Dolar 32,8221
Euro 35,1421
Altın 2.449,46
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 35°C
Açık
Kilis
35°C
Açık
Cts 34°C
Paz 36°C
Pts 38°C
Sal 38°C

Nasihat Edenlere Öğütler

Nasihat Edenlere Öğütler
A+
A-
28.05.2024
32
ABONE OL

Uğur KEPEKÇİ

Yüce Peygamberimizin “Din nasihattir” hadisinden yola çıkarak nasihat hakkında ulaştığımız bilgileri ve tespitleri siz değerli dostlarımızda paylaştık. Bu makalemizde de sözde nasihat edenlerin yanlışlarını ortaya koymaya çalışacağız. 

Nasihat dinlemeyenleri suçluyoruz ama nasihat pozisyonunda olan kimselerin hiç mi suçu yok? Her söz söyleyen kişi işin ehli mi?

Elbette söz ve nasihat konusunda da yeteneksiz olanlar vardır. Bu makalemizde de nasihatçinin dikkat etmesi gereken konulara ve nasihatçide olması gereken vasıflara dikkat çekeceğiz. 

Burada ince bir çizgiye temas etmeden geçmeyelim. Nasihat edenin sadece ikaz edebileceği, irşat ve hidayetin çok ayrı konular olduğunu asla unutmamak lazımdır. 

Nasihat eden kişi ister ki onu dinleyen hemen halini tavrını değiştirsin, ikinci şahsın hidayetine vesile olsun. Bunun çok da mümkün olmadığını yüce Allah Kur’an’ında beyan ediyor: “(Resulüm!) Sen sevdiğini hidayete eriştiremezsin; bilakis, Allah dilediğine hidayet verir ve hidayete girecek olanları en iyi O bilir.” (Kasas /56)

Hidayet edicinin Allah olduğunun bilinci ile nasihat eden üzerine düşenleri yerine getirmelidir. 

Yapılacak sohbetin, verilecek dersin, yapılacak ikazın; öğrenecek kişinin gönül ve fikir dünyasında tesiri olması için dikkat edilmesi gereken bazı önemli hususlar vardır. Bu kurallar, eğitimin her sahasında geçerlidir.

Öncelikle bilgiyi sunacak kişinin gerek bilgi gerek kültür gerek ahlak gerek tebliğ sanatı gerekse insan psikolojisi hakkında belli bir birikimi olması ve eğitim alması lazımdır. Aksi takdirde her öğrendiğini, doğruluğunu dahi araştırmadan, ya da tebliğ sanatını bilmeden başkasına aktarmaya çalışanlar “kaş yapayım derken, göz çıkarmaya sebep olurlar.” 

Nasihatin aşamaları sıralayalım: Donanımlı bir öğretici, önce bilginin kaynağına ulaşır. Sonra onu nasıl aktaracağını öğrenir. Muhatabının eğitim, inanç ve kültür seviyesini tespit eder. Hem kendinin hem de muhatabının ruh halinin en müsait bir anında fikir alışverişi yapılır. Bu şekilde en ince ayrıntısına dikkat edilerek yapılan sohbet ya da eğitim, nasip engeli yoksa mutlaka karşıya tesir edecektir. Muhatabı tanımak, tedavi edilecek hastanın; teşhis ve tahlillerini, ruhsal ve bedensel konumunu tespit etmek kadar önemlidir. 

İmam Gazali İhya’sında, insan psikolojisini en ince ayrıntılarıyla incelemiş; sohbet eden kimsenin sesinin tonunu, konuşma yapacak yerini ve zamanını dahi işaret etmiştir. Diyor ki İmam Gazali: “Konuşan kimse, yüksek bir yerden hitap etmemeli ve asla sesini yükseltmemelidir. Aşağıdan dinleyenler aşağılık psikolojisine bürünür. Yüksek sese muhatap olanlar, suçluluk psikolojisine bürünür. Gönül kulağını kapatır. Böylece söylenen söz, baştaki kulağın birinden girer, diğerinden çıkar. Kimseye faydası olmaz.”

Söz ve sohbet üstatları diyor ki: “Söz söylemek bir sanattır. Güzel sözler, karşıya bal satar gibi sunulmalıdır. Sözü tavırla, mimiklerle, güzel ifadelerle, samimi niyetlerle süslemez iseniz, alıcı bulmanız zor olur. Eğer balı satarken; asık suratla, gereksiz ifadelerle biber ya da sirke gibi satarsanız hem alıcı bulamaz hem de kıymetini (altını, kömür seviyesine) düşürürsünüz.” 

Öyleyse tebliğ ve ikaz sanatını bilmeyenler, Yüce Peygamberimizin (s.a.a.) buyurduğu gibi yapsın: “Kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa ya hayır söylesin ya da sussun.” (Buhari, Kitabu’l-Edeb, 10/373).

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.