Dolar 8,1546
Euro 9,8169
Altın 466,52
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 28°C
Parçalı Bulutlu
Kilis
28°C
Parçalı Bulutlu
Per 28°C
Cum 30°C
Cts 33°C
Paz 33°C

Mimoza’dan Nobel’e

Mimoza’dan Nobel’e
REKLAM ALANI
A+
A-
02.03.2021
11
ABONE OL

Harika ÖREN

 

Çocukluğumun beyaz sabun kokusuna karışmış, neşe saçan, umut aşılayan Sarı Mimozalar açmaya başladılar. Kuyulu Bostan Sokak’ta giriş kapısının yanında, Ünye’de Arif beyin bahçesinde, Bodrum’da devasa bir saksının içinde, Büyükada’da ama en çok da beyaz sabun kokusuna karışmışlar, anılarımda.

Mart başında kısacık bir zamana sıkışan ömürleriyle hikâyesi olan şanslı çiçektir, Mimoza. Bilenler bilmeyenlere anlatsın diyerek bir kez daha hatırlayalım.

İkinci Dünya Savaşı’nın İtalya Cephesi, Temmuz 1943’de Sicilya ve Salerno çıkarmalarıyla açılır. Napoli’ye kadar ulaşan savaş, Roma yakınlarında Anzio bölgesine yapılan çıkartma ve son derece çetin geçen çatışmalar sonucu İtalya Cephesi, 29 Nisan 1945’te İtalya topraklarındaki Alman birliklerinin Müttefikler’e yenilmesi ve İtalya’nın kayıtsız şartsız teslim olmasıyla kapanır.

Yıl 1946; İtalya İkinci Dünya Savaşı’nın yaralarını sarmaya uğraşmaktadır. Savaş altında kalan ama baharda yeniden yaşama tutunmaya çalışan İtalyanlar yıkıntıların arasından çıkmaya çabalarken bir umuda sarılmak ihtiyacı hissederler.

Kadın Dayanışması grubundan Teresa Mattei, Rita Montagnana ve Teresa Noce, İtalyan Kadın Birliği üyesi bu üç güçlü ve akıllı kadın; İtalyan toplumunun yeniden birlikte kalkınmasını teşvik edecek, sembol edinecekleri bir çiçek seçmek isterler. Karanfil, Anemon ve Mimoza’nın aday olduğu yarıştan Mart ayında çiçeklenen Mimoza ağacının sarıçiçeği Mimoza galip çıkar.

Baharı müjdeleyen Mimoza, KADIN DAYANIŞMASI’nın sembolü olur. Yeşil yaprakları arasından Sarı top çiçeklerinin kısa zamanda, topluca açmasıyla; Bahar’ı yani yeniden doğuşu-can bulmayı simgeleyen Mimoza artık mis kokusuyla savaşla yerle bir olan İtalya’da umudun simgesidir.
Mimoza ağaçları fazla emek ve bakım istemeden büyürler. Bahar’ın ilk çiçekleri kısa sürede yeşillenen dallarda hızla büyür çiçek açarlar. Koşulları zorlayan güçlü yapıları vardır.  Kırılgan dallarını çevreleyen neşeli sarı top çiçekleri kısacık ömürleriyle Kış’la Bahar arasında sağlam bir karakter geçişi oluştururlar. Dünya literatüründe Mimoza çiçeği, ölümsüzlük,  diriliş, dayanışma, moral, hassasiyet, umut ve yaşam coşkusunun can bulmuş halidir.

Zor koşullara dayanıklı, hızla yapılanabilen, kırılgan ama güçlü ve keyifli, yaşama tutunan umudun sembolü Mimoza aynı zamanda kadını sembolize eder.  İtalya başta olmak üzere Rusya ve Dünya’nın birçok ülkesinde 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde kadınlara Mimoza çiçeği hediye edilir. Kadınlar, dayanışmayı sembolize ettiği için kadın dostlarına da Mimozalar alırlar.

mimoza

Avustralya kökenli bir ağaç olan Mimoza kireçli toprakları ve kuytuları sever. Meltem rüzgarıyla çiçeklerinin kokusunu etrafa cömertçe yayarlar. Çiçekler, gün doğarken açar, kararırken kapanırlar.

18. yüzyılda Gökbilimci Jean Jacques d’Ortous de Mairan, İçsel/Biyolojik ritmi, pratik bir yöntemle Mimoza bitkisinde gözlemler. Mimoza çiçeğini gün boyu karanlıkta tutar. Karanlıkta da olsa Mimoza çiçeği gündüze eş değer saatlerde açar ve gece saatlerinde kapanır. Ritim hiç şaşmaz. Jean Jacques böylece Mimoza çiçeğinin biyolojik saati olduğu belirler.

Ve bu buluş yani Sirkadiyen ritim, Nobel’e giden yolu açar. Nasıl mı? Zamanında uyuyup, zamanında uyanmamızı sağlayan; tansiyon, vücut sıcaklığı, kalp frekansı ve uyku-uyanıklık ritmi gibi unsurlarımızı yöneten, 24 saatlik döngüler yani “Sirkadiyen ritim – Biyolojik saatimiz bunu sağlar.” Sirkadiyen ritim geceleri yükselirken gündüzleri düşer.

Sirkadiyen ritmi moleküler düzeyde inceleyen çalışmalarıyla üç Amerikalı bilim adamı Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young, 2017 Nobel Tıp- Fizyoloji Ödülü’nü kazanırlar. Bu bilim insanları ayrıca “zamansız” ve “çift zamanlı” diye adlandırılan, PER proteini düzeyini dengeleyen iki gen keşfederler. PER düzeyi, dengedeyse vücut saatinin yavaş; denge bozulduğunda hızlı çalıştığı sonucuna ulaşırlar. Biyolojik ritmin düzeni uzun yaşamın anahtarı kabul edilir.

İnsanların hormon salınımından, hayvanların kış uykusuna yatması, kuşların göç etmesi, ağacın her yıl aynı ayda meyve vermesi, çiçeğin aynı zamanda açması; hepsi, biyolojik saatin doğru işleyişiyle mümkündür. Kısa dönemde biyolojik saatin ritmini bozacak şeylerin hafıza oluşumunu etkilediği, uzun vadede şeker,  kanser ve kalp hastalığı gibi kronik hastalıkların riskini artırdığı artık biliniyor.

Sarı neşe saçan Mimoza çiçekleri açmaya başladılar. Kuyulu Bostan Sokak’ta giriş kapısının yanında, Ünye’de Arif beyin bahçesinde, Bodrum’da devasa bir saksının içinde, Büyükada’da ama en çok da çocukluğumun beyaz sabun kokusuna karışmışlar, anılarımda.

Mimoza ağacının keyifle yaşamı kucaklayan sarı çiçeklerinin Bilim Dünyası’na katkılarına minnetle; bu Mart ayında da Mimozaların neşeli Sarı toplarının kokusunu içimize minnetle çekelim.

 

 

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.