Kilis’te Zaman; Şiir Turları

13 Haz 2020 Cts 11:14
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Mehmet Cemal ÇİFTÇİGÜZELİ

 

Paris’e gittiğinizde sadece tarihi dokunun korunduğuna şahit olmazsınız, onca müze yanında Fransız Edebiyatının önemli isimlerinin ya anıtına, ya caddesine, ya kütüphanesine, ya da isminin verildiği şölen, yarışma ve armağanı görerek, bu isimlerin nasıl yaşatıldığını gözlemleyebilirsiniz.

Viyana’da müzeler, konser salonları ve parlamento binasının olduğu mekâna doğu giderseniz yol üzerindeki ana cadde de Avusturyalı ünlü ediplerin, bestekarların, ressamların isimlerini-resimlerini kaldırım üzerindeki yıldızlar içine yerleştirilerek tanıtımının hala devam ettiğini görebilirsiniz.

Polonya’ya ziyaretimde (2019) sadece Başkent Varşova’da değil ziyaret ettiğiniz her kasabada yine aynı manzara ile karşılaştım. Öyle anıtlar yapmışlar ki bütün tur operatörleri bu merkezleri programına alarak dolaştırıyorlar. Gazeteci daktilosunun başında tuşlara vururken, ressam elindeki fırçasını paletine götürürken, bestekar önündeki notasına bakarak başının sol yanına yerleştirdiği kemanına sağ elindeki yayı ile dokunurken, seyahat yazarı bisikletiyle tura çıkarken vesaire vesaire anıtları yanında bakıyorum herkes resim çektiriyor. Hele Rusya’da Şair Aleksandre Puşkin’in hem Başkent Moskova’da, hem St. Petersburg’da anıt müzeleri var, evleri korunuyor.

Fark ediyorum ki biri hemen itiraz ediyor “örnekleriniz hep gelişmiş batılı ülkelerden veriyorsunuz.”

ŞARKTA DA GARPTA DA EDİPLER ÖNDEDİR

Doğru, ama doğuda da öyle, Ortadoğu’da da…

Mısır’da Kahire’yi dolaşırken  o kadar çok billur sesli, büyüleyici sanatkar Ümmü Gülsüm ve  Nobel Edebiyatı Ödüllü Necip Mahfuz’un çoğu yerde anıtları var, ayrıca adlarına açılmış çoğu kitapevlerinde bu sanatçıların  eserleri satılıyor. Onların unutulması mümkün değil. Özbekistan’da da öyle… Ali Şir Nevai’yi hemen örnek verebilirim. Taşkent’te öyle bir anıtı var ki birkaç kilometre uzunluğunda. Hemen aklınıza anıt deyince heykel gelmesin, Ali Şir Nevai’nin ki bağevi. Burasını da turistler gezmeden, hediyeler edinmeden(özellikle Nasrettin Hoca işlemeli minyatürler), kendi dillerine tercüme edilen kitapları almadan edemezler.

Aynı ses bana yine itiraz ediyor, “bu ülkelerin kültür politikalarının gereği, böyle tasarruflarda bulunuyorlar” diye. Hem öyle, hem değil. Çünkü bu maruf insanlar artık bütün dünyanın edebiyatçısı, bestekarı, evrensel boyutu aydınlar da ondan.

Yeni bir itiraz olmadan  hemen Türkiye’ye döneyim.

kuşluk1

Hatıralarının en yoğun olduğu İstanbul’da hala Mehmet Akif Ersoy’un bir anıt mezarı bile yok, müzesi ise akıllarına bile gelmiyor onlarca defa hatırlatmamıza rağmen. Ama Erzurum, Kahramanmaraş, Kayseri ve Malatya bu sorununu çözdü.

Gaziantep de öyle. En son olarak romancı Ahmet Ümit yönetimi eleştirmesine rağmen artık hep önde.

Geçen sene İzmir Eski Foça’ya gitmiştim.

Baktım her taraf Ataol Behramoğlu’nun şiirleri ve anıtlarıyla dikkat çekiyor. Sanırsınız ki Ataol Behramoğlu Foçalı. Hiç alakası yok. Azerbaycan’dan göç etmiş ve Çatalca’da dünyaya gelmiş(1942) bir şair. Belki Çatalca bu kıymeti bilmiyor ama Foça sahip çıkmış, iyi de etmiş.

Bunlar nereden aklıma geldi?

