İrade

10 Kas 2019 Paz 20:27
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Mahmut İhsan KANMAZ

 

“Hiçbir irade, kendisinden daha güçlü bir iradeye, asla karşı koyamaz.”

(Dante ALIGHIERI)

Yine güzel bir konuyla ve yine sizlerle birlikteyim sevgili arkadaşlarım.
Bugün, irade kavramına, gerek benim yorumum ve gerekse, uzman kişilerin görüşleri ışığında değinmeye çalışacağım.

Herhangi bir şeyi yapmak ya da yapmamak için insanın sahip olduğu istek ve buyruk anlamındadır irade.. Yani bir bakıma, buna iç ses te diyebiliriz. Çok önemli bir karakteristik özelliktir irade.
Yani, şu kadarını söyleyebilirim ki, yapılması düşünülen ve istenen bir şeyin vücut bulması, ancak kişinin iradesinin sağlamlığı ve güçlülüğü oranında mümkün olur. İrade, istek ve arzu olduğuna göre, insanı onu yapmaktan alıkoyan hiçbir güç ve engel yoktur. Tek istisnası da, girizgah kelamında olduğu gibi, yalnızca daha güçlü, bir başka iradedir.

“İnsanı büyük veya küçük yapan, kendi öz iradesidir” demiş, FriedrichSchiller. Doğrudur. Onun içindir ki, iradenin güçlü olmasından bahsedip duruyoruz hep…
Zira bilinmektedir ki, ancak böyleleri emellerine ulaşabilirler. Konusunda bir uzman kişi şöyle buyuruyor: “İradesi güçlü insanlar, en dayanılmaz şartlar altında bile, başarıya ulaşabilirler.”
Yine benzer bir görüş ve yine iradeye biçilen değerin büyüklüğü…
“Güçlü insanlara has olan azimli irade, her hal ve şartta yine de bir yol bulup, geçmesini bilir.” Söz, Alain’e ait…
Sağlam bir iradenin, yine değerli erdemler üzerine inşa edilmeleri halinde, hani deriz ya, ballı kaymak olmuş diye, işte aynen öylesine bir farkı olur o zaman.

Tıpkı, Confucius adlı bir bilim adamının dikkat buyurduğu gibi; “Eğer irade erdemin üzerine kurulursa, nefret uyandırıcı davranışlar olmayacaktır.” Demek ki, irade-erdem ilişkisi önemli bir faktörmüş. Yine aynı uzmanımız bu kez, iradenin sağlamlık yönüne dikkat çekmiş: “Sıradan da olsa bir adamın iradesini, kendisinden koparıp alamazsınız.”

James Allen adlı bir düşünce insanı, iradeye dair şunları demiş: “İnsan kudret sahibidir. İnsanın aklı ve gönlündeki sevgi kaynağı daima faaliyettedir.Kudret, akıl ve sevgi sahibi olan bu insan, bütün düşüncelerine de hakim olmakla, her vaziyetin anahtarını da cebinde taşır diyebiliriz. Kendisini iradesi kapsamında yaşatmak, oluşabilecek bütün şartları, yine kendi öz iradesine göre çevirip döndürmek gücüne de, mutlak sahip olacaktır.”

İradenin bir kişilik ve karakter özelliği olduğunu ifade etmeye çalışmıştım daha önce… Peki, irade geliştirilip eğitilebilir mi dersiniz? Bu soruya John Locke adlı bir uzman kişi, “Evet” yanıtı veriyor ve diyor ki: “İradeyi eğitmek için seçilecek en uygun zaman gençlik çağıdır.”
“Karakter, tamamen şekillendirilmiş bir iradeden ibarettir” demiş FriedrichNovallis. Yani iradenin tamamen bir kişilik ve karakterden oluştuğunu izah etmeye gayret etmiş.
Herbert N. Cassonda şöyle bir kelam eder iradeye dair: “İnsanlar arasındaki fark, kabiliyet ve bilgi farkından daha çok, irade farkıdır.” “Gideceğin yoldan eminsen, engeller ancak ve ancak, dinlenme noktan olmaktan öteye gidemez” demiş PauloCoelho… Çok da doğru söylemiş bence…

Ünlü komutanlardan NapoleonBonapartede şöyle buyurmuş: “Zafer iradedir.” Güçlü ve sağlam bir iradenin zafer kazanamaması mümkün değildir demek istiyor. İradenin, sadece zaferlere imza atmakla kalmayıp, her türlü derdin devası olduğundan da dem vuruyor Paracelsus bir sözünde: “Bilmelisiniz ki, iradeniz ilaçlardan daha etkilidir.”

