Kilisli Muallim Rif’at Bilge (1)

22 Şub 2018 Per 9:50
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

M. Yahya EFE

 

Sevgili okurlarım, Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Türkoloji Alimi Kilisli Muallim Rif’at Bilge’yi aramızdan ayıran ölüm, tarih sayfalarına 65. yılını da ekledi.

Bugünkü yazımda sizlere, Kilisli Muallim Rif’at’ın kısaca hayatından, Yarınki yazımda “Tarama Sözlüğüne katkılarından”, ondan sonraki yazımda da  “Meşhur Gazelinden” söz etmek istiyorum.

Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Kilis’in yetiştirdiği büyük Türk dil bilgini Muallim Ahmet Rif’at Bilge, Türk diline hizmet etmiş ilim adamlarımızdandır.

1874 yılında Kilis’in Cedit Mahallesinde doğmuştur. Zabtiyye Çavuşlarından Abdülkerim Bey’in oğludur. Kilisliler babasına “Kerim Çavuş” derlerdi. Ahmet Rif’at doğmadan babası vefat etmişti. Bu nedenle Rıf’at’ı annesi Emine Hanım büyüttü.

Rif’at’ın İsmail, Ahmet ve İbrahim isimli üç dayısı vardı. Dayılarına “Çilonun oğulları” derlerdi.

Muallim Rif’at Bilge, babasına “Kerim Çavuş” dendiğini ve Adının Ahmet Rif’at olduğunu,

“Tercüme-i Halim” isimli şiirinin son dörtlüğünde şöyle dile getiriyor.

 

”Kerim Çavuş olğluyum

Gönlü dertli dağlıyım

Adım Ahmet Rif’at’tır

Ben Kilis’e bağlıyım.”

muallim rıfat

Kerim Çavuş oğlu Ahmet Rif’at,, dayılarının yardımıyla ilk ve Rüştiyye öğrenimini Kilis’te yapmış ve 1892 yılında Kilis müftüsü Abdurrahman Efendi’den İcâzet-name almıştır.

Daha sonra, 18 yaşında İstanbul’a gelmiş ve 1898 yılında İstanbul Dârü’l Muallimin’in yüksek kısmından birincilikle Şahadetname alarak öğretmenlik mesleğine atılmıştır.

Bu arada Kilis’te bulunan ve bahçedeki su küpünden bir tas su içmek suretiyle zehirlenerek vefat eden annesi Emine Hanımın ölüm haberi, Muallim Rif’at’ı son derece üzmüştür. Muallim Rif’at, önceleri Rüşdiyye ve İ’dâdiler’de, sonraları liselerde Türkçe, Arapça, Farsça, Tarih ve Edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Medresetü’l Kuzât’da ceza kanunu, İmam Hatip Mektebinde ise Felsefe dersleri vermiştir.

Ayrıca, İstanbul Üniversitesi İlahiyat ve Edebiyat Fakültelerinde Arap Dil ve Edebiyatı derslerini okutmuştur. Bu arada İstanbul Hukuk Fakültesinden de pekiyi derece ile mezun olmuştur.

Adının başına hep “Kilisli” sözcüğünü kullanan Türkoloji dünyasının bu ünlü bilgini “Muallim” lakabıyla da ün yapmıştır. Bu nedenle Ahmet Rif’at Bilge’ye kısaca “Kilisli Muallim Rif’at” derlerdi.

Türk diline unutulmaz hizmetler vermiş ve şöhreti yurt sınırlarını da aşmış olan, Kilisli Muallim Rif’at’ı Avrupa’da tanıyordu.

Türkiye’ye gelen müsteşrikler onu arayıp buluyorlardı. Fuat Köprülü’nün onun eserlerine ön söz yazması, H. Ritter gibi bir müsteşrikin onunla işbirliği yapması, bu bilim adamının kadrini yükselten büyük bir belgedir.

