Kilis’in Son Mantık Âlimi: Orhan Tokuz

25 Ağu 2017 Cum 10:57
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“BİLGİ SAHİBİ AHMAK BULUNABİLİR; AMA MANTIK SAHİBİ AHMAK GÖRÜLMEMİŞTİR.”
(François de la ROCHEFAUCAULD)

İnsan gücünün en güzel keşiflerinden biri olan Mantık İlmi’ni Kilis insanı çok benimsemiş ve  bu ilmi her mahallesinde kurulan medreselerde ders olarak okutmuştur.
Bilim adamlarının, “Bilginin her türlü dalları düşüncelerle anlatılır. Böylece bilginin kuşaktan kuşağa aktarılması, bilimin ve felsefenin insanlar arası ortak bir kurum haline gelmesi, hatta günlük hayattaki bütün konuşmaların gerçekleşmesi sağlanmış olur” diye belirttiği gibi ilmin kuşaktan kuşağa aktarılması zorunlu olabilir. Ama mantık ilminin nesilden nesle aktarılması hiç de kolay olmayan bir gelişmedir. Bu güne kadar böylesine bir gelişim dünyanın hiç bir topluluklarında görülmemiş ve de duyulmamıştır. Sadece Kilis’te, Hocazadeler sülalesi diye bilinen ve bu sülalenin en büyüyü olan Büyük Hoca Abdurrahman Efendi ile başlayan mantık ilmi, aynı nesil boyunca devam etmiştir.
Şöyle ki, Büyük Hoca Abdurrahman Efendi’yi takiben oğlu Kilis’in Mantık Âlimi Abdullah Enveri Efendi ve kardeşi Mehmet Tahir Efendi devam ettirmiş. Daha sonra Abdullah Enveri Efendi’nin oğlu İbrahim Efendi, yine bunun oğlu Mahmut Efendi ve de son olarak Mahmut Efendi’nin oğlu Orhan Tokuz, kendi çaplarında mantık ilmini günümüze kadar getirmişlerdir.
Böylece Kilis’te mantık ilminin son mirasçısı olan ve 1927 yılında Kilis’te dünyaya gelen Orhan Tokuz, İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, hem Kilis’te hem de İstanbul Fındıkzade’de eczacılık mesleğini yürüttü. Daha sonra Ferruh Bozbeyli döneminin Demokratik Parti’den adaylığını koyarak Kilis Milletvekilliğini (Gaziantep Milletvekili) kazandı. Atalarından almış  olduğu mantık ilmi mirasını daha çok günlük hayatın tüm zamanlarına aktarmak suretiyle incelemelerde bulundu. Ayrıca mantık araştırmalarının yanı sıra, şairliğe çok önem vererek, çeşitli konularda şiirler yazmaya başladı. Hatta ölümünün son günlerine kadar şiir yazmaktan hiç vazgeçmedi.
Orhan Tokuz’la gerek mantık konularında, gerekse diğer bilimlerin görüşülmesi konusunda İstanbul Kilis Vakfı’nda beraber olduk. Son görüşmemizde ise, bana mantıkla ilgili olarak şu açıklamalarda bulundu:

“Öncelikle mantık ilminde mutlaka tahminleme sanatını kullanmamız gerekir. Daha sonra dedem Kilis’in Mantık Âlimi Abdullah Enveri’nin benimsemiş olduğu Aristo’nun ‘Kıyas Metodu’nu ele almamız ise şarttır. Bu metoda göre, farklı olan konuları birbiriyle kıyaslamak için birçok ara konulardan yararlanmak çok yarar sağlayacaktır.”

Orhan Tokuz böyle diyerek mantık ilmi hakkında bizleri aydınlatmıştı.

Kilis mantık ilminin son temsilcisi olan ve Kilis’te milletvekilliği yapan Orhan Tokuz’u, 20 Ekim 2008 yılında kaybettik. Onu son yolculuğunda Ataköy’deki evinden alarak İstanbul Topkapı Mezarlığı’nda bulunan babasının yanına defnettik. Babası Mahmut Tokuz’un mezar taşında “Kilisli Mantık Âlimi Mahmut Tokuz’un Ruhuna Fatiha” ibaresi, bizleri hem düşündürdü hem de onurlandırdı.

Birçok konuda farklı ilim ve görüş sergileyen Kilis insanı, mantık konusunda da kendini göstermiş ve kendi bünyesinde nesilden nesle devam eden bir mantık kervanı oluşturmuştur. Bu mantık kervanının son temsilcisi olan Orhan Tokuz’a Tanrı’dan rahmet diliyor ve Kilis insanının bir başka güzelliğinde yeniden buluşalım diyorum.
Hoşça kalın.

 

Benzer Haberler

DİKKAT Alerjiye dikkat edilmeliymiş. Şimdi “su”yun ne zaman gelip, ne zaman gittiğine dikkat...

Yorum 
0

Kilis’in Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 96. Yıldönümü Bu Yıl Çeşitli İllerimizde...

Yorum 
0

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri: Harikalar Yaratan ve...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

DİKKAT Alerjiye dikkat edilmeliymiş. Şimdi “su”yun ne zaman gelip, ne zaman...

Kilis’in Düşman İşgalinden Ku...

Kilis’in Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 96. Yıldönümü Bu Yıl Çeşitli...

Harikalar Yaratan ve Doyumsuz Özell...

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri:...

Hayatta İyi Yaşamanın Yolları

M. Yahya EFE Sevgili okurlarım, hayat gerçekten zor, ne kadar çok insanla ilişki...

Kilisli Emekli Bir Öğretmenin Unutu...

Gurbette Bayram-17   Aysel MASMANACI BEŞOĞLU   KİLİS’TE DÜĞÜN SİNEMASI...

KOMA SEVDİĞİM

Felek beni sana mahkûm eylemiş Hakkımda fermanı buyur sevdiğim Köle pazarında...

Sanayi sitesine giriş kavşağındaki ...

Kilis Belediye Başkanı Hasan Kara, Küçük Sanayi Sitesi Başkanı Mehmet Nur...

Öndeş esnafın borcunun bir defaya m...

Kilis Ticaret ve Sanayi Odası (KİTSO) Başkanı M. Erdal Öndeş, Kilis’te...

KİLİS BİR SEVDADIR

96 yıllık tarihî destan Kilis bir sevdadır, yiğit yatağı Millî Mücadele...

Kadıoğlu çiftçilerin sorunlarını di...

Kilis İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü Songül Kadıoğlu, köylere...

Bekan ailesinin acı günü

Kilis‘in tanınmış esnaflarından, MHP eski İl Başkanı Atilla Bekan...

Orta bloklar yıkılmaya başladı

Kilis Belediyesi’ne ait Cumhuriyet Caddesinde bulunan 361 ada, 22 parseldeki...

Hükümlülere yardım paketi

Kilis Denetimli Serbestlik Müdürlüğünün Hükümlülere Destek Çalışması...

“Kim Milyoner Olmak İster” seçmeler...

ATV Televizyonu’nda yayınlanan “Kim Milyoner Olmak İster”...

İyilikder yetimlerin yüzündeki tebe...

İyilikder Kilis Temsilciliği tarafınca yetim çocuklar için etkinlik düzenledi....

Yorgancılık sektörü cazibesini kayb...

Kilis’in ekonomisine önemli girdiler sağlayan sektörlerden biri olan yorgancılık...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

SİLAH Öldürmeyen ama süründüren silah yapılmış. Adını “Emekli maaşı”...

Kilis’in Düşman İşgalinden Ku...

Kilis’in Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 96. Yıldönümü Bu Yıl Çeşitli...