ElbertHubberd, gençlere seslenir ve iradenin güç ve önemini ve buna sahip olmanın yollarını onlara anlatmak ister: “Gençlerin muhtaç oldukları şey, yalnızca bilgi değildir. İrade sahibi olmak ve bu sayede emanete sahip olmak, derhal harekete geçerek enerjilerini bir başarı ülküsü etrafında toplamak ve yapılacak işi yapmaktır.” İradeye yüklenen misyon, görüldüğü üzere bir hayli fazladır.
“Kendinize hakimiyeti yitirdiğiniz ölçüde, özgürlüğünüzü ve iradenizi de yitirirsiniz” buyurmuş EbnerVonEschenbach.

İradeden sözderken, bunun temelde iki türe ayrıldığını da belirtmek gerekir.
Birincisi, herşeyi yaratan, kainatın sahibi yüce Allah’ın, “Külli irade”si. Diğeri de biz insanlara bahşedilen sınırlı ve kapsamı dar olan, “Cüzi irade”dir sevgili arkadaşlarım.
Külli irade, bizim algı kapsamımızın çok ötesinde bir ilahi güç ve irade halidir..
Ancak bize bırakılan bir küçücük alan vardır ki, o da cüzi iradenin etki alanı içinde yer alır… Hani Cenab-ı Allah sık sık buyurur ya; “…akletmezmisiniz, ben size akıl verdim düşünesiniz diye” İşte odur cüzi irade denilen şey…
Kur’anı Kerim Yasin Suresinin 82.Ayeti şöyledir mealen: “Bir şeyi murad edince, O’nun emri, sadece ona “Ol”demektir ve o hemen oluverir.”
Yine, Hud Suresi Ayet No: 107: “Onlar orada, gökler ve yer durdukça ebedi olarak kalacaklardır; ancak Rabbinin dilediği hariç. Çünkü senin Rabbin, dilediğini fazlasıyla yapandır.”
Son olarak ta Kasas Suresinin 68. Ayeti kerimesine de bir bakalım dilerseniz,”Rabbin, dilediğini yaratır ve seçer.Seçme hakkı onların değildir. Noksan sıfatlardan münezzeh olan o Allah, onların ortak koştuklarından çok yücedir.”
Bütün bu emirlerde, külli iradenin varlığı ve gücü çok net olarak görülmekte.

“İradene hakim ol, vicdanına da esir” demiş, asırlar öncesinden Aristotales…
Bir başkası da “Hiçbir şey insanın hayal gücü kadar özgür değildir” buyurmuş.
Ferdi ve külli iradenin dışında bir de, topyekun millete yönelik, “milli irade” denilen şey vardır sevgili arkadaşlarım.
Bakınız, büyük kumandan Gazi Mustafa Kemal Atatürk diyor ki bu hususta: “Devletin ve milletin mukadderatında milli irade, amil ve de hakimdir.”

Ünlü yazarlardan Peyami Safada geri durmamıştır mevzu hakkında fikir beyan etmekten: “Hayatta muvaffak olmak için, her bakımdan beslenmiş, büyütülmüş bir irade gücü lazımdır” buyurmuştur.
Rus bilim insanı Yevtuşenko, irade-akıl ilişkisinden yola çıkarak şunları ifade eder: “İradesiz akıl bir işe yaramadığı gibi, akılsız bir irade de hiçbir işe yaramaz.”
“Güçlü bir irade, sadece zor işleri başarmak için değil, hergün karşılaşılan birçok güçlüğe, anında ve tüm gücünüzle ve de vakarla karşı koyabilmek için gereklidir” demiş, SamuelSmiles… Benzer bir yorumu Plutarchus adlı bilge insanda yapmıştır sanki ve demiştir ki: “Kendi iradeniz içinizde başlasın ve bu iradenin temelini, kendi ihtiraslarınıza olan hakimiyetiniz oluştursun.”

