Kilisli Muallim Rif’at Bilge (1)

22 Şub 2018 Per 9:50
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

M. Yahya EFE

 

Sevgili okurlarım, Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Türkoloji Alimi Kilisli Muallim Rif’at Bilge’yi aramızdan ayıran ölüm, tarih sayfalarına 65. yılını da ekledi.

Bugünkü yazımda sizlere, Kilisli Muallim Rif’at’ın kısaca hayatından, Yarınki yazımda “Tarama Sözlüğüne katkılarından”, ondan sonraki yazımda da  “Meşhur Gazelinden” söz etmek istiyorum.

Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Kilis’in yetiştirdiği büyük Türk dil bilgini Muallim Ahmet Rif’at Bilge, Türk diline hizmet etmiş ilim adamlarımızdandır.

1874 yılında Kilis’in Cedit Mahallesinde doğmuştur. Zabtiyye Çavuşlarından Abdülkerim Bey’in oğludur. Kilisliler babasına “Kerim Çavuş” derlerdi. Ahmet Rif’at doğmadan babası vefat etmişti. Bu nedenle Rıf’at’ı annesi Emine Hanım büyüttü.

Rif’at’ın İsmail, Ahmet ve İbrahim isimli üç dayısı vardı. Dayılarına “Çilonun oğulları” derlerdi.

Muallim Rif’at Bilge, babasına “Kerim Çavuş” dendiğini ve Adının Ahmet Rif’at olduğunu,

“Tercüme-i Halim” isimli şiirinin son dörtlüğünde şöyle dile getiriyor.

 

”Kerim Çavuş olğluyum

Gönlü dertli dağlıyım

Adım Ahmet Rif’at’tır

Ben Kilis’e bağlıyım.”

muallim rıfat

Kerim Çavuş oğlu Ahmet Rif’at,, dayılarının yardımıyla ilk ve Rüştiyye öğrenimini Kilis’te yapmış ve 1892 yılında Kilis müftüsü Abdurrahman Efendi’den İcâzet-name almıştır.

Daha sonra, 18 yaşında İstanbul’a gelmiş ve 1898 yılında İstanbul Dârü’l Muallimin’in yüksek kısmından birincilikle Şahadetname alarak öğretmenlik mesleğine atılmıştır.

Bu arada Kilis’te bulunan ve bahçedeki su küpünden bir tas su içmek suretiyle zehirlenerek vefat eden annesi Emine Hanımın ölüm haberi, Muallim Rif’at’ı son derece üzmüştür. Muallim Rif’at, önceleri Rüşdiyye ve İ’dâdiler’de, sonraları liselerde Türkçe, Arapça, Farsça, Tarih ve Edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Medresetü’l Kuzât’da ceza kanunu, İmam Hatip Mektebinde ise Felsefe dersleri vermiştir.

Ayrıca, İstanbul Üniversitesi İlahiyat ve Edebiyat Fakültelerinde Arap Dil ve Edebiyatı derslerini okutmuştur. Bu arada İstanbul Hukuk Fakültesinden de pekiyi derece ile mezun olmuştur.

Adının başına hep “Kilisli” sözcüğünü kullanan Türkoloji dünyasının bu ünlü bilgini “Muallim” lakabıyla da ün yapmıştır. Bu nedenle Ahmet Rif’at Bilge’ye kısaca “Kilisli Muallim Rif’at” derlerdi.

Türk diline unutulmaz hizmetler vermiş ve şöhreti yurt sınırlarını da aşmış olan, Kilisli Muallim Rif’at’ı Avrupa’da tanıyordu.

Türkiye’ye gelen müsteşrikler onu arayıp buluyorlardı. Fuat Köprülü’nün onun eserlerine ön söz yazması, H. Ritter gibi bir müsteşrikin onunla işbirliği yapması, bu bilim adamının kadrini yükselten büyük bir belgedir.

