Dolar 32,8221
Euro 35,1421
Altın 2.449,46
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 34°C
Hafif Yağmurlu
Kilis
34°C
Hafif Yağmurlu
Paz 37°C
Pts 37°C
Sal 38°C
Çar 36°C

Kilisli Kukla Ustası “Zılban”

Kilisli Kukla Ustası “Zılban”
A+
A-
01.05.2018
387
ABONE OL

Metin MERCİMEK

“KUKLA, HEM ÇOCUKLARA HEM DE İÇİMİZDEKİ ÇOCUĞU KAYBETMEMİŞ OLAN BİZ YETİŞKİNLERE DE HİTAP EDEN EĞLENCELİ BİR OYUNDUR.”

Kuklalar küçültülmüş insan veya hayvan figürleri olup, bunları oynayanlara da kuklacı denir. Kukla karakterleri her uzuv hareket edebilen birer oyuncak bebeğe benzetilir. Daha çok bez, tahta, karton benzeri malzemeler kullanılmak suretiyle insan veya hayvanlara benzetilerek ipler ya da doğrudan el ile tek kişi tarafından oynatılarak temsil edilir.
Nasıl ki tiyatro oyunları sahnede gösteriliyorsa, kuklalar da aynı şekilde oyunlarını sahnede sergilenmektedir. Aynı zamanda kostüm ve dekor gibi malzemeler en renkli ve canlı bir şekilde kullanılır. Ayrıca diğer oyunlarda görülen konu ve tema, kukla oyununda da bulunur.
Kukla oyunlarının tarihsel gelişimine bir göz attığımız zaman, ilk kukla oyununun nerede ve ne zaman oynandığına dair kesin bilgiye ulaşılamamıştır. Ancak yapılan araştırmalar neticesinde, bunun tıpkı gölge oyunu gibi Çin ve Hindistan’da doğup yaygınlaştığı tahmin edilmektedir. Hatta kukla oyununun bu her iki ülkeden Türkistan’a ve İran yolu ile Batı’ya geçtiği de düşünülmektedir.
Şimdi gelelim Kilisli kukla ustası Zılban’a. Sabır, zaman, el becerisi ve ustalık isteyen kukla oyununu Kilis’te en güzel şekilde gösterime sunan ZILBAN usta, Kilis’in “Kadir’in Kahvesi”nde bu mesleğini sürdürmüştür. 1930 yıllarında bütünleşen kukla ustası Zılban, sesinin güzelliği ve müzisyenliğinin yanı sıra, Arapça, Farsça bilmektedir.
Yazar ve Araştırmacı Faruk Elhan’ın bildirdiğine göre, Kilis’te bir zamanlar Karagöz ve diğer oyunları devam ettiren Zılban usta, okul öncesi eğitim ve öğretimde Kilis’in çocuklarına çok yarar sağladığını ifade etmiştir. Özellikle oyun aralarında kullanmış olduğu “CUMBURLONG” sözcüğü, çocukları çok etkilemiş ve onlara ayrı bir güç verdiğini söylemiştir.
Diğer taraftan bir ara İstanbul Kilis Vakfı’nın etkinliklerine katılan Zılban’ın torunu Mustafa Yüncüoğlu, bakınız dedesi Zılban için neler söylüyor:

“Dedem, bir kukla oyununu ortaya koymadan önce, hayalini kurar ve o oyunun kurallarını kaleme alır daha sonra oyuna geçerdi. Seslendirme ve el hünerlerine çok önem verirdi. İpli kuklada tam bir virtüöz durumuna gelmiş olan dedem, kuklayı bir obje ve herhangi bir objeyi de bir kukla olarak ele alırdı. Gerek yapımında, gerek kullanmış olduğu malzemede, gerek tekniğinde  ve gerekse anlatımında büyük bir başarı gösterirdi. Her kukla oyununda sadece çocuklara değil, içindeki çocuğu kaybetmiş olan yetişkin insanları da Kadir’in Kahvesi’nde, hatta kahve önünde toplar ve onlara doyulmaz bir vakit geçirtirdi.”
Ayrıca Zılban ustanın torunu Mustafa Yüncüoğlu, dedesinin çok yönlü bir bestekâr olduğunu bizlere anlatırken elindeki şarkı notalarının da bulunduğunu söylerdi. Onun notalarını Kilis Vakfımıza getirip, Hocamız Bilge Özgen’e verilmesini ve Türk Müziği Repertuarına kaydedilmesini bildirmemize rağmen, bizlere intikal ettirmedi.
Büyük ustalık ve zahmet isteyen kukla oyununu Kilis’te sergileyen Zılban Usta’yı rahmetle anarken, bir kez daha anladım ki Kilis çocuklarının okul öncesi eğitimini bu haz verici ve uyandırıcı oyundan aldığını, kendine her zaman güven sağladığını öğrendim.
Hoşça kalın.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.