Son Dönemde Okuduğum Bazı Kitaplar-XIII

20 Eki 2014 Pts 8:17
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Aydın Çakmak, “Sürgünde Bir Hakan: II. Abdülhamid’in Selanik ve Beylerbeyi Günleri”, 304 s., 2014, İstanbul, Ötüken Neşriyat

(Yazar, İstanbul Üniversitesi’nde tarih okutmanı olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda Doktora öğrencisidir. Sonda söyleyeceğimi başta söyleyeyim. Çok titiz, alanıyla ilgili çok önemli bir eser denilebilir. Kitap akademi dünyası için hazırlanmamasına rağmen akademik üslup dikkat çekmektedir. Gerek arşiv belgeleri, gerek dönemin yerli ve yabancı süreli yayımları ve yazılı literatür çok ciddi bir taramadan geçtikten sonra kitap hazırlanmıştır. Yazar, eseri hazırlamak için 3 yıl emek harcadığını belirtir.

Kitap üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Sultan II. Abdülhamid’in tahtan düşme süreci, 2. Bölümde Selanik Alâtini Köşkü günleri, 3. Bölümde ise Beylerbeyi Sarayı’ndaki Sürgün günleri anlatılmaktadır.

Sultan’ın Selanik-Beylerbeyi günlerini karşılaştırdığımızda ilk sürgün günlerinde şartlar daha zordur. Gazete okuması, ailesinin bir bölümüyle Selanik’e getirilmeyenler ile görüşmesi yasaktır. Çocukların okul ve işleriyle ilgili aksaklıklar daha fazladır. Oysa Beylerbeyi günlerinde biraz daha rahat bir ortam olduğu söylenebilir. Kardeşi Padişah Sultan Reşat hariç çoğu ailesiyle görüşür. Gazete okuyup gündemi takip etme Hamid’in günlerinin azımsanamayacak bölümünü alır. Çocukların sünnet düğünü, bayramlaşma, çocukların okulu için gibi faaliyetler Sultan’ın tam istediği doğrultuda ve zamanda olmasa da olur.

Kitabı okurken, birden aklıma 27 Mayıs darbesi geldi. 27 Mayıs sonrası devrin Başbakanı, Cumhurbaşkanı, bakanı ve milletvekillerine muhafazasından sorumlu alt rütbeli askerden en yetkili komutanlara varana kadar birçok kişinin Cumhurbaşkanı-Başbakan’a hakaret, küfür ve şiddet uyguladığını biliyoruz. Oysaki kitaptan öğrendiğimize göre, Sultan ve ailesini korumakla görevli personelin Sultan’a hizmet ederken bir saygısızlık emaresi denilebilecek bir davranış ile karşılaşılmadığını belirtebiliriz.

Kaynakçasında, Abdülhamid’in hatıra defteri iddia edilen çalışmaların hiçbirisin kullanmadığını önsözde yazar belirtir.

Bu kitaptan ilk kez öğrendiğim küçük ve önemli bilgileri sunmak istedim.

* Ahmet İhsan Tokgöz’ün bir eserinden bir alıntı: “Meşrutiyet’in ilanını izleyen ilk on gün içinde yaklaşık 50 günlük gazete ve bir o kadar da mecmua yayınlandığı ifade etmiştir.”

*  Abdülhamid’in tahtan indirilmesinde imzası bulunan Elmalı Hamdi (Yazar) Bey’in daha sonra pişmanlığıyla ilgili çok önemli bir alıntı: “A. Ragıp Akyavaş, olaydan uzun bir süre sonra toplanan ve kendisinin de hazır bulunduğu bir sohbet meclisinde Elmalılı Hamdi Efendi’nin, “hayatımda bu kadar ağır bir vicdan azabı çekmedim. Başıma ne geldiyse, bunun manevî sillesidir. Gençlik saikasıyla bir iştir işledim. Allah beni affetsin!”(Bkz. Tarih Meşheri I, (Yayına hazırlayan. Beynun Akyavaş) Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara, 2002, s.287)

* II. Abdülhamid’in tahtan indirilme ve Selânik’e sürgün edilme hadiselerine en büyük tepkinin, Arnavutluk, Arabistan’da yaşayan halk ile Hint Müslümanlarından gelmiştir. (s.79, 80)

* Sultan’ın Selâtini Köşkü’ndeyken kendisinin güvenliğinden sorumlu ekibin içinde Binbaşı Ali Fethi (Okyar) Bey’in olduğunu biliyordum. Aynı ekibin içinde daha sonra erken cumhuriyet döneminin siyasi aktörlerinden olacak şu isimler de bulunmaktadır: Kolağası Kel Ali Çetinkaya), Kolağası Fuat (Bulca), Mülazım-ı Evvel Salih (Bozok)…

* Sultan’ın malvarlığı bildirilmektedir. Bunların içinde “Selanik Şirket-i Hayriyye-i Osmânîyyesi” Vapur şirketinin olması dikkat çekicidir.

