Kilis’in Tarihi Karpuz Şarabı

30 Eyl 2020 Çar 14:51
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“KARPUZ ŞARABIN GÜMÜŞTEN TASI
GİRDİĞİ KAPTA BIRAKMAZ PASI
KEŞFEDEN KİLİS’İN ÖZ ATASI
DAŞÇI KÖR ALİ BUNUN USTASI.”

İstanbul Kilis Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Yaşar Aktürk’ün, Yönetim Kurulu Heyeti olarak bizlere yakmış olduğu yeşil ışık sayesinde, Kilis’in nice saklı kalmış değerlerini ortaya çıkarmak için araştırmalarımızı var hızıyla devam ettirmekteyiz. Bu kez Kilis insanının yıllar önce gerek üzüm (Horoz Karası), gerek karpuzdan şarap yaptığı tespit edilerek bu tarihi konu tarafımızca kaleme alınmıştır. Kilis insanı, üzüm şarabını evinde ve bağında, karpuz şarabını ise karpuz tarlasında, kendi zevkine uygun olarak hazırlamıştır.

Kilis’in Büyük Şairi Seyfettin Başcıllar’ın hazırladığı “Kilis’in Divan Şairleri Antolojisi” kitabında, Kilis’in şarap ustaları hakkında yeteri kadar bilgi verilmiştir. Hemen hemen bütün şairlerimiz, şarapla ilgili düşüncelerini manzum yazılarında öylesine güzel işlemişler ki, şair ve düşünür Ömer Hayyam’dan geri kalmamışlardır.
Eski yıllarda Kilis’te 3 çeşit karpuz bulunmakta olup, bunlar üç renkli ve lezzette yetiştirilmiştir. Birincisi pembe karpuz, ikincisi kırmızı karpuz, üçüncüsü de sarı karpuzdur. Pembe karpuzdan bronz renkli şarap, kırmızı karpuzdan kırmızı şarap, sarı karpuzdan beyaz şarap elde edilmiştir. Sarı karpuzdan yapılan şarabın Siroz hastalığına iyi geldiği, Kilis’in başarılı doktoru Necmettin Atik (Doktor Mesmini) tarafından ele alınmış ve bu bilgi hastalar üzerinde denenmiştir.

Şimdi karpuz şarabının tarlada nasıl yapıldığına dair ayrıntılı bilgiyi, Vakfımızın onursal üyesi merhum Mahli Mercimek’in ağzından dinleyelim:
“Karpuz fidan vermeye başlayınca, ehlikeyif Kilis insanları tarlaya kavak ağacından bir çadır (hayme) kurarak iki ay süreyle orada kalırlar.  Bu süre içerisinde fidanlara hem çapa yapılır hem de piknik ortamı yaratılır. Karpuz meyve vermeye başladığında, dalında bir veya iki yavru karpuz (kelek) bırakılır, diğer taneler alınır ve turşu yapımında kullanılır. Özellikle küplere konularak toprak altına (serin yerde) beklemeye alınır.
Bir zaman sonra büyümeye bırakmış olduğumuz karpuz taneleri, yavaş yavaş büyür ve olgunlaşmaya başlar. Yarı olgunlaşmış haldeyken şarap yapım işlemine geçilir. Yarı olgunlaşmış işlemini anlamak için, karpuz tanesinin bağlı bulunduğu dalın bitişiğindeki 3 cm. uzunluğunda bir yay şeklinde sap bulunur. Bu sap, koyu yeşil olduğu zaman, karpuz tamamen ham, az sararmaya başlamışsa, yarı olgun şeklinde ve hepten kurumuşsa, tam olgunlaşmış durumdadır. İşte karpuz, olgunlaşmaya devam ederken, karpuz üzerinden 3×3 cm. genişliğinde ve 3 cm. derinliğinde bir kapak açılır. Kapak çıkarılır ve iç kısım kabuğundan ayrılarak atılır. Daha sonra açılan kapak boşluğuna bir kaşık bal dökülür ve kapak kapatılır. Bu kapatılan kısım hava almaması için üzeri hamurla sıvanır. Sıvanma işlemine tabi tutulan karpuz, tam 10 gün olgunlaşmaya bırakılır. Bu arada karpuzun canlılığı kendi dalında devam etmektedir.
10 gün geçtikten sonra, iç kısmı tamamen sıvı haline gelip gelmediği sallanmak suretiyle tespit edilir. Şayet sıvı haline gelmiş ise hemen bir delik açılır ve toprak içine gömülü vaziyette bulunan küplere boşaltılır. Hava almaması için küplerin ağzı iyice kapatılır. Böylece karpuz suyu, toprak altında yavaş yavaş demlenmeye bırakılır. Aşağı yukarı bir ay bekletildikten sonra istenilen karpuz şarabına dönüşür” diye bizlere çok güzel anlatmıştır.
İşte farklı düşünceleriyle doğanın güzelliklerini yaşamına aktarmış olan Kilis insanı, farklı girişimiyle tarlada karpuz şarabını keşfetmiştir. İstanbul Kilis Vakfı, başta Başkan Yaşar Aktürk olmak üzere tüm yönetim kurulu üyeleri olarak, Kilis’in değerlerini ortaya çıkarmak için, canla başla araştırmalarımıza devam edeceğiz. Unutmamamız gerekir ki, Kilis toprağını eştikçe nice değerlerin ortaya çıktığını görmekte ve bu güzelliklerle de gurur duymaktayız.
Hoşça kalın.