KİLİS’İN ŞAİRİ MUSTAFA ALPAYDIN

“Be biz Kilisliyiz, bizde adam çoktur” diyorum ya! Bu ara  hep aklım bunlarla meşgul. Ünlü öykü yazarımız Şevket Bulut’u yeniden gündeme taşıyan Doç. Dr. Muhammet Hüküm’ü Kilis’ten Sakarya’ya kaçırdık. Çalışması “Şevket Bulut’un hikayelerinde Yerlilik”  örnek bir araştırmaydı. KENT’te yazdım. Şair Ayten Demirağ  hanımefendinin bütün eserlerinin analizini yaparak yine KENT’te tanıttım. Kıymetli Uğur Elhan Hocamız da öyle. Bu isimler kentimizin yüz akı isimleri. Daha önce de KENT sütunlarında Şairlerim İ. Orhan Tokuz, Dr. Hanefi Aliosmanoğlu  ve Muhlis Salihoğlu’nu köşemde yazdım, hemşerim sanatçılarla gururlandım. Romancı ve şair M. Ali Aykın hazır.

Masamda ise Mustafa Alpaydın’ın “Kilis’te Kuşluk Vakti” adlı şiir kitabı var.

Öyle bir zevkle okuyorum ki,  keyfime diyecek yok.

İmzalı kitabını lütfeden Değerli Mustafa Alpaydın (1948) Kilis’te doğmuş. Küçük yaşta Kilis Hududeli, Gaziantep Haber ve Güneyde Uyanış gazetelerinde matbaa mürekkebinin kokusunu sindirmiş içine. Gaziantep SSK ve TEK ile Şanlıurfa TEDAŞ’ta görev yapmış. Aynı kurumun Kilis Müessese Müdürlüğünden emekliye ayrılmış (2003). Evli ve dört çocuk babası Şair Mustafa Alpaydın Kilis’te yaşıyor.

kuşluk2

Kitabın ön yüzünde “ Kara sevda çekene tabip bulamaz çare/ Ben sevdim eller aldı yüreğim pare pare/Çadır altı minare, el ettim nazlı yâre/ Beni derbeder eder Kilis’in Türküleri “ yazılı şiirin yer aldığı ve Cumhuriyet Caddesi’nin Kadı Camii kavşağından zeytin ağacı merkeze oturtulmuş bir fotoğraf yerleştirilmiş. Kitabın arka kapağında ise bir köy eteğinde beyaz bir atın çevirdiği ve bir aksakalla bir çocuğun da ilgilendiği miderde buğday çekimi hatırlatılıyor.  Buna bazı yerlerde devlüp de deniyor.

İkinci yayınlanan kitabı olan Kilis’te Kuşluk Vakti Mustafa Alpaydın’ın şiirlerinden oluşan bu eseri Ankara Kilis Kültür Derneği Genel Merkezi yayınlamış (2017). İyi de yapmış. Zaten Ankara’da Nedim Ökmen’in hediyesi imkanlarla ayakta duran Kilis Kültür Derneği Yönetimi bu konuda çok önemli yayınlarla alkışlanmayı ve saygıyı hak ediyor. Kıymetli Mustafa Apaydın’ın ilk eseri ise Çatıdaki Çiçekler 2014 yılında neşredilmiş. Şairimiz 66 yaşında şiirlerini içeren kitabına sahip oluyor ama lise son sınıfta iken, şiir aşkı damardan giriyor. İlk dörtlüğünü deneme mahiyetinde yazsa da gazetede yayınlanması ona moral veriyor. Şiir Defteri tutuyor o günün her genç kız-erkek öğrencisi gibi. Bu tutku ona bir sevda gibi yapışıyor, bırakmıyor , aşk ile yazmayı sürdürüyor. Üstelik Kilis’ten Gaziantep’e ailesinin taşınması onun hasret duygularını ve özlemini artırıyor ve böylece konularını belirliyor; Hasret. Bir örnek şöyle: “Ayrılığın odu sinemi yakar/ Her gece beynimde şimşekler çakar/ Gurbete çıkmaya oldum tövbekâr / Döneceğim sana Güzel Kilis’im.”

ŞİİRDE USUL, METOD ve AŞK

Şiir yazmak için, çok şiir okumak gerek. Genel kültür ve aşk lazım. Şiirde konu, izlek, düşünce, anlatım, varlık, olay, duygu, algı, mesaj, sezgi, çağrışım, imge, musiki, uyum, nesnel ve soyut görüntü, nazım şekli, dil ve üslup; metin analizleri için olmazsa olmazlardandır.  Temel söz dizimi ve anlam dizimi ortaya çıkar ki bir edip ve bir şair için zaman, mekan, kahraman, temalandırma, figürlendirme, yapılanma, biçim, kural, frekans ve tutarlılıktan geçer not alması gerekir. Bu bazen sadece yüreğinin sesi de olabilir, özlem de yansıyabilir. Eğer düşünebiliyor ve sorgulayabiliyorsak bunların hemen hepsi vardır demektir. Her yeni bir akım bir öncekini eleştirir, hatta yok sayar. Serbest vezin geldi, hece geriledi, hece teşrif etti aruz ıska geçildi. Ama hepsi şiir literatüründe yerini aldı. Sapasağlam duruyor.

