sosyal Uyum Projesi kaynaştırma etk...

Kilis Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren Gençlik...

Zeytinyağı hırsızlıkları başladı [A...

Kilis’te bir eve giren hırsızlar, 7 teneke zeytinyağı çaldı. Kazım Karabekir...

Hemşire adayı öğrenciler engelleri ...

Yusuf Şerefoğlu Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü öğrencileri...