Dolar 8,4396
Euro 10,0747
Altın 492,32
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 39°C
Sıcak
Kilis
39°C
Sıcak
Cts 40°C
Paz 40°C
Pts 40°C
Sal 41°C

Kilis’in Tek Kişilik Oyun Ustası: Zılban

Kilis’in Tek Kişilik Oyun Ustası: Zılban
REKLAM ALANI
A+
A-
25.02.2015
29
ABONE OL
Metin MERCİMEK


“GELENEKSEL KÜLTÜRÜMÜZÜN ORTAOYUNU, KARAGÖZ VE HACİVAT OYUNLARI GÜNÜMÜZDEN YÜZYILLAR ÖNCE ORTAYA ÇIKMIŞ, İNSANLARI EĞLENDİRİRKEN DÜŞÜNDÜRMÜŞ, ZAMAN ZAMAN TOPLUMSAL BİLİNÇ OLUŞMASINDA ÖNCÜ BİR ROL OYNAMIŞTIR.”

Çocukluk günlerimizden bu yana çok sevdiğimiz ve heyecanla seyrettiğimiz Karagöz-Hacivat, taklide ve karşılıklı konuşmaya dayanan, iki boyutlu tasvirlerle oynatılan gölge oyunudur. Karagöz oynatıcısına kurgusal, hayalbaz denir. Yardımcıları ise Çırak, Yardak, Dayrezen, Sandıkkar’dır. Oyun sırasında konuşmalarının değişmesi baş hareketleriyle yapılırdı.
Karagöz ve Hacivat’ın kaynağının nereden geldiği pek bilinmemektedir. Ancak halkbilimciler Karagöz’ün bazı oyunlarda Çingene olduğunu ileri sürmesi, Bulgar gaydası çalması ve Evliya Çelebi’nin tanıklığına dayanarak Bizans İmparatoru Konstantin’in Çingene seyisi Sofyozlu Bali Çelebi olduğunu ileri sürmektedir. Bir diğer rivayet ise Hacı İvaz Ağa ya da halka mal olan adıyla Hacivat ve Trakya’da bulunan Samakol köyünden demirci ustası Karagöz, Orhan Gazi devrinde Bursa’da yaşamış cami yapımında çalışan iki işçidir. Kendileri çalışmadıkları gibi diğer işçilerin de çalışmasını engellemektedirler. Orhan Gazi’nin “CAMİ VAKTİNDE BİTMEZSE KELLENİ ALIRIM” dediği cami mimarı, caminin vaktinde bitmemesine Karagöz ve Hacivat’ın neden olduğunu söyler. Bunun üzerine bu ikili başları kesilerek idam edilir. Karagöz ve Hacivat’ı çok seven ve ölümlerine üzülen Şeyh Kuşteri, ölümlerinin ardından kuklalarını yaparak perde arkasından oynatmaya başlar.
Şimdi gelelim Kilis’in tek kişilik Karagöz ve Hacivat ustası Zılban Usta’ya. Torunu Mustafa Nuri Yüncüoğlu’ndan aldığım bilgilere göre, Zılban Usta mesleğinin gereği güzel sesli, nüktedan, hazır cevap, çok güzel taklit yapabilen bir kişiliğe sahipmiş. Kilis’in Kadir’in Kahvesi denilen mekânda, süzgeçten köpek, sabunluktan horoz, pin pon topundan göz, darı süpürgesinden hırsız gibi figürleri elde eden Zılban Usta, hayvan veya eşya şekillerini çubuklara takılıp arkadan verilen ışıkla beyaz perde üzerinde hareket ettirerek bu gölge oyununu ortaya koymuştur. Zılban Usta’nın ortaya koymuş olduğu bu Karagöz ve Hacivat oyunu, Kilis ve çevre illerinin de ilgisini çekmiş ve onun üne kavuşmasını sağlamıştır.
Yine Mustafa Nuri Yüncüoğlu’ndan aldığım bilgilere göre, eskiden Kilis’in Ramazan gecelerinde, Kadir’in Kahvesi’nde mutlaka ramazan eğlencesi yapılır ve büyük bir sabırla beklenen iftar topu atıldıktan sonra iftar sofrası kurulurmuş. İftar yemeğini yiyen herkes Kadir’in Kahvesi’ne koşarak Zılban Usta’nın Karagöz ve Hacivat oyununu seyrederlermiş. Zılban Usta’nın çeşitli oyun ve esprilere girmeden önce, perdeyi ilk açışındaki konuşmasına “ZOMBURLOM” diye başlaması, seyirciyi gülmekten kırıp geçirirmiş.
İşte insanları eğlendirirken düşündüren ve halk üzerinde toplumsal bir bilinç oluşmasını sağlayan ve bu Karagöz-Hacivat oyunuyla ün yapan Kilisli ZILBAN Usta’yı rahmetle anıyor ve de Kilis’in bir başka değer taşıyan insanında yeniden buluşmak dileğiyle…
Hoşça kalın.

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.