Hz. Mevlâna ve Bazı Felsefî Akımlar-4

07 Oca 2021 Per 8:48
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Uğur KEPEKÇİ

 

Hz. Mevlâna’ya mistik diyenler de bilerek ya da bilmeyerek yanıltma ve saptırmaya alet olmuşlardır. Zira mistisizm 1804 yılında Latince “Mysticus” kelimesiyle Fransız diline girmiş salt iç duyuş, sezgi ve duyguda aşırı giden filozofik bir doktrinin, bir felsefi ekolun adıdır.

Mistik kelimesi ise, 1390 yılında “Mustikos” (sırlarla ilgili) anlamına gelen kelimeden türemiştir. Dinî çevrelerde, ruhanî adam, akıl üstü olaylar, bâtıni itikatlar ve sırlarla ilgili kişi demektir.

Mistisizm Eflatun’un idealizminden de büyük ölçüde etkilenmiş felsefî bir ekoldür. Mevlâna ise, vahiyle sabit olan ve tevhid gerçeğine istinat eden bir dinin, İslam’ın müntesibi bir mütefekkir, bu çerçevede duygu zenginliği olan bir şair, gayesi Hakka vuslat olan bir kuldur.

Onun hayatı tasavvuf gerçeği ile bütünleşir. Tasavvuf ise, nefsi terbiyeyi esas alan, bir nevi İslam’ın derinlik boyutunu ifade eder. O bir hakikattir. Ne beş er telakkisi bir felsefe, ne de evham ve hayallere dayalı bir ruhanî hayattır. Mademki tasavvufun mistisizmle hiçbir münasebeti yoktur, o halde bir mutasavvıf olan Mevlâna’nın mistisizmle nasıl bir ilgisi olabilir?

Görüldüğü gibi, kelime olarak Batı kültürünün bir meyvesi olan mistisizm, psikolojik ve nazarî olması bakımından da tamamen Bati menşeli beşerî bir telakki olup, İslam’ın tasavvuf gerçeği ile en küçük bir yakınlığı yoktur.

Tasavvuf, nefsi terbiye etme ve Hakk’a marifet kesbetme yolunda takvaya ulaşmayı gaye edinen bir terbiye disiplini iken, mistisizm, hiçbir ilmî istinadı olmayan dağınık ve çapraşık duyguların, ifrat ve tefritten korunamamış bir başıbozukluğun ifadesidir. Her nevi kontrolsüz duygu anarşisinin bir curcuna haline geldiği mistisizm için Massingnon’un, “sınırları katiyen dondurulamamış tır” demesi bu gerçeğin ifadesidir.

Mistisizm, bir kompleks olarak, hem muharref Hıristiyanlığın ifrata varan ruhçuluğundan, hem de beşerî bir felsefi ekol olan yeni Eflatunculuğun mübalağalı hayal ve vehimciliginden mülhemdir. Buna insanların karmaşık duygu ve sezgileri de katılınca, bir disiplin altına alınmayan duygu anarşisinin, belli bir hedefi ve gayesi olamayacağı açıktır.

İslam’ın özünü özünde yaşama gayreti içinde olan bir mutasavvıf ile ruhbanlık safsataları içinde boğulan hem dünya ve hem de ahiretini yıkan bir Hiristiyan mistiğini aynı kefeye koyma çabaları, İslam’a sürülmeye çalışılan kara bir lekedir ve İslam’ı anlama ve yaşama hususunda kabuğu delip öze ulaş amama acziyetinden kaynaklanmaktadır. (Prof. Dr. Haydar Baş / İslam ve Mevlâna / Sayfa 15-36)

 

Benzer Haberler

Metin MERCİMEK “SEVGİLİ HOCAMIZ, BİR GÜN KİLİS’İN AYRICALIK YARATAN İNSAN DAĞARCIĞINDAN...

Yorum 
0

M. Yahya EFE Sevgili okurlarım, bugünkü yazımda sizlere herkesin hayatı boyunca, birçok zaman...

Yorum 
0

Alaiddin ÖZKAR 13 Recep’te Hz. Ali’nin doğum yıl dönümünü idrak ettik. Bizim nesil Hz....

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

Hocamız Alâeddin Yavaşca’nın Doğum ...

Metin MERCİMEK “SEVGİLİ HOCAMIZ, BİR GÜN KİLİS’İN AYRICALIK YARATAN...

Kıskanç İnsanlar!

M. Yahya EFE Sevgili okurlarım, bugünkü yazımda sizlere herkesin hayatı boyunca,...

Ali Gibi Kahraman, Zülfikâr Gibi Kı...

Alaiddin ÖZKAR 13 Recep’te Hz. Ali’nin doğum yıl dönümünü idrak ettik....

Huzurun Karesi

A. Filiz GÖKDEMİR ÖZARSLAN   Merhabalar güzel insanlar. Bir yazımla yine...

Mimoza’dan Nobel’e

Harika ÖREN   Çocukluğumun beyaz sabun kokusuna karışmış, neşe saçan,...

Yatağan Elden Gidiyor

Turgay MUTLU   Yazının başlığı aslında “Yatağan Ovası Elden Gidiyor...

HAYTALYA

Kele bu uşaklar sebahten belli Mıkımı “Nene, haytalya yap” deyip durorlar...

Başkan Ramazan, yatırımları yerinde...

Kilis Belediye Başkanı Servet Ramazan, hafta sonu mesaisinde yapımı devam...

Başkan Ramazan Barutçu’yu ziyaret e...

Kilis Belediye Başkanı Servet Ramazan Kilis Gazeteciler Cemiyeti Başkanı ve...

Kilis’te kaba evlenme hızı azaldı...

TÜİK Gaziantep Bölge Müdürlüğü evlenme istatistikleri 2020 yılı sonuçlarını...

Belediye Meclis toplantısı yapıldı...

Kilis Belediyesi Meclis Salonunda Mart ayı olağan meclis toplantısı gerçekleştirildi....

“Normalleşme sürecine girmek için e...

Eğitim-Sen Kilis il Temsilcisi Mustafa Kandemir yeni normalleşme süreci öncesinde...

İl Özel İdare’den Milli Eğitim Müdü...

Kilis İl Genel Meclisi Mart ayı toplantısı, Meclis Başkanı Şıhmehmet Yalçın...

Uyuşturucudan 2 kişi gözaltına alın...

Kilis’te uyuşturucu ticareti yaptıkları iddiasıyla 2 kişi polis tarafından...

Evden Dolar ve altın çalındı

Kilis’te bir eve giren hırsızlar, Dolar ve altınları alarak kayıplara karıştı....

Kilisli sporcular dereceye girdi

Kilisli sporcular, Mersin’de düzenlenen Türkiye Şampiyonasında Gülle Atma...

Elazığ Karşıyaka Mahallesi’nd...

T.C Çevre ve Şehircilik Bakanlığ Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından...

Nişantaşı Üniversitesi 251 öğretim ...

Nişantaşı Üniversitesine; 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu “Öğretim...