Kilisli Muallim Rif’at Bilge (1)

22 Şub 2018 Per 9:50
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

M. Yahya EFE

 

Sevgili okurlarım, Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Türkoloji Alimi Kilisli Muallim Rif’at Bilge’yi aramızdan ayıran ölüm, tarih sayfalarına 65. yılını da ekledi.

Bugünkü yazımda sizlere, Kilisli Muallim Rif’at’ın kısaca hayatından, Yarınki yazımda “Tarama Sözlüğüne katkılarından”, ondan sonraki yazımda da  “Meşhur Gazelinden” söz etmek istiyorum.

Türkoloji dünyasının tanınmış simalarından biri olan Kilis’in yetiştirdiği büyük Türk dil bilgini Muallim Ahmet Rif’at Bilge, Türk diline hizmet etmiş ilim adamlarımızdandır.

1874 yılında Kilis’in Cedit Mahallesinde doğmuştur. Zabtiyye Çavuşlarından Abdülkerim Bey’in oğludur. Kilisliler babasına “Kerim Çavuş” derlerdi. Ahmet Rif’at doğmadan babası vefat etmişti. Bu nedenle Rıf’at’ı annesi Emine Hanım büyüttü.

Rif’at’ın İsmail, Ahmet ve İbrahim isimli üç dayısı vardı. Dayılarına “Çilonun oğulları” derlerdi.

Muallim Rif’at Bilge, babasına “Kerim Çavuş” dendiğini ve Adının Ahmet Rif’at olduğunu,

“Tercüme-i Halim” isimli şiirinin son dörtlüğünde şöyle dile getiriyor.

 

”Kerim Çavuş olğluyum

Gönlü dertli dağlıyım

Adım Ahmet Rif’at’tır

Ben Kilis’e bağlıyım.”

muallim rıfat

Kerim Çavuş oğlu Ahmet Rif’at,, dayılarının yardımıyla ilk ve Rüştiyye öğrenimini Kilis’te yapmış ve 1892 yılında Kilis müftüsü Abdurrahman Efendi’den İcâzet-name almıştır.

Daha sonra, 18 yaşında İstanbul’a gelmiş ve 1898 yılında İstanbul Dârü’l Muallimin’in yüksek kısmından birincilikle Şahadetname alarak öğretmenlik mesleğine atılmıştır.

Bu arada Kilis’te bulunan ve bahçedeki su küpünden bir tas su içmek suretiyle zehirlenerek vefat eden annesi Emine Hanımın ölüm haberi, Muallim Rif’at’ı son derece üzmüştür. Muallim Rif’at, önceleri Rüşdiyye ve İ’dâdiler’de, sonraları liselerde Türkçe, Arapça, Farsça, Tarih ve Edebiyat öğretmenliği yapmıştır. Medresetü’l Kuzât’da ceza kanunu, İmam Hatip Mektebinde ise Felsefe dersleri vermiştir.

Ayrıca, İstanbul Üniversitesi İlahiyat ve Edebiyat Fakültelerinde Arap Dil ve Edebiyatı derslerini okutmuştur. Bu arada İstanbul Hukuk Fakültesinden de pekiyi derece ile mezun olmuştur.

Adının başına hep “Kilisli” sözcüğünü kullanan Türkoloji dünyasının bu ünlü bilgini “Muallim” lakabıyla da ün yapmıştır. Bu nedenle Ahmet Rif’at Bilge’ye kısaca “Kilisli Muallim Rif’at” derlerdi.

Türk diline unutulmaz hizmetler vermiş ve şöhreti yurt sınırlarını da aşmış olan, Kilisli Muallim Rif’at’ı Avrupa’da tanıyordu.

Türkiye’ye gelen müsteşrikler onu arayıp buluyorlardı. Fuat Köprülü’nün onun eserlerine ön söz yazması, H. Ritter gibi bir müsteşrikin onunla işbirliği yapması, bu bilim adamının kadrini yükselten büyük bir belgedir.

