İstanbul’da Ab-ı Hayat Çeşmeleri

26 Tem 2017 Çar 10:36
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“ÇEŞMELER, SARAY YA DA CAMİ GİBİ BÜYÜK YAPITLAR OLMASA DA, ÜSLUP ÖZELLİKLERİNİ KONSANTRE OLARAK İÇERİYOR OLMALARINDAN DOLAYI BİRER ÜSLUP ROZETİDİR.”
(Prof. Dr. Afife BATUR)

Ülkemizin hemen hemen her köşesinde bir çeşmeye rastlamak mümkün… Ancak çeşme denince ilk akla gelen şehrimiz, elbette İstanbul. Her anlamda zenginliklerle anılan İstanbul, çeşme kültürünü de günümüze taşıyan nadide merkezlerden biridir. İstanbul’un fethi ile birlikte Osmanlı sanatını yansıtmaya başlayan çeşmeler, önce sade mimarili yapı tarzında karşımıza çıkmıştır. Daha sonraları toplumun su ihtiyacını karşılayan yapılar olmanın yanı sıra, mimari üstünlüğünü de göstermeye başlamıştır.
Çeşme tipleri, yapılış amaçlarına göre değişim göstermektedir. Duvar, köşe, meydan, oda, namazgâh sütun çeşmeleri olarak nitelendirildiği gibi, sebil olarak da anılır. Ayrıca köşk ve bahçelerde dekoratif amaçlı kullanılan çeşmelere de rastlamak mümkün.
Çeşmeler genel hatlarıyla suyun depo edildiği “Hazne” üzerinde muslukların yer aldığı ayna taşına sahiptir. Farsça “göz” anlamına gelen “çeşm” kelimesinden geldiği kabul edilmiştir. Çeşmeyi yaptıran hayırseverin ve yapıldığı tarihin belirtildiği ‘kitabe’ ve akan suyun toplanıp aktığı ‘tekne’ den meydana gelmiştir.
İstanbul’un çeşmelerine bir göz attığımız zaman, tarih kayıtlarına geçen ve Osmanlı Devleti’nin bilinene en eski çeşmesi olup, 1485 yılında Haseki semtinde Davut Paşa Cami’nin yanına inşa edilmiştir.
Diğer önemli çeşmeleri de şöyle sıralayabiliriz. Beykoz’da on çeşmeler diye bilinen ve Beykoz’un simgesi haline gelen İshak Ağa Çeşmesi, Kanuni Sultan Süleyman’ın Hasodabaşı Behruz Bey tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmıştır.
3. Selim’in, 1892 yılında Küçüksu Kasrını düzenledikten sonra yaptırdığı çeşme Küçüksu’dur. Küçüksu Çeşmesi olarak da bilinen yapıyı, 3. Selim’in annesi Mihrişah Sultan hatırasına yaptırmıştır.
Planını 3.Ahmet’in çizdiği ve Başmimar Mehmet Ağa’nın uyguladığı söylenen 3.ncü Ahmet Çeşmesi, yalnız Lale Devri sanatının değil, Osmanlı Mimarisi’nin en güzel örneklerinden biridir.
2. Wilhelm’in 1898 yılında İstanbul ziyareti anısına Alman Hükümeti tarafından yaptırılan Alman Çeşmesi, 1900 yılında parçalar halinde Türkiye’ye getirilerek bugünkü yerine kurulmuştur.
Sultanahmet’in ilginç mimarlarından biri olan çeşme, mimari anlamda uyum sağlayamamakla birlikte, meydanın simgelerinden biri haline gelmiştir.
İşte değişik kültür ve medeniyetlere ev sahipliği yapan, eşsiz bir tarihe sahip olan dünya şehri İstanbul, geçmişinin en güzel örneklerinden olan çeşmeleri bizlere kazandırmış ve günümüzün en güzel tarihi yapıtlarından biri olmuştur.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

KRİZ Su krizi kapıdaymış. Yanlış, içeriye girdi bile!… *** TV TV’ler koku yayacakmış....

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “KİMİ YARALAR KAPANIR “İZİ ” KALIR, KİMİ YARALAR KAPANIR “SIZI”...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, insanların hayata bakış açıları farklı farklıdır....

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

KRİZ Su krizi kapıdaymış. Yanlış, içeriye girdi bile!… *** TV TV’ler...

Seyfettin Başcıllar’ın Felsef...

Metin MERCİMEK “KİMİ YARALAR KAPANIR “İZİ ” KALIR, KİMİ...

Hayatın Pencereleri

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, insanların hayata bakış açıları...

Dostun Evi Gönüllerdir

Uğur KEPEKÇİ   Bir kıssa anlatarak ibret almaya çalışalım: Hak dostunun...

Kilis’te Yerleşme Morfolojisi

Öğr. Gör. Ömer Faruk İNCİLİ KİYÜ Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi  ...

YAVRU VATAN

Tam 44 yıl önceydi artık bıçak kemiğe dayanmıştı bir ilkokulda sınıfın...

Oylum Höyük’teki çalışmalar tarihe ...

Kazı Başkanı ve Gaziantep Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof....

Asfaltsız ve kaldırımsız sokak kalm...

Kilis Belediyesi, asfaltsız ve kaldırımsız sokak bırakmamak için yoğun...

Salçalık domates 1 TL

Kilis’te hava sıcaklıklarının artması ile yerli malı salçalık domatesin...

“Kilis’te bu yıl arpa yok!”

Kilis’te ilk aylarda yeteri kadar yağış almaması ve Mayıs ve Haziran ayları...

“İşyerlerini erken açan esnafa Alla...

Kilis Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği (KESOB) Başkanı Şevket Memiler,...

Çalıştay ve izleme eğitimi programı...

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından Kilis’te...

Daire Başkanı Demirtaş, din hizmetl...

Göç ve Manevi Destek Hizmetleri Daire Başkanı Bayram Demirtaş ve Diyanet...

UMKE ekibinin başarıları ödüllendir...

Zeytin Dalı Operasyonunda üstün başarı gösteren UMKE ekiplerine bir yemek...

Okul müdürleri toplantısı yapıldı...

Kilis İl Milli Eğitim Müdürü Cemal Cüneyt Yavuz,  tüm okul müdürleriyle...

Kilis Belediyespor yeni sezonun sta...

Geçtiğimiz sezon gurubunu orta sıralarda tamamlayan sezon biter bitmez de kolları...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

VALİ   Başarılı işadamlarının vali olması istenmiş.   Öyleyse...

31. Uluslararası Şile Bezi Kültür v...

Metin MERCİMEK “MEMLEKETİM, MEMLEKETİM, MEMLEKETİM, NE KASKETİM KALDI...