Köy Enstitüleri

26 Nis 2018 Per 9:47
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

M. Yahya EFE

 

Sevgili okurlarım, Köy Enstitüleri’nin kuruluşunun 78. yıldönümünü idrak etmiş bulunuyoruz.

1940 yılında Hasan Ali Yücel’in Maarif Vekilliği sırasında çıkan, 3803 sayılı kanun hükümlerine uyularak yepyeni esaslarla köy enstitüleri kurulmaya başlandı.

Türkiye köylerinde ilköğretim meselesini planlı bir şekilde kısa süre içerisinde ve modern pedagojinin gerektirdiği ilkeler çerçevesinde halletmek amacı güden ve 21 köy enstitüsünün açılmasını sağlayan bu hareket, Türkiye’de ilköğretim tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

Köy Enstitüleri, Cumhuriyetin eğitim alanında ki en önemli ses getiren bir uygulamasıdır. 17 Nisan 1940’ta kabul edilen, 3803 sayılı Köy Enstitüleri Kanunu’na göre:

“Köy öğretmeni ve köye yarayan diğer meslek erbabını yetiştirmek üzere, ziraat işlerine elverişli arazisi bulunan yerlerde Maarif Vekilliğince Köy Enstitüleri açılır”.

Bu yasa hükmüne göre, enstitülerin görevi sadece köy öğretmeni yetiştirmekle sınırlı kalmamış, öğretmenle birlikte sağlık görevlileri, teknisyenler ve meslek elamanları da yetiştirmiştir.

O yıllarda, ülke nüfusunun % 80’inin yaşadığı köylerde okul sayısı yok denecek kadar azdı. Bu okullara kentlerden gönderilen az sayıda öğretmende köylerde başarılı olamıyorlardı.

Çünkü köy insanının eğitim gereksinimi sadece okur-yazarlıkla sınırlı değildi. Bulaşıcı hastalıklarla savaşmakta, üretimini ilkel yöntemlerle yapmaktaydılar.

Kurtuluş savaşının ağır yükünü çeken köylüler, henüz demokrasiyi yaşatacak Cumhuriyet yurttaşı niteliğine kavuşmadıkları için, uygar toplumun nimetlerinden yoksundular.

Başarı için köylünün dilinden anlayan yeni bir aydın tipine gereksinme vardı. Bu da köylünün kendi içinden çıkarılabilecekti.

İşin bu “püf” noktasını ilk yakalayan ve kendisi de bir köylü çocuğu olan büyük eğitimcimiz İsmail Hakkı Tonguç’tur.

Büyük güçlüklerle öğrenim olanağı bulan Tonguç, Köy Enstitüsü Sisteminin kurucusudur.

Onu, Atatürk’ün eski kurmaylarından Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan göreve getirmiş, sonraki Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel de onun girişimlerine sahip çıkmıştır.

Köy Enstitüleri, ülkemizin içinde bulunduğu koşulların zorlamasından doğmuştur.

Aynı zamanda Kurtuluş Savaşının bir devamı niteliğindedir.

Köy Enstitüleri bugünkü okulların tersine parasız, laik, üretici, bilimsel, demokratik, “iş içinde iş aracılığıyla iş eğitimi” veren insanı ve toplumu içinden canlandıran kurumlardı.

Bu okullar sayesinde, köy çocukları eğitilerek ülke yönetimine katılıyorlardı.

Bu okulları bitirenlerin içerisinden öğretmenliğin dışında her alanında başarılı insanlar yetişti.

Köy çocuğunun bilinçlenip ülke yönetimine katılması, egemen çevreleri oldukça korkuttu. Akıl almaz karalama kampanyalarıyla bu ulusal kuruluşumuz yıpratıldı.

Bakan Hasan Ali Yücel, İsmail Hakkı Tonguç ve arkadaşları görevden uzaklaştırıldı.

Karma eğitime, özgür okumaya, üretim, eleştiri ilkelerine son verdiler.