Muallim Rif’at kendini tamamen ilme vermişti. Hayatta onun her şeyi kitaplardı. Bu nedenle 38 yaşında nişanlanmış ve 40 yaşında İstanbul eşrafından Fatma Saibe Hanımefendi ile evlenmişti. Bu evlilikten üç kızları oldu. Mutlu idiler. İyi bir ev hanımı olan, güzel ud ve keman çalmasını bilen Fatma Saibe Hanım, kısa zamanda Kilis yemeklerini pişirmesini de öğrenmişti.

Kilis yemeklerinden Oruk ve Şeyh-ül Muhş’i yi çok seven Muallim Rif’at, sabah kahvaltılarında ise sadece kuru ekmek yer ve birkaç bardak çay içerdi.

Türk dilinin birinci derecede önemli eski anıtlarından birçoğunun ilk yayımlarını yapmak, resmi ve özel kütüphaneleri araştırarak bazı anıtları ortaya çıkarmak, Kilisli Muallim Rif’at’ın Türk Filolojisine yapmış olduğu en büyük hizmetlerdir. (Devam edecek)

Benzer Haberler

ÖMÜR Ömrümüzü 16 yıl uzatmak elimizdeymiş. İyi güzel de şu trafik kazaları halimize bırakırsa!…...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, “3 Aralık Dünya Engelliler Günü” idi. Engelliler Günü,...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “HER GEMİ SADECE KAPTANIN İSTEDİĞİ LİMANA GİDER. KENDİ LİMANINA GİTMEK...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

ÖMÜR Ömrümüzü 16 yıl uzatmak elimizdeymiş. İyi güzel de şu trafik kazaları...

Engelli Vatandaşlarımıza Sahip Çıka...

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, “3 Aralık Dünya Engelliler Günü”...

Boğaz’da Vapur Yolculuğu

Metin MERCİMEK “HER GEMİ SADECE KAPTANIN İSTEDİĞİ LİMANA GİDER....

Zeytin Zamanı-3

Aysel MASMANACI BEŞOĞLU Ablam ve Müzehher Abla yere açtıkları şal üstüne...

Mutluluğun Şifreleri

Mutluluğun Şifreleri   Mahmut KANMAZ   Çok zeki olsaydınız veya...

BİNDOKUZYÜZYİRMİBİR

Yedi Aralık ruhu içimizde yaşıyor Şehrimin mert insanı yoklukla savaşıyor...

Özel Harekât polislerine ilkyardım ...

Kilis İl Sağlık Müdürlüğü Acil Afet Şubesi tarafından polis özel harekât...

Kadına yönelik şiddetle mücadele se...

Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planı kapsamında kamu kurum ve...

Kilis’in gurur günü yağmur altında ...

Kilis’in düşman işgalinden kurtuluşunun 97. yıldönümü yağmur altında...

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan 7 Aralık ...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, gönderdiği tebrik telgrafı ile Kilis‘in...

Cumhuriyet Başsavcıları Vali Soytür...

Kilis Cumhuriyet Başsavcısı Serdar Durmuş, İskenderun Cumhuriyet Başsavcısı...

İrfan Meclisi söyleşileri başladı...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi KİTAM merkezinde İrfan Meclisi Söyleşileri’nin...

Kilis’te basmalık zeytin 5 TL!

Sürekli devam eden yağmurlar nedeniyle zeytin hasadına bir süre ara verilen...

Kurtuluş şehitleri için mevlit

7 Aralık Kilis’in kurtuluşu münasebetiyle Mehmet Fahrettin Ballıoğlu...

“Diriliş Çağrısı ve Sezai Karakoç” ...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Konferans Salonu’nda...

“Mevlana ney’i dinliyor” etkinliği...

Kilis’te her yıl aralık ayında çeşitli etkinliklerle anılan büyük mutasavvıf...

Jandarmadan meyve pekmezi üretim te...

Kilis’te, jandarma ekipleri, hijyen olmayan şartlarda meyve pekmezi üreten...

Yurttan kaçan 2 kişiden biri bulund...

Kilis’te önceki gün bir yurttan kaçan 2 kişiden biri güvenlik güçleri...