Kilis’te Mantık İlmi Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

07 Ağu 2017 Pts 9:31
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“MANTIK, BÜTÜN İLİM VE FENLERİN HİZMETÇİSİDİR. AYNI ZAMANDA ŞÜPHE ZANLARIN KARANLIĞINDAN İNSANIN KURTARICISIDIR.”
(Kilisli Mantık Âlimi Abdullah Enveri Efendi)

Düşünme hayatımızda, duyumlarımızla görünmeyeni, görünüp de algılanamaz olanı, gizli olanı ve de gerçek ve ideal olanı isteriz. Bu isteklerimizde, kendimizi yeterli bulmayarak yeni görüşler olduğunu düşünür ve araştırırız. Böylece “Felsefe” dediğimiz ve gerçek olanın arayışı olan bilimi keşfederiz.
Diğer taraftan günlük yaşantımızın tüm alanlarında görülen ve de tavır ve hareketlerimize sistemli yön veren şey ‘düşünceler’dir. Düşünceler, hem felsefi ve bilimin hem de günlük hayatın ortak bir malzemesi olup, bu bilginin başvurduğu anlatım araçlarıdır. Fakat hiçbir bilim, düşünceler arasındaki bağları ve düzeni yöneten yasa ve ilkelerle uğraşamaz. Ancak bu uğraşıyı ‘Felsefi Mantık’ araştırır.
İşte ‘Mantık’, düşünceleri, onlar arasındaki bağları ve düzeni yöneten yasa ve ilkeleri inceleyen bir bilgidir.
17. yüzyılın başlarında birçok ülkelerde felsefe ve mantık dalında araştırmalar yapılmış ve ayrı ayrı düşünceler yayınlanmıştır. Ülkemizde bu ilmi sürdüren bilim adamları, yüksek okulu olan şehirlerde kendini göstermiş, ancak küçük şehirlerde bu ilmin ayrıntılarına inilmemiştir. Sadece Kilis’te mantık ilmi kendini ortaya koymuştur.
Öğrencilik yıllarımda devamlı bana yön vermiş olan  Prof. Dr. Faruk Timurtaş, her konuda olduğu gibi, Kilis’te mantık ve felsefe hususunda da yeteri kadar bilgi vermişti. Özellikle Kilis’in Büyük Mutasavvıfı Şeyh Abdullah Sermest Efendi’den söz ederek, bu ve bunun gibi ilim adamlarımızın düşünce yapısında bir “Arayış” ilkesinin var olduğunu söylemişti.
Gerçekten de Kilis’in mantık âlimlerine bir göz attığımız zaman, Abdurahman Efendi, Tahir Efendi, Hacı Ömer Efendi ve Abdullah Enveri Efendi’nin, daha sonra Kilis’imizin çok sevdiği Mehmet Vakıf Efendi (Şeyh Efendi)’de bir arayış içinde olduklarını görmekteyiz. Bu arayış çerçevesinde hareket eden Kilis insanı, güç ve zor kavramların aşılmasıyla mantık ilmini elde etmeye çalışmışlardır.
Ayrıca Kilis insanının mantık ilmine bu denli değer vermesinin başka nedenleri de mevcuttur. O yıllarda Kilis, Divan Edebiyatı’nda yer alan birçok şairleri yetiştirmiş ve sayısız manzume yazılar ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, zamanın büyük Mutasavvıfı Şeyh Abdullah Sermest Efendi, felsefe ve tasavvufu bir kültür hizmeti olarak ele almıştır.
Tüm bu gelişmelerden feyz ve ilham alan Kilis insanı, mantık ilmine öylesine gönül vermiş ki, Kilis’in her mahallesine bir medrese kurmak suretiyle ününü Anadolu’ya yaymasını bilmiştir. Özellikle mantıkta hayli ilerleme kaydeden Mantık Âlimi Abdullah Enveri Efendi, Büyük Düşünür Aristo’nun “Kıyas Metodu”nu kendine rehber edinerek düşüncelerini bu çizgide devam ettirmiş ve Medreselerde bu sistemi ders olarak uygulamıştır.
Görüldüğü üzere, insan gücünün en güzel keşiflerinden biri olan mantık ilmini medreselerde uygulayan Kilis insanı, 17. yüzyılın içinde karanlığı oluşturan kalın duvarları yıkarak bu ilmin ışığını yakmıştır.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