1954’te de bütün Köy Enstitüler kapatılarak öğretmen okullarına çevrildi.

Elbette Köy Enstitüleri’nin bir sistem olarak günümüz koşullarına göre yeniden kurulması bir iktidar sorunudur.

Bugün, kuruluşunun 78. yıldönümünde, kuru kuruya köy enstitülerini övmek, onları sevdiğini söylemek yetmez.

Köy Enstitüsü sisteminden, ilkelerinden yararlanmak ve onun gereğini yapmak gerekir.

 

Benzer Haberler

NESİL Et yemeyen bir köpek türünün nesli tükeniyormuş. Bizde de et yiyen insanların nesli...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “FUTBOLDA GÖZYAŞI DÖKMESİNİ BİLMEYEN İNSAN, SEVİNMESİNİ ASLA ÖĞRENEMEZ.”...

Yorum 
0

Sabahattin YARAR   Köy Enstitülerinin yetiştirdiği ülkemizin en önemli yazarlarından MAHMUT...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

NESİL Et yemeyen bir köpek türünün nesli tükeniyormuş. Bizde de et yiyen...

Lefter Sezonu

Metin MERCİMEK “FUTBOLDA GÖZYAŞI DÖKMESİNİ BİLMEYEN İNSAN, SEVİNMESİNİ...

Mahmut Makal 88 Yaşında Bu Dünyadan...

Sabahattin YARAR   Köy Enstitülerinin yetiştirdiği ülkemizin en önemli...

Hobi ve Kilis’te Sinema Kültürü

Mahmut KANMAZ   Bugünkü yazımızın konusu, Kilis’te eskinin eğlence...

Merhum Arkadaşım Ethem Necat Yetişa...

Nejat TAŞKIN   Merhum Ethem Necat Yetişal, aşağı-yukarı 1950 yıllarında...

KİLİS’E GİTSEM DİYORUM

Yaban ellerinde ikindi vakti Zevalde güneşi seyrediyorum Bağrımı yakıyor...

Kilis Hz. İbrahim’in kenti mi?

Kilis’te kazı çalışmaları devam eden Oylum Höyük’te, İbrahim Peygamber’in...

Kurbanlıklar tükenmek üzere

Kurbanlık hayvan satıcıları, ellerindeki kurbanlıkların çoğunun tükendiğini...

Kilis’te bayram telaşı

Kurban Bayramı öncesi vatandaşlar, bayramlık yiyecek ve giyecek eşyalarını...

Sınır kapısında bayram yoğunluğu sü...

Kilis’te Kurban Bayramı’nı ülkelerinde geçirmek isteyen Suriyelilerin,...

Hayvan pazarı bayramın ilk üç günü ...

Kilis Belediyesi Canlı Hayvan Pazarının Kurban Bayramının ilk 3 günü...

Köyler tek tek suya kavuşuyor

Kilis’te, su sıkıntısı çekilen Göktaş köyünde İl Özel İdaresi tarafından...

Sanayi sitesine ek işyeri yapılacak...

Kilis’te küçük sanayi sitesine ek olarak 28 yeni işleri yapılacak. Kilis Demirciler...

Belediye kendi ağacını ve çiçeğini ...

Kilis Belediyesi Park Bahçeler Müdürlüğü, ağaç ve çiçek üretimini kendi...

Ayın sağlık personeline ödül

Kilis Devlet Hastanesi, ayın sağlık personeline ödül verdi. “Ayın Personeli”...

Suriyeli çocuklara aşı yapılıyor...

Kilis İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 0-15 yaşlarındaki Suriyeli çocuklar...

Yaz Kur’an Kursları sona erdi

Kilis İl Müftülüğünce açılan ve kentteki birçok camide gerçekleştirilen...

Karakuş’tan Rektör Karacoşkun’a ziy...

Kilis İl Genel Meclis Başkanı Metin Karakuş, Kilis 7 Aralık Üniversitesi...