Liderlik Üzerine Düşünceler

15 Eyl 2017 Cum 22:35
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Prof. Dr. Erdoğan TAŞKIN

erdogantaskin@beykent.edu.tr

İnsanların aynı hedefe ulaşmak için bir araya geldiği çok eski zamanlardan beri liderlik, insanoğlunun ilgisini çekmiştir.

Liderlik konusuna olan ilginin içinde liderin kim olduğu ve nasıl tanımlandığı vardır.

Liderlerde ortak kişisel özelliklerin mevcut olup olmadığı ve liderlik süreci sırasında ortaya çıkan benzerlikler, diğer incelenen konular arasında yer almıştır.

Liderin öncülük yaptığı kişilere göre ortaya çıkan liderlik biçimleri ile liderin hedeflere ulaşmak için izlediği yol ve yöntemler, incelenen ve tartışılan mevzuların merkezinde olmuştur.

LİDER ve LİDERLİK İŞİ

Tanım olarak liderlik, yöneticilik yetkileri bulunan bir kişinin başka insanları etkileme becerisidir.

Lider, insanlara öncülük yapan ve onları anlamlı iş hedeflerine erişmesi için etkileyen kişidir.

Liderlik ise başarılı yönetimin işlevlerinden biridir. Bu nedenle bütün yöneticiler lider olmalıdır.

 

LİDERLİĞİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ

Yıllardan beri yaptığım yönetici güçlendirme eğitimlerinin en önemli bölümü liderliktir.

Eğitimin bu bölümünde katılımcılara liderliğin tanımı sorulduğu zaman çoğunlukla liderliğin kişilik özellikleri sayılır.

Verilen cevaplar, ahlaklı, adanmış, adil, alçak gönüllü, anlayışlı, amaçları olan, aydın, başarılı, cesur, çalışkan, ciddi, dürüst, dayanıklı, destekleyici, değişimci, deneyime açık, dirayetli, disiplinli, dışa dönük, etkileyici, eğitimci, emin, fedakâr, gayretli, güçlü, güvenilir, görevi başaran, hırslı, kararlı, kendine güvenen, işin peşini bırakmayan, inançlı, ilham veren, iddialı, insani, iyileştirici, iyi niyetli, ilkeli, uzlaşmacı, olumlu, örnek olan, önyargısız, özgün, özenli, mücadeleci, mütevazı, saygın, sağduyulu, sahiplenen, samimi, sorumluluk alan, sonuç odaklı, sabırlı, teşvik eden, tutkulu, doğru tutumlu, umut veren, vakur, vicdanlı, yaratıcı, yenilikçi, yetkin, yorulmayan, zorlayıcı, bilge ve zeki gibi her lider için ortak olduğu düşünülen kişisel insani özelliklerini yansıtır.

TEMEL ÖZELLİKLERİ BELİRLEMEK

Belirtilen çeşitli kişisel özellikler her yerde ve her zaman geçerli değildir. Zira bütün liderlerde bu özelliklerin hepsi yoktur.

Bir lideri başka insanlardan ayıracak temel özellikleri belirlemek imkânsızdır. Ayrıca koşullar, çevre ve lideri izleyenler farklıdır.

Dünyanın her yerindeki etkili liderlerin birbiri ile tutarlı ve kendine özgü vasıfları aynı değildir. Liderin takım üyeleri ile etkileşimi ve içinde bulundukları durumun özellikleri farklıdır.

Ancak liderlik eyleminin yürütme süreci özellikleri arasında yedi belirgin benzerlik vardır. Diğer benzerlik çalışanlar veya lideri izleyenlerin iki liderlik biçimine daha çok önem vermeleridir.

