Kilis’in Son Mantık Âlimi: Orhan Tokuz

25 Ağu 2017 Cum 10:57
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“BİLGİ SAHİBİ AHMAK BULUNABİLİR; AMA MANTIK SAHİBİ AHMAK GÖRÜLMEMİŞTİR.”
(François de la ROCHEFAUCAULD)

İnsan gücünün en güzel keşiflerinden biri olan Mantık İlmi’ni Kilis insanı çok benimsemiş ve  bu ilmi her mahallesinde kurulan medreselerde ders olarak okutmuştur.
Bilim adamlarının, “Bilginin her türlü dalları düşüncelerle anlatılır. Böylece bilginin kuşaktan kuşağa aktarılması, bilimin ve felsefenin insanlar arası ortak bir kurum haline gelmesi, hatta günlük hayattaki bütün konuşmaların gerçekleşmesi sağlanmış olur” diye belirttiği gibi ilmin kuşaktan kuşağa aktarılması zorunlu olabilir. Ama mantık ilminin nesilden nesle aktarılması hiç de kolay olmayan bir gelişmedir. Bu güne kadar böylesine bir gelişim dünyanın hiç bir topluluklarında görülmemiş ve de duyulmamıştır. Sadece Kilis’te, Hocazadeler sülalesi diye bilinen ve bu sülalenin en büyüyü olan Büyük Hoca Abdurrahman Efendi ile başlayan mantık ilmi, aynı nesil boyunca devam etmiştir.
Şöyle ki, Büyük Hoca Abdurrahman Efendi’yi takiben oğlu Kilis’in Mantık Âlimi Abdullah Enveri Efendi ve kardeşi Mehmet Tahir Efendi devam ettirmiş. Daha sonra Abdullah Enveri Efendi’nin oğlu İbrahim Efendi, yine bunun oğlu Mahmut Efendi ve de son olarak Mahmut Efendi’nin oğlu Orhan Tokuz, kendi çaplarında mantık ilmini günümüze kadar getirmişlerdir.
Böylece Kilis’te mantık ilminin son mirasçısı olan ve 1927 yılında Kilis’te dünyaya gelen Orhan Tokuz, İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, hem Kilis’te hem de İstanbul Fındıkzade’de eczacılık mesleğini yürüttü. Daha sonra Ferruh Bozbeyli döneminin Demokratik Parti’den adaylığını koyarak Kilis Milletvekilliğini (Gaziantep Milletvekili) kazandı. Atalarından almış  olduğu mantık ilmi mirasını daha çok günlük hayatın tüm zamanlarına aktarmak suretiyle incelemelerde bulundu. Ayrıca mantık araştırmalarının yanı sıra, şairliğe çok önem vererek, çeşitli konularda şiirler yazmaya başladı. Hatta ölümünün son günlerine kadar şiir yazmaktan hiç vazgeçmedi.
Orhan Tokuz’la gerek mantık konularında, gerekse diğer bilimlerin görüşülmesi konusunda İstanbul Kilis Vakfı’nda beraber olduk. Son görüşmemizde ise, bana mantıkla ilgili olarak şu açıklamalarda bulundu:

“Öncelikle mantık ilminde mutlaka tahminleme sanatını kullanmamız gerekir. Daha sonra dedem Kilis’in Mantık Âlimi Abdullah Enveri’nin benimsemiş olduğu Aristo’nun ‘Kıyas Metodu’nu ele almamız ise şarttır. Bu metoda göre, farklı olan konuları birbiriyle kıyaslamak için birçok ara konulardan yararlanmak çok yarar sağlayacaktır.”

Orhan Tokuz böyle diyerek mantık ilmi hakkında bizleri aydınlatmıştı.