Şair ve şiir yazılı belgelere göre cahiliye döneminde bile “muallakat-ı seba” diye okunmak üzere Kabe’ye asılıyor. Kur’an nazil olduktan sonra Yasin(36-69) ve Şuara (26-224-226) Surelerinde şair ve şiirden bahsediliyor.  O günden bu güne bölgemizde şair ve şiir mevcut. Özellikle Kilis “mantık fakültesi”ndeki mantıkçıları kadar edipleriyle de meşhurdu. Hangisini sayayım? Kilisli Muallim Rıfat Bilge merhumun “Kilis, mehdi vücudum, mevlidim, ilk aşiyanımdır/ Kilis bağım, baharım, cennetim, aram-ı canımdır” ekolünün hecede devamı gibi Mustafa Alpaydın. Kilis deyince akan sular duruyor edebi muhabbetle, işte örnekleri; Kilis Hanekleri, Vatanımsın Serhat Kilis, Kilis Sevdası, Firarım Kilis, Gezdim Kilis’i, Kilis’e gitsem Diyorum, Baharda Kilis, Dön Gel Kilislim, Kilis Lezzeti, Gurbette Kilis, Kilislim, Özelsin Kilis, Serhat Kilis’te, Seyrettim Kilis’imi, Özledim Kilis, Kilis’in Türküleri, Kilis Havası, Vurur Kilislim, Kilis Güzeli, Sevgili Kilis, Kilis’e Hasret, Kilis’tir Dedi, Kilis’imden Getirin, Kilis’te Şire, Böyle Hatırlarım Serhat Kilis’i, Kilis’e Çıktı, Yeter mi Kilis?, Ayrılamam Can Kilis’ten, Unutamam Kilis, Kilis’te Kurban Bayramı.

ZELLO SENFONİSİ VEYA SONATI

Sanırsınız ki bir gün, birkaç gün değil her gün Kilis; Mustafa Alpaydın’a göre. Bu sevda nasıl yansıyor zor şartları bile bile Şairimizde “Bu serhat şehrimizde yıllardır emekliyim/Kadirşinas dostlarım kıymetin bilmekteyim/ Caddelerde tur atıp gezmeli görmeliyim/Maaşım yetmese de zar zor geçinmeliyim!” Şairin Kilis’e yakıştırması da “Koç Yiğitler Otağı”.

Nostalji ve tarihi dokuyu ise şöyle dilendiriyor: “Tek katlı olan evler, artık virane olmuş/Kalker taş yapılar güneşten solmuş/ Bazıları yıkılmış, çevre apartman dolmuş/İslam Parkı gülleri aldı götürdü beni”. Şairimiz için Kilis vatandır. Baharı bir başkadır. Alibardak çiçeği de unutulacak gibi değil. Yedi Aralık şiiri kahramanlık üzerine. Tahta Daraba ise bir dönemin bilgi ve belgesi; “Ben Kilis’te doğmuşum, Kilis’te de büyüdüm/ Kösele yemenimi yollarında sürüdüm/ Nafakamın uğrunda gurbet elde çürüdüm/ Emeklilik dolunca Kilis’e geri döndüm.” Siyasette bezi yok ama sorunlar karşısında kalemi durmuyor, yazıyor, hatta bastırıyor şairin “Serhat Şehri diye anılır adın / Teşvik Yasasından hiç pay almadın/Roketler yüzünden yok eski tadın / Zello’yu çaldır da döktür Kilis’im”

Şairimiz Alpaydın Kilis’in Lezzet durağı olduğunu hatırlatmadan da edemiyor. Hele hele havasının altını kalın kalın çiziyor.

Hep yadına düşen, ekmeğini bile bölüşebilen şairimizin sevdası derindir Kilis’e “Gönlümün teline vurdun mızrabı/ Gönlümü kapladı hüzünler babı / Ben sende öğrendim örfü adabı / Uymazsam gülersin Şirin Kilis’im” Bir de külhancıyı hatırlatmaz mı İstanbul Cağaloğlu Hamamına inat. O döviz basıyor; Paşa, Toğlu, Hasan Bey, Hoca Hamamı ise zibil. Nerede kaldı turizm? Kuşhanayı bilenler parmağını kaldırsın. Demek herkes bilemiyor. Mustafa Alpaydın’dan bir de tavsiye; doğup büyüdüğün yeri tanı.