LİDERLİK SÜRECİ ÖZELLİKLERİ

  1. Yönlendirme: Lider başarı için daha çok çaba harcar. Faaliyetlerinde istekli, hırslı, heyecanlı ve girişkendir. İşin peşini bırakmaz.
  2. Öncülük yapma arzusu: Lider başka insanları etkileme ve onlara öncülük yapmak için güçlü isteklere sahiptir. Sorumluluk alma arzusu gösterir.
  3. Ahlak ve dürüstlük: Lider dürüst davranır ve insanları aldatmaz. Konuşmaları ile yaptıkları tutarlıdır. Böylece kendilerini izleyenler arasında güçlü güven ilişkileri geliştirir.
  4. Kendine güven: Lideri izleyenler liderin kendinden şüphe etmemesini bekler. Lider, amaçları ve kararlarının doğruluğu hakkında kendini izleyenleri ikna etmek için özgüven sergiler.
  5. Zekâ: Lider geniş ölçekte bilgiyi alma,  birleştirme ve yorumlama zekâsına sahiptir. Ayrıca tahmin yapma, sorun çözme ve karar verme vasıfları vardır.
  6. İş Bilgisi: Etkili lider, şirket, sanayi ve teknik konularda yüksek düzeyde bilgiye sahiptir. Lider geniş kapsamlı bu bilgileri sayesinde dirayetli kararlar alabilir ve bu kararların sonuçlarını anlayabilir.
  7. Dışa Dönük Olmak: Liderler canlı ve hareketli insanlardır. Topluma dönük, iddialı ve nadiren sessiz ve içe dönüktür.

İZLEYENLERİN LİDERLİK BİÇİMLERİ

Liderlik sürecinin belirtilen yedi özelliği etkili sonuç almak açısından çok önemlidir. Öte yandan araştırmalara göre, çalışanlar veya lideri izleyenler, iki liderlik biçimine daha çok önem vermektedir. Bunlar yapıyı harekete geçirmek ve anlayış göstermektir.

1) Yapıyı harekete geçirmek: Hedefe yönelik başarıya ulaşma çabalarında görev alanların ve liderin kendi görevlerinin, lider tarafından belirlenmesi ve yapılandırılması boyutudur.

2) Anlayış göstermek: Çalışanların duygu ve düşüncelerine saygılı olan ve karşılıklı güven besleyen bir kişilik yapısına sahip yönetici boyutu olarak tanımlanır.

KENDİSİNİ İZLEYENLERE YARDIMI

Liderlerin görevi kendisini izleyenlere hedeflerini tespit etmesidir. Kişisel amaçları ile kurumsal amaçları birleştirmesini sağlayacak yönlendirme ve desteği vermektir.

Dört boyutu olan bu kavrama göre etkili liderler, kendisini izleyenlerin iş hedeflerine ulaşması için gittikleri yolu aydınlatır, yol boyunca karşılaşacakları engelleri ve güçlükleri azaltarak yolculuğu kolaylaştırır.

1) Yönlendirici: Lider emrindeki kişilerin kendilerinden bekleneni bilmelerini sağlar. Yapılması gereken programların çalışmasına izin verir. Görevlerin yapılmasına ilişkin belirgin bir rehberlik sağlar.

2) Destekleyici: Lider kendisini izleyenlerin ihtiyaçlarına ilgi gösterir ve dost canlısıdır.

3) Katılımcı Yönetici: Lider grup üyeleri ile düşünce paylaşımında bulunur. Geriye bildirim yapar. Bir karar vermeden önce onların önerilerini kullanır.

4) Başarı Odaklı: Lider zorlayıcı hedefler belirler. Kendisini izleyenlerden ellerinden gelenin en iyisini yapmaları için onları yüreklendirir.

 

KISACA LİDERLİK TETKİKLERİ

Liderlik, önümüzdeki dönemlerde de geniş bilimsel incelemelere ve kapsamlı araştırmalara konu olmaya devam edecektir.

Ancak liderliğin esası olan insanlara güven verme konusu her zaman kalıcı ve öncelikli bir tutum olacaktır.

Liderler mantıklarını ve düşünce tarzlarını açıkça belli ettikleri zaman kendilerini izleyenlere güven verecektir.

Liderin kalıcılığının ilk boyutu mükemmel ahlakı, dürüstlüğü ve fevkalade doğruluğu olacaktır.

İkinci olarak teknik yetkinliği, engin bilgelik ve şahsi yetenekleridir.

Üçüncü olarak her zaman tutarlı olması ve verdiği sözleri tutmasıdır.

Dördüncü olarak sadakati ve son olarak şeffaflığı öne çıkan üstün karakter özellikleri olacaktır.

Kalıcı ve etkili liderlik bir yöneticilik liyakat işlevidir. İnsanlara güven sağlayarak onları etkileme ve eyleme geçirme becerisidir.

Liderliğin herkeste genel olarak bulunan kişilik özellikleri yoktur.

Ancak liderlik sürecine ilişkin, işle ilgili konularda açıklık, etkileme, yönlendirme, öncülük yapma, ahlak, dürüstlük, kendine güven, iletişim, iş bilgisi ve dışa dönük olma olarak sıralanan benzer ortak beceri vasıfları vardır.