Kilis mantık ilminin son temsilcisi olan ve Kilis’te milletvekilliği yapan Orhan Tokuz’u, 20 Ekim 2008 yılında kaybettik. Onu son yolculuğunda Ataköy’deki evinden alarak İstanbul Topkapı Mezarlığı’nda bulunan babasının yanına defnettik. Babası Mahmut Tokuz’un mezar taşında “Kilisli Mantık Âlimi Mahmut Tokuz’un Ruhuna Fatiha” ibaresi, bizleri hem düşündürdü hem de onurlandırdı.

Birçok konuda farklı ilim ve görüş sergileyen Kilis insanı, mantık konusunda da kendini göstermiş ve kendi bünyesinde nesilden nesle devam eden bir mantık kervanı oluşturmuştur. Bu mantık kervanının son temsilcisi olan Orhan Tokuz’a Tanrı’dan rahmet diliyor ve Kilis insanının bir başka güzelliğinde yeniden buluşalım diyorum.
Hoşça kalın.

 

Benzer Haberler

Metin MERCİMEK “KISKANÇLIK DAİMA SEVGİYLE BİRLİKTE DOĞAR, ANCAK HER ZAMAN SEVGİ ÖLDÜKTEN...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, yeni ders yılı başlarken; “Eğitimi dinselleştirmeyelim”...

Yorum 
0

Yetmişbir yaşadım, yetmişbir günmüş, Aslında yetmişbir saat da değil. Saçlar düştükçe...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

Kıskançlık Duygusu, Şair ve Bestekâ...

Metin MERCİMEK “KISKANÇLIK DAİMA SEVGİYLE BİRLİKTE DOĞAR, ANCAK HER...

Mesleki Teknik Eğitimin Önemi

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, yeni ders yılı başlarken; “Eğitimi...

71

Yetmişbir yaşadım, yetmişbir günmüş, Aslında yetmişbir saat da değil....

SEVGİ

sevgi delidir kimi zaman kimi zaman uslu ben deli halini severim yerinde duramayan...

Susuzlukta kırmızı alarm!

Kilis’te sondaj kuyuları bir bir kuruyor, çiftçi çaresiz. Kilis’te yaşanan...

Gazeteciler Derneğinden Vali Tekina...

Kilis Gazeteciler Cemiyeti Yönetim Kurulu ve üyeleri Vali Dr. Mehmet Tekinarslan’ı...

Akıncı fıstığı dünyaya tanıtılacak...

Kilisli örnek çiftçi Mümtaz Akıncı tarafından üretilen Akıncı fıstığı tescilinden...

Belediye yeşil alanları kiraya verd...

Kilis Belediyesine ait park ve aile çay bahçeleri açık artırma usulü kiraya...

Cennet çamuru tescillenecek

Kilis İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürü Songül Kadıoğlu, “cennet...

“İntiharı önleme” eğitimi verildi...

İntiharı Önleme Günü kapsamında Kilis Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından...

Okul ziyaretleri başladı

Kilis İl Milli Eğitim Müdürü Ahmet Alagöz, 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılının...

Kilis’te balık satışlarına yoğun il...

Kilis’te av sezonunun açılmasıyla beraber balığa rağbet arttı. Balık...

Cevizin tanesi 20 kuruş

Kilis’te özellikle üzüm sucuğu yapımında kullanılan taze cevizin tanesi...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

MÜJDE Yakında yapay kalp ameliyatı başlıyormuş. Bazılarına gün doğdu....

TV 79′da Kilis Musiki Cemiyet...

Mehmet Şenay TAŞKENT   Kilisli değerli işadamlarımızdan hemşehrimiz...

Öpüş Ömrün Uzasın, Öperek Servetin ...

Sabahattin YARAR   Türkiye’nin medya dünyasının el atmadığı konu, dillendirmediği...

KİLİS

Baharda açılır ovada bağlar Yeşile bürünür etrafta dağlar Bülbül figan...

MECNUN’A DÖNDÜM

Senden ayrılalı gülmedi yüzüm Kanadı kırılmış kuşlara döndüm Süzüldü...