Muallim Rif’at kendini tamamen ilme vermişti. Hayatta onun her şeyi kitaplardı. Bu nedenle 38 yaşında nişanlanmış ve 40 yaşında İstanbul eşrafından Fatma Saibe Hanımefendi ile evlenmişti. Bu evlilikten üç kızları oldu. Mutlu idiler. İyi bir ev hanımı olan, güzel ud ve keman çalmasını bilen Fatma Saibe Hanım, kısa zamanda Kilis yemeklerini pişirmesini de öğrenmişti.

Kilis yemeklerinden Oruk ve Şeyh-ül Muhş’i yi çok seven Muallim Rif’at, sabah kahvaltılarında ise sadece kuru ekmek yer ve birkaç bardak çay içerdi.

Türk dilinin birinci derecede önemli eski anıtlarından birçoğunun ilk yayımlarını yapmak, resmi ve özel kütüphaneleri araştırarak bazı anıtları ortaya çıkarmak, Kilisli Muallim Rif’at’ın Türk Filolojisine yapmış olduğu en büyük hizmetlerdir. (Devam edecek)

Benzer Haberler

HARİTA Euro’daki Avrupa haritasından Türkiye silinmiş. Ellerinden gelse Türkiye haritasından...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK   “BİRİSİ BAŞIMA KONDU, “TALİH KUŞUNUM” DEDİ. DİĞERİ...

Yorum 
0

Hasan BİTKEN   2014 yılında Kilis Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından bastırılarak...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

HARİTA Euro’daki Avrupa haritasından Türkiye silinmiş. Ellerinden gelse...

Aysel Masmanacı Beşoğlu’nun Y...

Metin MERCİMEK   “BİRİSİ BAŞIMA KONDU, “TALİH KUŞUNUM”...

Yanlışlarla Dolu Bir Kültür Envante...

Hasan BİTKEN   2014 yılında Kilis Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından...

Sitem…

Mahmut KANMAZ Mutlu, huzurlu ve sağlıklı günler temennisiyle, yazıma başlamak...

GÜNEŞ ve BEN

Gün ışığı sabahın habercisi… Işık ışık penceremdedir Isıtır ışıtır,...

Kilis’in içme suyu sorunu bitiyor...

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından...

Kilis’te alış-veriş durgunluğu...

Kilisli esnaflar alış-veriş durgunluğunun sürmesinden dolayı endişe duyduklarını...

Jandarma trafik timleri denetimleri...

Kilis İl Jandarma Komutanlığına bağlı jandarma trafik timleri, okul servis...

Salçalık biber el yakıyor

Kilis’te 3 TL’den satılmaya başlayan kırmızı şeker biberi fiyatları...

Kırtasiyelerde yoğunluk sürüyor

Kilis’te 2018-2019 eğitim-öğretim sezonu başlarken, aileler çocukları...

Yeni mahsul ürünler tezgâhlarda

Kırmızı toz biber, salça ve gün pekmezi gibi ev yapımı doğal ürünler...

Polisten öğrencilere uyarı

Kilis Emniyet Müdürlüğü ekipleri, okulları gezerek öğrencilere sigara,...

Pis kokular vatandaşları çileden çı...

Kilis’te ızgaralar ile kanalizasyondan gelen pis kokular, Yeni Beşevler ile...

Yöresel Ürünler Festivali yapılacak...

Kilis Valiliği ve Kilis Belediyesi işbirliği ile 20 Ekim’de yapılacak olan...

Üniversite Tanıtım Günleri düzenlen...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi’ne yerleşen öğrencilere yönelik olarak Tanıtım...

Yardım için gelen Suriyeliler kavga...

Kilis’te bir vakıf tarafından yapılacak para yardımından almak isteyen...

Alpdağ Ailesinin acı günü

Kilis TV 79 Yönetim Kurulu Başkanı Abdullah Alpdağ ve Mehmet Alpdağ’ın...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

ÖNLEM Memur, performansına göre maaş alacakmış. Belki o zaman limon satmaları...