* I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Talat ve Enver Paşa’nın Sultan’a ziyaret gerçekleştirirler. Kendilerine savaşın seyri hakkında bazı malumatlar sunarlar. Tavsiye ve görüşleri olup olmadığını sorarlar. Sultan, vaktin önce gelseydiniz, belki önerilerimiz olabilirdi, şimdi vakit geç oldu, der. (s. 205)

* Mustafa Kemal Paşa’nın Sultan Vahdettin ile veliaht iken Almanya ziyaretinde maiyetinde bulunduğunu biliyoruz. Mustafa Kemal Paşa’nın Sultan Hamid’i ile karşılaştığını -kendi adıma söyleyeyim- bilmiyordum. Beylerbeyi Sarayı’nda Mustafa Kemal Paşa’nın çocukluk arkadaşı görevli Mülazım-ı Evvel Salih (Bozok)’un da muhafız olarak görev yaptığını önceki satırlarda yazmıştık. Mustafa Kemal Paşa, burada arkadaşını ziyarete gelir. Sarayın bahçesinde Şehzade Mehmet Abid Efendi ile bir süre sohbet eder. Burada tabi ki Sultan Hamid ile aralarında bir konuşma geçmez. Sultan Hamid’in kızı Ayşe Osmanoğlu’nun anılarında belirttiğine göre, Mustafa Kemal Paşa için Hamid’in “burada bulunan zabitlere benzemiyor. Müstesna bir kimse olsa gerek” dediğini belirtir. (s. 205)

* Taht değişikliği sonrası Sultan’ın yurtiçinde ve yurtdışındaki mal varlığına el konulmuştur. Osmanlı tarihinde ilk defa eski bir padişahın, hükümdarlığı zamanında yaptıklarından ötürü, mahkeme huzurunda yargılanması gündeme gelmiştir.

Benzer Haberler

YOL Türkiye yoldan çıkmış. Bu kadar trafik kazasından belli!… *** AZ KALDI Kadın cinayetlerinde...

Yorum 
0

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda, belirli...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK   “ALERJİ, AYNI MİKTAR VE KOŞULLARDA BAŞKA KİŞİLER İÇİN ZARARSIZ...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

YOL Türkiye yoldan çıkmış. Bu kadar trafik kazasından belli!… ***...

Okullarda Önlük Yararlıdır

M. Yahya EFE   Sevgili okurlarım, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı...

Alerji Nedir?

Metin MERCİMEK   “ALERJİ, AYNI MİKTAR VE KOŞULLARDA BAŞKA KİŞİLER...

Memleket…

Mahmut KANMAZ Şimdiye kadar hep kişisel duyguları, yürekten taşıp gelen...

BAĞ SEYBANASI

Boz eşeğe bindik rahvan gidoruk Varınca bir safra kırıcık doruk Etrafta...

DEME!

Ellerin boşluklarda kaldığında Bilirsin yolların uzaklığını. Yalnızlık...

Kilis’te kayıt dışı çalışan a...

KESOB Başkanı Şevket Memiler son yıllarda Kilis’te artan kayıt dışı...

‘Yılın Ahisi’ seçilen işyeri sahipl...

Kilis Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (KESOB) ile Ticaret İl Müdürlüğü...

Fırat Kalkanı Bölgesinde okullar aç...

Terörden arındırılan Fırat Kalkanı Bölgesi Mera İlçesinde Ayşe Sıddıka...

Kilis’te kadına karşı şiddet arttı...

Kilis’te ayrı 5 olayda kadınlara karşı şiddet uygulandı. Ekrem Çetin...

Uyuşturucu hap ile esrar yakalandı ...

Kilis’te polis ekipler 2 kişinin üzerinde uyuşturucu hap ile esrar yakalandı....

Özkar güven tazeledi

Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Kilis İl Kongresinde delegelerin tamamının...

Karacoşkun’un 19 Eylül Gaziler Günü...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Doğan Karacoşkun,...

Sağlıklı yürüyüş etkinliği yapıldı...

Kilis’te toplum sağlığının korunması, fiziksel aktivite alışkanlığının...

Öğrencilere “Hoşgeldin” etkin...

Kilis Kredi Yurtlar Kurumunda, öğrencilere farklı bir “Hoşgeldin”...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

ALKOL Alkollü sürücüler ehliyetten olacakmış. Yine de canından olmaktan...

Dostluk

Metin MERCİMEK “DOST HEM İYİ GÖRÜNEN, HEM İYİ OLAN İNSANDIR; İYİ...

Lider Demek…

M. Yahya EFE Sevgili okurlarım, günümüzde lider kolay yetişmiyor. Çünkü...