“İrade, kötü talihi yener” diye buyurmuş, Alexis Kivi…

İnsan, bilgi, bilinç, özgürlük, ideal ve seçim gücü olan bir varlıktır sevgili arkadaşlarım.. Galiba bunlara ilave edilecek en temel özellikte, iradenin vücut bulmuş olmasıdır. Ama sağlam ve güçlü bir iradedir söylemek istediğim.
İşte böylesi iradeye ilişkin en anlamlı kelamlardan birini, Montaigne etmiştir: “Sırık yardımıyla istediğimiz kadar yükseğe çıkalım, eninde sonunda yine de kendi bacaklarımızla yürüyeceğiz.”
Ölümsüz düşünür ve filozoflardan Epictetos da Montaigne’nin bu düşüncesini sanki tamamlar gibidir: “İnsanın yalnızca bacakları bağlanabilir, ama iradesi her daim serbest kalır.”

Evet, iradeyi ve onun gücünü sizlere anlatmaya çalıştığım bugünkü yazımın sonuna yaklaşırken, sözlerimi büyük edebiyatçı, tiyatro yazarı ve şair William Shakespeare’in güzel bir sözüyle bitirmek isterim: “Bedenimiz bizim bahçemizdir. İrademiz de onun bahçıvanı.” Nokta.

Tekrar birlikte oluncaya kadar, istediğiniz herşey gerçek, sevinçleriniz dağlar kadar büyük olsun dilerim.
Kalın sağlıcakla ve mutlulukla sevgili arkadaşlarım ve değerli dostlarım.

 

Benzer Haberler

Prof. Dr. Mehmet BİÇİCİ Çukurova Üni. Ziraat Fak. Em. Öğrt. Üyesi   Değişim, doğanın...

Yorum 
0

YALAN Yalancı kış gelmiş. Zararı yok, yalancı politikacılar gelmesin de!… *** MANŞET...

Yorum 
0

Sabahattin YARAR   Biz kendimizi bildik bileli, eski deyimle “kalubeladan beri” Kilis halkı...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

Kilis’te Değişimin İzleri

Prof. Dr. Mehmet BİÇİCİ Çukurova Üni. Ziraat Fak. Em. Öğrt. Üyesi  ...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

YALAN Yalancı kış gelmiş. Zararı yok, yalancı politikacılar gelmesin de!…...

Sıcağı Sıcağına Zeytinciliğimiz...

Sabahattin YARAR   Biz kendimizi bildik bileli, eski deyimle “kalubeladan beri”...

Yaşarken Nasıl Bir Amacımız Olmalı?...

Metin MERCİMEK “YAŞAMAK BİR AĞAÇ GİBİ TEK VE HÜR VE BİR ORMAN GİBİ...

Neyi Paylaşamıyoruz?

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, günümüzde çağdaş toplumların sıkıntısı,...

Nefs-Nefis

Mahmut İhsan KANMAZ “Hep nefsim çıkar karşıma, ölüp ölüp dirilsem…...

ANA BENİM KARNIM AÇ

Aney benim karnım aç Getir bege yemekten İç katması öcceden Eğer yoksa...

Vali Soytürk’ten Emniyet Müdürlüğün...

Kilis Valisi Recep Soytürk, İl Emniyet Müdürü Mahmut Karabulut’u ziyaret...

Kadir Topbaş Kilis’te okul açılışın...

İstanbul Büyükşehir eski Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Kilis’te okul...

7 düzensiz göçmen yakalandı [ASAYİŞ...

Kilis’te, Suriye’den Türkiye’ye geçiş yaptıkları belirlenen 7 düzensiz...

Boğazı kesilen Suriyeli hayatını ka...

Kilis’te çıkan kavgada Suriyeli Suriyelinin boğazını kesmişti. Suriyeli...

Bayram Memiler toprağa verildi

Kilis’te vefat eden emekli öğretmen Bayram Memiler toprağa verildi. Bayram...

Garnizon Komutanı Cihanoğlu Başkan ...

Garnizon Komutanı Piyade Albay Mehmet Cihanoğlu Belediye Başkanı M. Abdi Bulut’u...

İnşaat bilgilendirme toplantısı yap...

Kilis Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce inşaatçılara, değişecek...

İl Özel İdaresine öğrencilerden ziy...

Nihat Başoğlu Ortaokulu öğrencileri İl Genel Meclisi Başkanı Şıhmehmet...

Mahkûmlara “Peygamberimiz ve Aile” ...

Kilis L Tipi Kapalı Cezaevinde hükümlü ve tutuklulara yönelik yapılan programda...

Diyabet Günü kapsamında halı saha m...

Kilis’te Dünya Diyabet Günü etkinlikleri kapsamında halı saha maçı oynandı....

Obama, Anıtkabir Özel Defterine Ne ...

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, ABD Başkanı Barack Obama, 06 Nisan 2009...