Köy Enstitüleri

26 Nis 2018 Per 9:47
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

M. Yahya EFE

 

Sevgili okurlarım, Köy Enstitüleri’nin kuruluşunun 78. yıldönümünü idrak etmiş bulunuyoruz.

1940 yılında Hasan Ali Yücel’in Maarif Vekilliği sırasında çıkan, 3803 sayılı kanun hükümlerine uyularak yepyeni esaslarla köy enstitüleri kurulmaya başlandı.

Türkiye köylerinde ilköğretim meselesini planlı bir şekilde kısa süre içerisinde ve modern pedagojinin gerektirdiği ilkeler çerçevesinde halletmek amacı güden ve 21 köy enstitüsünün açılmasını sağlayan bu hareket, Türkiye’de ilköğretim tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

Köy Enstitüleri, Cumhuriyetin eğitim alanında ki en önemli ses getiren bir uygulamasıdır. 17 Nisan 1940’ta kabul edilen, 3803 sayılı Köy Enstitüleri Kanunu’na göre:

“Köy öğretmeni ve köye yarayan diğer meslek erbabını yetiştirmek üzere, ziraat işlerine elverişli arazisi bulunan yerlerde Maarif Vekilliğince Köy Enstitüleri açılır”.

Bu yasa hükmüne göre, enstitülerin görevi sadece köy öğretmeni yetiştirmekle sınırlı kalmamış, öğretmenle birlikte sağlık görevlileri, teknisyenler ve meslek elamanları da yetiştirmiştir.

O yıllarda, ülke nüfusunun % 80’inin yaşadığı köylerde okul sayısı yok denecek kadar azdı. Bu okullara kentlerden gönderilen az sayıda öğretmende köylerde başarılı olamıyorlardı.

Çünkü köy insanının eğitim gereksinimi sadece okur-yazarlıkla sınırlı değildi. Bulaşıcı hastalıklarla savaşmakta, üretimini ilkel yöntemlerle yapmaktaydılar.

Kurtuluş savaşının ağır yükünü çeken köylüler, henüz demokrasiyi yaşatacak Cumhuriyet yurttaşı niteliğine kavuşmadıkları için, uygar toplumun nimetlerinden yoksundular.

Başarı için köylünün dilinden anlayan yeni bir aydın tipine gereksinme vardı. Bu da köylünün kendi içinden çıkarılabilecekti.

İşin bu “püf” noktasını ilk yakalayan ve kendisi de bir köylü çocuğu olan büyük eğitimcimiz İsmail Hakkı Tonguç’tur.

Büyük güçlüklerle öğrenim olanağı bulan Tonguç, Köy Enstitüsü Sisteminin kurucusudur.

Onu, Atatürk’ün eski kurmaylarından Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan göreve getirmiş, sonraki Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel de onun girişimlerine sahip çıkmıştır.

Köy Enstitüleri, ülkemizin içinde bulunduğu koşulların zorlamasından doğmuştur.

Aynı zamanda Kurtuluş Savaşının bir devamı niteliğindedir.

Köy Enstitüleri bugünkü okulların tersine parasız, laik, üretici, bilimsel, demokratik, “iş içinde iş aracılığıyla iş eğitimi” veren insanı ve toplumu içinden canlandıran kurumlardı.

Bu okullar sayesinde, köy çocukları eğitilerek ülke yönetimine katılıyorlardı.

Bu okulları bitirenlerin içerisinden öğretmenliğin dışında her alanında başarılı insanlar yetişti.

Köy çocuğunun bilinçlenip ülke yönetimine katılması, egemen çevreleri oldukça korkuttu. Akıl almaz karalama kampanyalarıyla bu ulusal kuruluşumuz yıpratıldı.

Bakan Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç ve arkadaşları görevden uzaklaştırıldı.

Karma eğitime, özgür okumaya, üretim, eleştiri ilkelerine son verdiler.

1954’te de bütün Köy Enstitüler kapatılarak öğretmen okullarına çevrildi.

Elbette Köy Enstitüleri’nin bir sistem olarak günümüz koşullarına göre yeniden kurulması bir iktidar sorunudur.

Bugün, kuruluşunun 78. yıldönümünde, kuru kuruya köy enstitülerini övmek, onları sevdiğini söylemek yetmez.

Köy Enstitüsü sisteminden, ilkelerinden yararlanmak ve onun gereğini yapmak gerekir.

 

Benzer Haberler

AĞIT Uzay’dan ağıt sesleri geliyormuş. Halimize ağlıyorlardır!… *** UFO Türkiye’nin...

Yorum 
0

M. Yahya EFE           Sevgili okurlarım, bundan 48 yıl önce Kilis’in milli mücadele...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “DAĞLAR, DOĞANIN GÜCÜNÜ; OVALAR, DOĞANIN SEVGİSİNİ TEMSİL EDER.”...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

AĞIT Uzay’dan ağıt sesleri geliyormuş. Halimize ağlıyorlardır!…...

Kilis’te Patlayan İlk Mermi (1)

M. Yahya EFE           Sevgili okurlarım, bundan 48 yıl önce Kilis’in...

Dağların Muhteşem Güzelliği

Metin MERCİMEK “DAĞLAR, DOĞANIN GÜCÜNÜ; OVALAR, DOĞANIN SEVGİSİNİ...

Çalışmak-1

  Mahmut İ. KANMAZ   “Sakın oturduğunuz yerden, ‘Allah’ım...

KESTELLERİMİZ

Ayağım açılsın, Böyün kestelleri gezicim, İsteyenler buyursun Birez toprak...

Esnafın işleri bıçak gibi kesildi...

Kilis Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (KESOB) Başkanı Şevket Memiler,...

Kilis’te 1391 çiftçinin borcu ertel...

Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü Songül Kadıoğlu, Kilis’te 2018 yılında...

Kilis Adliyesinde eğitime tam deste...

Kilis Denetimli Serbestlik Müdürlüğü ve Kilis İl Milli Eğitim Müdürlüğü...

Esnaf Kefalet Kooperatifi Başkanı S...

Kilis Esnaf Kefalet Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanlığına Ömer Sevengül...

Ölçü ve tartı aletleri için periyod...

Kilis Bilim Sanayi ve Teknoloji İl Müdürü Ercan Dadlı, ölçü ve tartı...

Milletvekillerinden Vali Soytürk’e ...

Kilis Milletvekilleri M. Hilmi Dülger ile Ahmet Salih Dal, Vali Recep Soytürk’ü...

Refüjlere lale soğanı dikiliyor

Kilis’i rengârenk çiçeklerle donatmak için Kilis Belediyesi tarafından...

Araç çalındı [ASAYİŞ TURU]

Kilis’te tekerlekleri olmayan bir araç çalındı. Atatürk Mahallesi’nde...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

DİKKAT Alerjiye dikkat edilmeliymiş. Şimdi “su”yun ne zaman gelip, ne zaman...

Kilis Vakfı’nın Genel Kurul T...

Metin MERCİMEK “KİLİS VAKFI OLARAK BİZİM HEDEFİMİZ, KİLİS’E...

Çiğköftemiz…

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, Yıl 1950. Dr. Samih İnal, Kilis Kültür...

Köy Anıları

Şenel ÖZKÖSELER   Düşünüyorum da ne kadar anı biriktirmişiz. 1968-69...

Hakka Güvenmeyenler, Tuzak Kurarlar...

Uğur KEPEKÇİ   İnsanlık tarihi boyunca hakka güvenmeyenler, haklılar...