Muallim Rif’at kendini tamamen ilme vermişti. Hayatta onun her şeyi kitaplardı. Bu nedenle 38 yaşında nişanlanmış ve 40 yaşında İstanbul eşrafından Fatma Saibe Hanımefendi ile evlenmişti. Bu evlilikten üç kızları oldu. Mutlu idiler. İyi bir ev hanımı olan, güzel ud ve keman çalmasını bilen Fatma Saibe Hanım, kısa zamanda Kilis yemeklerini pişirmesini de öğrenmişti.

Kilis yemeklerinden Oruk ve Şeyh-ül Muhş’i yi çok seven Muallim Rif’at, sabah kahvaltılarında ise sadece kuru ekmek yer ve birkaç bardak çay içerdi.

Türk dilinin birinci derecede önemli eski anıtlarından birçoğunun ilk yayımlarını yapmak, resmi ve özel kütüphaneleri araştırarak bazı anıtları ortaya çıkarmak, Kilisli Muallim Rif’at’ın Türk Filolojisine yapmış olduğu en büyük hizmetlerdir. (Devam edecek)

Benzer Haberler

VAR MI? Siyasiler, “Bu devirde borcu olmayan var mı?” demiş. Sayenizde kalmadı!… ***...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “NEŞELİ VE AKICI TÜRKÜLERİYLE BÜYÜK BİR COŞKU YARATAN KİLİS, GEREK...

Yorum 
0

Nejat TAŞKIN   18 Mart Çanakkale Zaferi’nin kutlandığı günde Avcılar Belediyesi’nin...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

VAR MI? Siyasiler, “Bu devirde borcu olmayan var mı?” demiş. Sayenizde kalmadı!…...

Kilis Hamamlarında Musiki Faslı

Metin MERCİMEK “NEŞELİ VE AKICI TÜRKÜLERİYLE BÜYÜK BİR COŞKU YARATAN...

Sayın Komutan Önder İrevül, Helal O...

Nejat TAŞKIN   18 Mart Çanakkale Zaferi’nin kutlandığı günde Avcılar...

Haksızlıktan Korunmak

Ahmet ELMALI   Habib-i Kibriya Efendimiz bir Hadis-i Şeriflerinde şöyle...

İNCİNDİN GÖNÜL

Söyle neye küstün, kime darıldın? Bu kadar derinden incindin gönül Gurura...

NE KALDI?

Çekildi azgın dalgalar, Geride kum kaldı. Sustu deli rüzgârlar, Kırılmış...

Keşfedilmemiş Hazine: “Kara Buğday”...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Mimarlık-Mühendislik Fakültesi Konferans Salonu’nda...

DP Genel Başkanı Uysal Kilis’te

Demokrat Parti (DP) Genel Başkanı Gültekin Uysal, “Bir İttifak içerisinde...

KORKUTAN DEPREM!

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem Dairesi Başkanlığı (AFAD)...

Yükümlüler fidan dikti

Kilis’te, denetimli serbestlik altında bulunan yükümlüler, oluşturulan...

Organize Sanayide istihdam seferber...

Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Türkiye Odalar ve Borsalar...

Cezaevinde şehitler anıldı

Kilis L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda 18 Mart Şehitlerini Anma Günü...

Yabancı uyruklu öğrencilerle söyleş...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Mimarlık-Mühendislik Fakültesi Konferans Salonu’nda...

Yaşlılar evlerinde ziyaret edildi

Kilis İl Sağlık Müdürlüğü idarecileri, ‘Yaşlılar Haftası’...

Öğrencilerden Albay Başaklıgil’e zi...

Mehmet Uluğ Can ortaokulu 8’inci sınıf öğrencileri İl Jandarma Komutanı...

Koltuk üzerinde ölü bulundu [ASAYİŞ...

Kilis’te bir kişi ikamet ettiği evde ölü bulundu. Ekrem Çetin Mahallesi’nde...

Ayağına ip dolanan kırlangıç itfaiy...

Kilis’te ayağına ip dolanan kırlangıç, itfaiye ekipleri tarafından kurtarıldı....

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

HAZİNE   Türkiye’de her yıl 1.1 milyar TL çöpe atılıyormuş....