Mustafa Kemal’in Askerlikten İstifası ya da Sine-i Millete Dönme Kararı

11 Tem 2020 Cts 10:41
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Öğr. Gör. Murat YILDIRIM[*]

 

Hep söylerler, istifa tek yanlı bir müessesedir diye. Doğrudur belki. Ama zor bir karardır. Vazgeçebilmeyi, birçok şeyi geride bırakabilmeyi gerektirir. İyide insan neden istifa eder? İşinden memnun olmadığı için mi? Parası az geldiği için mi? Daha iyi bir iş istediği için mi? Çalışma koşullarından dolayı mı? Yoksa hayalleri ya da amacı uğruna kendini kısıtlayan bağlardan kurtulup, özgür davranabilmek için mi? Hepsi olabilir ama her istifa aynı zamanda bir kopuştur; var olandan, elindekilerden, olanaklarından ya da yoksunluklarından vazgeçiştir.

9 Temmuz 1919’da da Mustafa Kemal Paşa istifa etti ve kendi ifadesiyle sine-i millete (milletin bağrına) döndü. Üstelik yalnızca resmi görevi olan 9. Ordu Müfettişliği’nden ya da askerlik mesleğinden değil, resmî bütün görevlerinden, devlet memuriyetinden, istifa etti ve böylece İstanbul Hükümeti’nden kopmuş oldu. Bu istifa aynı zamanda bir tavırdı, safını belli etmekti. Mustafa Kemal Paşa istifasıyla İstanbul’a sırtını, Anadolu’ya yüzünü dönmüş oldu ve kurtuluşun tek çaresi olarak gördüğü ulusuna emanet etti kendini. İstifasını da aşağıdaki şu sözlerle kamuoyuna duyurdu;

“Mübarek vatan ve milleti parçalanmak tehlikesinden kurtarmak, Yunan ve Ermeni isteklerine kurban etmemek için açılan milli savaşmalar uğrunda milletle beraber serbest surette çalışmağa askeri ve resmi sıfatım artık engel olmaya başladı. Bu gaye-i mukaddese için milletle beraber sonsuza kadar çalışmağa mukaddesatım adına söz vermiş olduğum cihetle, pek âşıkı bulunduğum yüce askerlik mesleğine bugün veda ve istifa ettim. Bundan sonra milli ve kutsal gayemiz için her türlü fedakârlıkla çalışmak üzere sine-i millette bir ferd-i mücahit suretiyle bulunmakta olduğumu tamimen arz ve ilan eylerim.” (Atatürk’ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri IV, s. 54)

Pekiyi Mustafa Kemal Paşa neden istifa etti? Parası az geldiği için, işinden memnun olmadığı için ya da daha iyi koşullarda daha iyi bir iş istediği için değil herhalde. Çünkü istese bunların hepsinin daha iyilerine sahip olabilirdi zaten. O, “…milletle beraber serbest surette çalışmağa askeri ve resmi sıfatı artık engel olmaya” başladığı için istifa etti. Kendisini özgürleştirmek, rahat hareket edebilmek, O’nu kısıtlayan bağlardan kurtulmak için istifa etti.

Ancak bu durum basit bir görevinden ayrılma değildi. Çünkü bu kararıyla birçok şeyden de vazgeçti Mustafa Kemal Paşa; en başta pek sevdiği, yaşamının merkezine koyduğu, aşığı olduğu askerlik mesleği ve üniformasından vazgeçti. Yetkilerinden ve Osmanlı Devleti’ndeki geleceğinden vazgeçti. Ya geride bıraktıkları; mübarek annesi ve kız kardeşi… Onlardan vazgeçmedi elbette, ama bu kararı sonrası bir daha onları göremeyebilirdi.

Bir de olaya şöyle bakalım: Bu istifa kararı hem Mustafa Kemal için, hem de ulusal kurtuluş hareketi için önemli bir dönüm noktasıydı. Çünkü artık hiçbir resmi görevi olmayan Mustafa Kemal Paşa nasıl ve hangi sıfatla ulusal hareketin başına geçecek ve emirlerine uyulmasını isteyecek, örgütlenmeyi sağlayacaktı? Hatta istifası ile birlikte İstanbul Hükümeti’ne karşı asi durumuna düşmüş bir eski paşaydı artık ve sonrasında hakkında yakalama kararı, biraz daha sonra idam kararı çıkartılacaktı. Demek ki istifa etmek demek yalnızca vazgeçmek değil, sonrasını da göze alabilmek, karşına çıkabilecek zorluklarla da mücadele etmek demektir.