SİLAH Öldürmeyen ama süründüren silah yapılmış. Adını “Emekli maaşı” koysunlar!…...

Yorum 
0

Kilis’in Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 96. Yıldönümü Bu Yıl Çeşitli İllerimizde...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “İNSAN KALBİ BİR SANDIKTIR; DUDAKLAR ONUN KİLİDİ, DİL İSE ANAHTARIDIR....

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

SİLAH Öldürmeyen ama süründüren silah yapılmış. Adını “Emekli maaşı”...

Kilis’in Düşman İşgalinden Ku...

Kilis’in Düşman İşgalinden Kurtuluşunun 96. Yıldönümü Bu Yıl Çeşitli...

İnsan Kültürünün En Önemli Mirası: ...

Metin MERCİMEK “İNSAN KALBİ BİR SANDIKTIR; DUDAKLAR ONUN KİLİDİ,...

Her Şeyin Sahtesi Çoğaldı

M. Yahya EFE Sevgili okurlarım, günümüzde tahrifçi, düzenbaz, kalpazan ve...

ÜLKÜ’YE KENDİ DİLİNDEN…

Ülkü ümitlerin bitmesin sakın! Zindan gecelere yıldızlar sakla! Gelse de...

CENAZE, DEFİN VE TAZİYE HİZMETİ ALI...

KİLİS BELEDİYESİ MEZARLIKLAR MÜDÜRLÜĞÜ Cenaze, Defin ve Taziye Hizmetleri hizmet...

Suriyeliler ülkelerine dönüyor

Ülkelerindeki iç savaştan kaçarak Kilis’e sığınan Suriyeliler, ülkelerine...

Öğrenciler Yerli Malı Haftası’nı ku...

Mehmet Zeki Taşçı İlkokulu öğrencileri, 12-18 Aralık tarihlerinde yapılan...

Musabeyli’de yapımı süren okul inşa...

Kilis İl Milli Eğitim Müdürü Ahmet Alagöz, Musabeyli ilçesinde yapımı...

7 Aralık Mersin’de coşkuyla kutland...

Kilis’in düşman işgalinden kurtuluşunun 96. Yıldönümü, Mersin’de yine...

Başkan Kara’dan çat kapı ziyaret...

Kilis Belediye Başkanı Hasan Kara, halkın içinde olamaya devam ediyor. Başkan...

İl Eğitim Tarihi Müzesi’ne zi...

Kilis’e açılan İl Eğitim Tarihi Müzesi’ne giden İl Milli Eğitim Müdürü...

Belediye’den yaşlı ve bakıma muhtaç...

Kilis Belediyesi Kadın Meslek Zenginleştirme Merkezi personeli, “Yoksullarla...

“Aile” üzerine söyleşi

Diyanet İşleri Başkanlığı ve Kilis İl Müftülüğü koordinesinde Fen...

Temel UMKE eğitimi başladı

Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi temel eğitimi, Kilis Devlet Hastane Konferans salonunda...

Emniyet Müdürü Şenses’ten ‘ayın pol...

Kilis İl Emniyet Müdürü Günter Şenses tarafından başarılı polis memuru...

Kilis’te hırsızlık olayları arttı [...

Kilis’te işyeri ve evlerde hırsızlık olay yaşandı. Ebulüle Mahallesi’nde...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

YASAK Irak’ta futbola yasak gelmiş. Tabii, top yerine bombayla oynasınlar!…...