Lideri izleyenlere göre, araştırmalar ile bulunan en önemli iki beceri kurumsal yapıyı harekete geçirme ve anlayış gösterme eylemleridir.

Lider belirlenen anlamlı hedeflere ulaşmak için kendisini izleyenleri geleceğe yönelik olumlu doğrultuda yönlendirerek, destekleyerek,  önerilerini alarak, ilham kaynağı olarak ve başarılı sonuç almaya odaklanarak insanlara yol göstererek yardım etmelidir.

Liderler kendilerini izleyenlerin hayat kalitesini artırır ve toplumsal refahı yükseltir.

Bu konuda daha fazla ayrıntılı bilgi: Stephen P. Robbins, David A. DeCenzo ve Mary Coulter, Fundamentals of Management, Eight Global Edition, Pearson, Boston, 2013 ve Erdoğan Taşkın, İşletme Yönetimi İlkeleri / Kavramlar – Uygulamalar – Yaklaşımlar, Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara, 2013 kitapları içinde bulunabilir.

Şen ve esen kalın.

 

Benzer Haberler

ÇARP Trafik kazalarında hep önümüzdeki araca çarpıyormuşuz. Önünü göremeyen toplum için...

Yorum 
0

Kilis’in Bilinmeyen Yemek Çeşitleri-7 Metin MERCİMEK “OBURLUK YAPAN, SONUNDA AZ YEMEK...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, doğaya zarar veren insan gibi hiçbir varlık yoktur. Doğayı...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

Emeklinin alacağı zam miktarı belli...

Emekli maaşına yapılacak zam miktarı ile ilgili son dakika araştırmaları...

İYİ Parti’de il yönetim kurulu beli...

İYİ Parti Kilis İl Başkanı olarak atanan Ağa Gündoğmuş yeni yönetimini...

Çiftçiler ekim için hazırlanıyor...

Kilis’te hububat ekiminin yaygın olduğu bölgelerde yeni ekim sezonuna hazırlanan...

Kilis’te yeşil zeytin zamanı

Kilis’te kahvaltıların vazgeçilmezi sofralık yeşil zeytin tezgâhlarda...

Uyuşturucu ile hap yakalandı

Kilis’te polis tarafından bir evde yapılan aramada uyuşturucu ile hap yakalandı....

Aramızdan Ayrılanlar

Mehmet KEMERLİ (90) Saliha KORKUTAN (69) Muhammed TÜRKTUNÇ (01) Fayat ÇALIŞKAN...

Destekleme ve yetiştirme kursu deva...

Kilis İl Milli Eğitim Müdürü Muhammet Şahinkaya, Şehit Hasan Özüberk...

Kadınlara ilk yardım eğitimi

Kilis İl Sağlık Müdürlüğü ve Kilis Belediyesi’nin ortaklaşa organize...

Başkan Tiryaki Kilis’i gezdi

Kilis’e gelen Ankara Altındağ Belediye Başkanı Veysel Tiryaki tarihi yerleri...

Suriyeli öğrencilere trafik eğitimi...

Kilis Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü, İlimizde Suriyeli öğrencilerin...

Yöresel Ürünler ve Zeytinyağı Festivaline üniversite de katıldı

Yöresel Ürünler ve Zeytinyağı Festi...

Geçtiğimiz hafta sonu Kilis Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenen ve kente özgü...

Umre ödüllü bilgi yarışmasına büyük...

Kilis İl Müftülüğü tarafından genç­le­re yö­ne­lik bil­gi ya­rış­ma­sı...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

ÇARP Trafik kazalarında hep önümüzdeki araca çarpıyormuşuz. Önünü göremeyen...

Kilis’in Bilinmeyen Yemek Çeş...

Kilis’in Bilinmeyen Yemek Çeşitleri-7 Metin MERCİMEK “OBURLUK YAPAN,...

Doğayı Katlettik, Yerine Saray Yapt...

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, doğaya zarar veren insan gibi hiçbir...

Pastayı Yine Başkasına Kaptırdık!...

Enver KARAKILIÇ    Köklü bir kuruluşu ve saygınlığı olan gazetemiz...

KİLİS BELEDİYE BAŞKANLIĞINDAN BİLDİ...

İLAN   Kilis Belediyesine ait, aşağıdaki tabloda gösterilen işyerleri 3...

FARK ATAR KİLİS

Yurdun güneyinde bir serhat şehir Şanın destanlarda yer tutar Kilis Mümbit...