 

Benzer Haberler

Nejat TAŞKIN   Cumhuriyet! Evet, sen ne güzelsin… Sende hürriyet, sende adalet, sende halkın...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “ÇIKTIK AÇIK ALINLA ON YILDA HER SAVAŞTAN; ON YILDA ON BEŞ MİLYON GENÇ YARATTIK...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, Cumhuriyet Bayramı, 29 Ekim 1923′te Türkiye Büyük Millet...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

Cumhuriyetimizin 97. Yılını Kutluyo...

Nejat TAŞKIN   Cumhuriyet! Evet, sen ne güzelsin… Sende hürriyet, sende...

Cumhuriyet Bayramı ve Onuncu Yıl Ma...

Metin MERCİMEK “ÇIKTIK AÇIK ALINLA ON YILDA HER SAVAŞTAN; ON YILDA ON BEŞ...

Cumhuriyet Bayramımız Kutlu Olsun

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, Cumhuriyet Bayramı, 29 Ekim 1923′te...

Cumhuriyet Özgürlük, Özgürlük Atatü...

Sabahattin YARAR   İnsanlığa en yakışan, vicdan, din, özgürlük, eşitlik,...

Yaşasın Cumhuriyet!

Uğur ELHAN Bu gün, Türk tarihinde çok önemli bir yer tutar. Ulusal bayramlarımızdan...

CUMHURİYET

Emanetin kutsaldır, ben göğsümde taşırım, Ata’mdan yadigârdır kanımdaki...

CUMHURİYET BAYRAMIM

C umhuriyet bize Atatürk’ün emaneti U ğruna canını veren şehitlerimin...

Cumhuriyetin 97. Yılı’nı kutluyoruz...

* 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nın 97. yılı bugün Kilis’te düzenlenecek...

Atatürk’ün Kilis’e gelişinin 102. y...

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün 28 Ekim 1918′de Kilis’e...

İhtiyaç sahibi ailelere et dağıtıld...

Mevlid-i Nebi Haftası münasebetiyle Kilis İnşaatçılar Haritacılar Gayrimenkul...

112 bin 500 kişiye sıcak yemek dağı...

Kilis Belediye Başkan Yardımcısı Hüseyin Erkmen; WFP, GIZ, IOM ve Kilis Belediyesi...

Toroslar EDAŞ Kilis’i bakım ve yatı...

Sektöre öncü teknolojileri ve insan odaklı çalışma anlayışıyla hareket...

Mevlid-i Nebi Haftası münasebetiyle...

Kilis Valisi Recep Soytürk, Mevlid-i Nebi Haftası münasebetiyle Kilis İl Müftüsü...

Başkan Ramazan’a Albay Aslan’dan ha...

Kilis Belediye Başkanı Servet Ramazan’a, Kilis İl jandarma Komutanı Ersin...

Müftü Şahin esnafa gül dağıttı...

Kilis Müftülüğü Gençlik Koordinatörlüğü tarafından düzenlenen “Hasbihal...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

MUT Prof. Köknel, “Her isteyen mutlu olur” demiş. Tabii, nüfus kaydını...

Atatürk’ün Kilis’e Gelişi M. Yahya ...

Sevgili okurlarım, toplum ve insanlar için en kutsal varlıklardan iki tanesi,...