Kurtuluş Savaşı’nın bu aşamasında özellikle bir kişiyi daha anmak gerekir. O da Kâzım Karabekir Paşa’dır. 15. Kolordu Komutanı olan Kâzım Karabekir Paşa’ya, hükümete karşı geldiği gerekçesiyle Mustafa Kemal’i tutuklaması emri verilir İstanbul tarafından. Ancak Karabekir Paşa tutuklamak bir yana Mustafa Kemal’i asker selamıyla selamladıktan sonra, O’na bağlılığını bildirir ve kolordusuyla birlikte emrinde olduğunu söyler. Bu olay da Kurtuluş Savaşı’nın en önemli dönüm noktalarının biridir. Mustafa Kemal Paşa, milletinin bağrında yer bulmaya başlamıştır böylelikle.

Son olarak; vatan ve millet uğrunda bırakın istifa etmeyi, her şeyden vazgeçebilmeyi göze alan başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere, Kazım Karabekir Paşa, İsmet Paşa, Ali Fuat Paşa, Rauf Orbay, Refet Paşa gibi, adını sayamadığımız bütün Kurtuluş Savaşı kahramanlarımıza şükranla. Ruhları şad olsun.



[*] Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Rektörlük Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü,

e-posta: myildirim101@gmail.com

Benzer Haberler

TEHLİKE 28 kurşun yiyen 55 yaşındaki adam ölmemiş. Allah uzun ömürler versin ve trafik kazasından...

Yorum 
0

Mehmet Cemal ÇİFTÇİGÜZELİ   Öyle kişiler vardır ki, herkesin hayatında önemli bir...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK   “GÖZLERİNİN İÇİNE BAŞKA HAYAL GİRMESİN BANA AİT ÇİZGİLER DİKKAT...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

TEHLİKE 28 kurşun yiyen 55 yaşındaki adam ölmemiş. Allah uzun ömürler...

İstanbul’da Uluslararası Anıt Bir V...

Mehmet Cemal ÇİFTÇİGÜZELİ   Öyle kişiler vardır ki, herkesin hayatında...

Sanat Güneşimiz Zeki Müren ve Sanat...

Metin MERCİMEK   “GÖZLERİNİN İÇİNE BAŞKA HAYAL GİRMESİN BANA...

Hoşgörülü İnsan Olalım!

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, her sabah uyandığımda önce spor yapar,...

Vay Be Denizanası!

Adviye ERTEKİN YÜKSEL   Bu yıl yazlıklara gelişimiz çok erken oldu....

İslam’a Ters Akımların Ortaya...

Uğur KEPEKÇİ   Âlemlere Rahmet Hz. Muhammed (sav) Efendimiz bir hadisi...

GÜL BENİZLİM

Çağlayandan akar gelir suyumuz Senin ile aynı bizim huyumuz Atadan dededen...

BİLEMEDİM BEN

Feleğin sillesi sert deydi bana. Tebdilim dolaştı bilemedim ben. Bu dünyada...

Kilis’in tarihi evleri turizme kaza...

Belediye Başkanı M. Abdi Bulut, Kilis’teki tarihi evlerin Sokak Sağlıklaştırma...

Zeytinyağı fark desteği ödemesi yap...

Kilis Tarım ve Orman İl Müdürü Mehmet Nuri Kökçüoğlu, Zeytinyağı Fark...

HES kodu alma uygulaması başladı

Kilis’te Covid-19 salgınıyla mücadele kapsamında getirilen düzenlemeyle...

Kilis’te koronavirüs hasta sayısı...

Kilis’te bugün itibariyle koronavirüs nedeniyle hayatını kaybeden kişi...

İŞ-KUR kuraları bugün çekilecek...

Çalışma ve İş Kurumu Kilis İl Müdürlüğü ile Milli Eğitim Müdürlüğü...

Bölgemizde yoksulluk oranı düşük...

TÜİK Gaziantep Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada bölgemizde...

Gençlik ve Spor İl Müdürü Yetim, Ka...

Gençlik ve Spor İl Müdürü Bahattin Yetim, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörü...

Kilis’te tehdit ve darp olayları ar...

Kilis’te son günlerde ortalama 4-5 tehdit, hakaret ve darp olayı yaşanıyor....

Sağlık çalışanlarına şiddete tepki...

Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Kilis Şubesi Başkanı Mehmet Karaoğlan,...

DEVA Partisi Kilis İl Başkanı Yedil...

Deva Partisi Kilis İl Başkanlığına Mustafa Yavuz Yedilioğlu atandı. DEVA...