Dolar 8,1772
Euro 9,8359
Altın 468,77
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 28°C
Parçalı Bulutlu
Kilis
28°C
Parçalı Bulutlu
Per 28°C
Cum 30°C
Cts 33°C
Paz 33°C

Kilis’te Yorgancılık Sanatı

Kilis’te Yorgancılık Sanatı
REKLAM ALANI
A+
A-
28.02.2021
7
ABONE OL

Metin MERCİMEK

“YORGAN YÜZÜNÜN BELİRLEYİCİ UNSURU, ÖNCELİKLE KUMAŞIN TERLETMEYEN, HAVA ALABİLEN VE İNSANI ÜŞÜTMEYEN CİNSTEN OLMASIDIR.”

Kilis’te yorgancılık kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze kadar gelmiştir. Ancak Kilis’te yorgancılığın ilk ustaları kadınlardır. Almış olduğum bilgilere göre, yorgancılık sanatında ün yapmış olarak “Yorgancı Sıdıka” ve “Yorgancı Zennup”bu ustaların başında gelmektedir. Kadınların mitil arasına pamuk koyarak yorgancılığa önem verdikleri de sanatın değerini arttırmıştır. Kilis’te, “Kilis Yorganları” adı altında Anadolu’nun her tarafına yayılmasından sonra, istek fazlalaşmaya gidilince, bu kez erkekler de yorgan yapmaya başlamış ve daha da bir gelişme göstermiştir. Günümüzde ise yorgancılık babadan oğula geçen ve “Kilis Yorganları” olarak ün yapan bir sanat dalı olarak özelliğini sürdürmektedir.
Geleneksel bir sanat konumuna gelen yorgancılığın en çekici tarafı motifleridir. Bu motifler, daha önce dikilmiş yorganlardan esinlenerek ya da ustanın ilhamı ve ilgi duyduğu olay ve nesneleri stilize etmesiyle oluşmakta. Bu desenler, bitkiler, hayvanlar ve geometrik desenler olarak gruplandırılır. Örneğin bitki desenleri olarak karanfil, zambak, sümbül, lale, dal, menekşe, papatya, beş yapraklı yonca gibi çiçek figürleri kullanılır. Bunun yanı sıra armut, üzüm gibi meyve motifleri ile birlikte hayvan figürleri olarak tavus kuşu, kelebek,  kırlangıç, arı gibi motifler de  yer alır. Ayrıca geometrik desenlerde çok sık kullanılır. En çok sekizgen, baklava dilimi, yıldız, üçgen, kare ve pervane motifleridir.
Kilis’te yorgancılık sanatı, 1970’lerden sonra hayli bir gelişme göstermiş, hemen hemen Anadolu’nun her yöresine gönderilmiştir. Hatta İstanbul Posta Gümrüğü’nden yurt dışına ihraç bile edilmiştir. Daha sonraları gelişen teknoloji karşısında ne yazık ki güncelliğini kaybetmiş. Kilisli ustaların iğne ile adeta bir tablo gibi ele aldığı yün dolgulu, ipekli, satenli yorganlar yerini daha pratik olan hazır elyaf yorganlara bırakmıştır. Bu durum geleneksel bir el sanatımızı daha kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya getirmiştir. Kilis’te son yıllarda hayli bir azalma gösteren bu sanatın, tamamen yok olmaması için, her yıl İstanbul’da yapılmakta olan EMİTT Doğu Akseniz Uluslararası Turizm ve Seyahat Fuarı’nda açılan Kilis standında sergilenmekte. Stant da, hem set üstünde yorgan diken usta hem de rengârenk desenlerle süslü yorganlar büyük ilgi görmektedir.
Kilis’te çok önem verilen ve yorgan yüzü olarak adlandırılan kısım, genelde saten, İpek, kadife, basma ve yazma gibi kumaşlardan tercih edilmiştir. Bunlarda en çok aranılan husus ise kumaşın terletmeyen, hava alabilen ve insanı üşütmeyen cinsten olmasına dikkat edilir. Yorganlarda en çok kullanılan renkler de mavi, kırmızı, bordo, yeşil, krem, sarı ve pembe renkler daha çok kullanılmaktadır.
İşte gelişen teknoloji karşısında gün gün yok olmaya yüz tutmuş olan Kilis’te yorgancılık sanatının ayakta kalmasının sağlanması için, ilgililerin bu konuya el atacaklarına inanıyor ve Kilis’te daha nice kültür sanat değerlerimizin bir başka güzelliğinde yeniden buluşalım diyorum.
Hoşça kalın.

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.