BATIDA, KASABADAKİ ŞAİRLERİN EVLERİ BİLE MÜZE

Başa dönüyorum, Mustafa Alpaydın’ın şiirleri, Kilis’in tanıtımında ciddi rol oynar. Hatta duvar gazetesi bile çıkarılabilinir Kilis Caddelerinde. Bu kesmez. Eğer hala duruyorsa tarihi binalarımızın yanındaki dikili levhalarda mevcut mekanlarla ilgili bilgiler veriliyordu ya, aynen öyle Kilis’te Kuşluk Vakti Şiirlerinden dörtlükler seçilerek aynısı yapılmalı. Resul Osman Dağından, Şörhabil’den  Leylid’e, Tibil’e, eski orta mektepten  Yeni Beşevler’e, Oylum’a kadar yollarda Kilis şiirleri olmalı. Kilis sokakları şiirli olmalı. Kilis’i yönetenlerin ve temsil edenler ıstıfıl olsunlar ama, tur operatörleri madem inanç turizmi yapmıyorlar Kilis’e, sokakları şiir olan, şiiri yaşayan Kilis’e, şiir turları düzenleyebilirler. Bunun ilkini de galiba Deli Ozan gerçekleştirdi. Şairler Kilis’e geldi, şiirlerini okudular. Yenisi neden olmasın? Şiirlerine bereket, aklına ve bilgine sağlık Şair Mustafa Alpaydın.

Benzer Haberler

OKUMA Okuyan bir toplum değilmişiz. Hariçten gazel okuyoruz ya!… *** ÇARP AB’ye yaklaşıyormuşuz....

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “VEREN EL, ALAN ELDEN DAHA ÜSTÜNDÜR.” (Hazreti Muhammed) Cimrilik,...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, bir yazımda belirtmiştim “Yaşamak akıllı insanların...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

OKUMA Okuyan bir toplum değilmişiz. Hariçten gazel okuyoruz ya!… ***...

Cimrilik

Metin MERCİMEK “VEREN EL, ALAN ELDEN DAHA ÜSTÜNDÜR.” (Hazreti...

Akıllı İnsanlar İyi Yaşar

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, bir yazımda belirtmiştim “Yaşamak...

Estetik Dikiş

Adviye ERTEKİN YÜKSEL   Yıl 1986. Diyarbakır’da görev yapıyorduk....

İslam’a Ters Akımların Ortaya Çıkış...

Uğur KEPEKÇİ   Peygamberimizin ahirete göçünden hemen sonra başlayan...

KİLİS DİYE

Kilis’te zeytinim al al narım var Sıladan ayrıyım özde nârım var...

Kilis’te korona virüs denetimi

Kilis’te korona virüs tedbirleri denetlendi. Denetimlere Vali Yardımcıları...

Temas ettiği kişileri söylemeyene 3...

Kilis İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu’nda alınan karara göre, Koronavirüs...

Parkomat uygulamasını artık Belediy...

Kilis’te daha özel bir şirkete verilen Parkomat hizmetlerini, dünden itibaren...

Kilis Üzüm Üreticileri Birliği Gene...

Kilis Üzüm Üreticileri Birliğinin Genel Kurul Toplantısı Musabeyli Kaymakamı...

Kilis’in en yaşlı yemeni ustası vef...

Kilis’in en eski yemeni ustalarından H. Mehmet Özuslu vefat etti. Odun Pazarı’nda...

Salça ve pekmez yapımı sürüyor

Hava sıcaklıklarının yaz günlerini aratmayacak derecede yüksek olması kış...

Maske ve seccade dağıtıldı

Kilis Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü personeli tarafından bazı camilerde...

Sahte 100 dolar veren şahıslar aran...

Kilis’te piyasaya sahte 100 Dolar süren şahıs aranıyor. Mehmet Rıfat Kazancıoğlu...

Başkan Bulut, Eczacılık Günü’nü kut...

Kilis Belediye Başkanı M. Abdi Bulut, yayımladığı mesajla 25 Eylül Dünya...

Parklarda bakım çalışmaları sürüyor...

Kilis Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü bünyesinde sürdürülen çevre...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

FIRLA Elektrik fiyatları otomatik olarak artacakmış. Otomatik zamlara alışalım!…...