İstanbul’da Ab-ı Hayat Çeşmeleri

26 Tem 2017 Çar 10:36
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“ÇEŞMELER, SARAY YA DA CAMİ GİBİ BÜYÜK YAPITLAR OLMASA DA, ÜSLUP ÖZELLİKLERİNİ KONSANTRE OLARAK İÇERİYOR OLMALARINDAN DOLAYI BİRER ÜSLUP ROZETİDİR.”
(Prof. Dr. Afife BATUR)

Ülkemizin hemen hemen her köşesinde bir çeşmeye rastlamak mümkün… Ancak çeşme denince ilk akla gelen şehrimiz, elbette İstanbul. Her anlamda zenginliklerle anılan İstanbul, çeşme kültürünü de günümüze taşıyan nadide merkezlerden biridir. İstanbul’un fethi ile birlikte Osmanlı sanatını yansıtmaya başlayan çeşmeler, önce sade mimarili yapı tarzında karşımıza çıkmıştır. Daha sonraları toplumun su ihtiyacını karşılayan yapılar olmanın yanı sıra, mimari üstünlüğünü de göstermeye başlamıştır.
Çeşme tipleri, yapılış amaçlarına göre değişim göstermektedir. Duvar, köşe, meydan, oda, namazgâh sütun çeşmeleri olarak nitelendirildiği gibi, sebil olarak da anılır. Ayrıca köşk ve bahçelerde dekoratif amaçlı kullanılan çeşmelere de rastlamak mümkün.
Çeşmeler genel hatlarıyla suyun depo edildiği “Hazne” üzerinde muslukların yer aldığı ayna taşına sahiptir. Farsça “göz” anlamına gelen “çeşm” kelimesinden geldiği kabul edilmiştir. Çeşmeyi yaptıran hayırseverin ve yapıldığı tarihin belirtildiği ‘kitabe’ ve akan suyun toplanıp aktığı ‘tekne’ den meydana gelmiştir.
İstanbul’un çeşmelerine bir göz attığımız zaman, tarih kayıtlarına geçen ve Osmanlı Devleti’nin bilinene en eski çeşmesi olup, 1485 yılında Haseki semtinde Davut Paşa Cami’nin yanına inşa edilmiştir.
Diğer önemli çeşmeleri de şöyle sıralayabiliriz. Beykoz’da on çeşmeler diye bilinen ve Beykoz’un simgesi haline gelen İshak Ağa Çeşmesi, Kanuni Sultan Süleyman’ın Hasodabaşı Behruz Bey tarafından Mimar Sinan’a yaptırılmıştır.
3. Selim’in, 1892 yılında Küçüksu Kasrını düzenledikten sonra yaptırdığı çeşme Küçüksu’dur. Küçüksu Çeşmesi olarak da bilinen yapıyı, 3. Selim’in annesi Mihrişah Sultan hatırasına yaptırmıştır.
Planını 3.Ahmet’in çizdiği ve Başmimar Mehmet Ağa’nın uyguladığı söylenen 3.ncü Ahmet Çeşmesi, yalnız Lale Devri sanatının değil, Osmanlı Mimarisi’nin en güzel örneklerinden biridir.
2. Wilhelm’in 1898 yılında İstanbul ziyareti anısına Alman Hükümeti tarafından yaptırılan Alman Çeşmesi, 1900 yılında parçalar halinde Türkiye’ye getirilerek bugünkü yerine kurulmuştur.
Sultanahmet’in ilginç mimarlarından biri olan çeşme, mimari anlamda uyum sağlayamamakla birlikte, meydanın simgelerinden biri haline gelmiştir.
İşte değişik kültür ve medeniyetlere ev sahipliği yapan, eşsiz bir tarihe sahip olan dünya şehri İstanbul, geçmişinin en güzel örneklerinden olan çeşmeleri bizlere kazandırmış ve günümüzün en güzel tarihi yapıtlarından biri olmuştur.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

SİYASET Siyaseti buzdolabı ısıtmış. Soğutmuş olmasın!… *** SİLAH Düğünlerdeki ölüm...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “FAYTONUNDA YER YOKSA BANA GÜZELİM, BEN AT ÜSTÜNDE DE GİDERİM.”...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, bir insan kendine ait olan bir şeyi, eşyayı veya yiyeceği...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

SİYASET Siyaseti buzdolabı ısıtmış. Soğutmuş olmasın!… *** SİLAH...

Fayton Kültürü ve Fayton Atlarının ...

Metin MERCİMEK “FAYTONUNDA YER YOKSA BANA GÜZELİM, BEN AT ÜSTÜNDE DE...

Paylaşmak…

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, bir insan kendine ait olan bir şeyi,...

Kilisliler Üretici ve Köylü Pazarla...

Ecz. Kahraman ÜNLER   Pazar yerleri insanlar için son derece önemlidir....

BULURUM SENİ

Sahilde kumsallar seni anlatır Hayalin canlanır yürek kanatır Ruhum bu darbeyi...

GURBET ELLERE

Telli turna selamımı almadan Neden uçup gittin gurbet ellere? Bencileyin seni...

Vali Tekinarslan’dan Mercidâbık Zaf...

Kilis Valisi Dr. Mehmet Tekinarslan, 24 Ağustos Mercidâbık Zaferi nedeniyle...

Mercidabık Zaferi kutlanıyor

Mercidabık Zaferi’nin 501. yıldönümü, Yavuzlu köyünde yarın düzenlenecek...

Kilis’in LYS başarısı

İl Milli Eğitim Müdürü Ahmet Alagöz, Kilis’in LYS sınavında bu yıl...

Traktörü deviren çiftçi hayatını ka...

Kilis’te bir çiftçi traktörün devrilmesi sonucu altında kalarak hayatını...

Badem toplarken canından oldu

Kilis’te badem toplarken başına kaya parçası düşen genç kadın hayatını...

Küçükbaş hayvan yetiştiricilerine d...

Kilis Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Tarımsal Yayım ve Danışmanlık...

Fırat Kalkanı Harekâtının 1. yıldön...

Kilis Valiliği tarafından Fırat Kalkanı Harekâtının 1. yıldönümü nedeniyle...

Başarılı polis memurları ödüllendir...

Kilis Emniyet Müdürlüğü tarafından Haziran ve Temmuz aylarının “ayın...

Belediyeden bayramlık kıyafet ve ay...

Kilis Belediye tarafından bir kişiye bayramlık kıyafet ve ayakkabı hediye...

Müsteşar Yardımcısı “eğitim” hakkın...

Kilis’e gelen Milli Eğitim Bakanlığı MüsteşarYardımcısı Ercan Demirci,eğitim...

Kilis’te biber salçası yapımı sürüy...

Kilis halkının her yıl kendi elleriyle hazırladığı kırmızıbiber, Kilis...

Kenevir bitkisi ele geçirildi

Kilis’te jandarma ekiplerince bir arazide yapılan aramada kenevir bitkisi ele...