Sosyal Düşüncede Halının Önemi

06 Eki 2017 Cum 9:46
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Metin MERCİMEK

“İNSANLAR, YAŞAMLARINI DEĞİŞTİREN HER OLAYI, HALI ÜZERİNDEKİ (DOĞUM, EVLİLİK, GEÇİM KAYGISI, AİLE BAĞLARI GİBİ..) SEMBOLLERLE ANLATMIŞ.”
Türk coğrafyasına Orta Asya’dan giren halılar, binbir çeşit motifiyle, her türlü renkleriyle, kendine özgü düğümleriyle, bir zevk cümbüşü içinde günümüze kadar gelmiştir. Bu desen ve motiflere gönül veren Anadolu insanı, halıları bu yüzden yerlere sermek yerine, ünlü bir ressamın tablosuymuş gibi evinin duvarlarına asmıştır.
Anadolu insanının sosyal ve kültürel yapısına bir göz attığımız zaman, sadece binlerce yıllık geleneklerini değil, gelecekten beklentilerini de halılara dokuduklarını görmekteyiz. Örneğin; Anadolu geleneklerinde evlenmek isteyen kızlar saçlarını tek taraftan örerdi. Evli olan kadınlar ise iki taraftan ördükleri saçlarının ucunu renkli iplikler ve saç bağlarıyla süsleyerek mutlu olduklarını gösterirlerdi. Görüldüğü üzere, evlilikle böyle bir ilişkisi olan saç bağı, iç içe geçmiş dekoratif görüntüsüyle evliliğin habercisi olarak yerini almıştır.
Diğer taraftan, eski yıllarda yaşayan kız çocuklarının anne babalarıyla kurdukları ilişki, günümüz ailesinden çok farklıdır. Bu farklı yaşam tarzına da bir örnek verecek olursak, Orta Asya’da yaşayan göçebe bir ailenin kızı, evlilik çağına geldiğinde bu isteğini rahat bir şekilde dile getiremiyordu. Evlilik isteğini dokuduğu halılara küpe motifleriyle işliyor ve görünmesini bekliyordu. Bu arada küpe motifiyle dokunan halının inceleme ve araştırma sonucunda, Anadolu’da evlilik isteği anlamına geldiği tespit edilmiştir.
Göçebe toplumlarda halıcılık, sadece dünya evine girme geleneği ile kalmamış, insanlar işlerini daha kolay hale getirmek için atlarla da devamlı olmak zorunda kalmıştır. Örneğin, atlar otlamaya bırakıldığında hızlı koşmasını ve otlaklardan uzaklaşmasını engellemek için ön ayaklarına “Bukağı” adı verilen zincirler takılırdı. Bukağı motifleri, tıpkı atın birbirine zincirlenmiş ön ayakları gibi eşlerin birlikteliği ve güçlü aile bağlarıyla ilgili umutların ölümsüzleştirmesi için halılara işlenmiştir. Tıpkı günümüzde yapılan nişan yüzüklerinin kırmızı kurdeleyle birbirine bağlanması gibi…
Şimdi bu motiflerin bir kısmına değinmek istiyorum:
Akrep motifi: Akrep, hep korkulan ve uzak durulması gereken bir hayvan olarak düşünüldüğü için, halıların en dış bordürlerine işlenmiş, böylece kötülüklerin evden uzak duracağı düşünülmüştür.
Sandık motifi: Evliliğe hazır olduğunu anlatmak isteyen kızlar halılara çeyiz sandığı dokuyarak, beklentilerini ve ümitlerini dile getirirlermiş.
Yılan motifi: Anadolu insanı yılana korku ve saygıyla yaklaşmış olup, bu coğrafyada sürekli  karşılaştıkları yılan tabi ki halılarda da kendini göstermiştir. Özellikle deri değiştiren yılan, yenilenmenin ve ölümsüzlüğün bir sembolü olmuştur.
Kuş motifi: Sevgiyi be sevinci anlatan kuş motifleri, bir yerden iyi haberler bekleyenler tarafından işlenirmiş. Bazı toplumlarda da kuşun cennete yükselmesi dilenirmiş.
Pıtrak motifi: Tarlalarda sıkça karşılaşılan pıtrak bitkisinin dikenli tohumları, halılara nazardan ve kötü gözlerden korunma amacıyla işlenirmiş. Aynı zamanda pıtrak, bereket ve bolluk  anlamında kullanılmakta ve erzak çuvallarının üzerine de konulmaktadır.
Binlerce yıllık bir kültürü içinde barındıran Anadolu insanı, önce halılarını yere sermiş, daha sonra motif ve desenleriyle yoğunlaşarak, evinin duvarlarına asmıştır. Böylece bir taraftan aile ortamında onunla kaynaşıp çeşitli semboller yaratmış, bir taraftan da halı üstüne masallar ve türküler dile getirmiştir.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

YOĞURT Yoğurt, sütten daha besleyici çıkmış. Bir de “Anamdan emdiğim süt burnumdan geldi”...

Yorum 
0

Nejat TAŞKIN   14 Ocak 2018 Pazar günü saat 14.00’da Zürich Oteli salonlarında yapılan...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “TOPLU ULAŞIM İSTANBUL’DA, ASYA VE AVRUPA BULUŞMASINI SAĞLAYAN BİR...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

YOĞURT Yoğurt, sütten daha besleyici çıkmış. Bir de “Anamdan emdiğim...

Kilis Vakfımızın Muhteşem Genel Kur...

Nejat TAŞKIN   14 Ocak 2018 Pazar günü saat 14.00’da Zürich Oteli salonlarında...

Toplu Ulaşım Nedir?

Metin MERCİMEK “TOPLU ULAŞIM İSTANBUL’DA, ASYA VE AVRUPA BULUŞMASINI...

Daha Farklı Bir İnsan Daha Farklı B...

Mehmet Cemal ÇİFTÇİGÜZELİ Benim aziz dostum, şair, musikişinas ve eczacı...

Kilis Ayakta Duracaktır

A. Haşim ÖZYURT   Bu necip millete tarih ağır bir misyon yüklemiş,...

Kilisli Emekli Bir Öğretmenin Unutu...

Gurbette Bayram-35   Aysel MASMANACI BEŞOĞLU   ÖRGETMENİM (ÖĞRETMENİM)...

GEZMEYE GELDİM

Öyle özledim ki bu güzel şehri Akpınar’da bir su içmeye geldim Yüreğimi...

Voleybol takımından Kara’ya teşekkü...

Kilis Belediyesi Genç Bayan Voleybol takımı, Belediye Başkanı Hasan Kara’ya...

2 ay sonra gelen yağmur sevindirdi

Kışın kurak geçtiği Kilis’te 2 ay sonra gelen yağan yağmur büyük sevince...

FETÖ’den 18 sanığa 6 yıl 3...

Kilis’te devam eden Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY)...

Yarıyıl tatili başlıyor

Kilis’te okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lisede okuyan 31 bin 426 öğrenci...

Amanos Tüneli Projesi hayata geçiyo...

Kilis’in, Gaziantep bölgenin İskenderun limanına ulaşımını kısaltarak...

Balcı’dan 18 Ocak açıklaması

İYİ Parti Kilis Kurucu İl Başkanı Muhammet Balcı, Kilis’te ilk roketin...

Sınıra askeri sevkiyat devam ediyor...

Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından Kilis sınırına askeri araçtan oluşan...

Kilis’te “Biber Küme Projesi” topla...

Kilis’te Biber Küme Projesi Kilis Odak Grup bilgilendirme toplantısı düzenlendi....

Öğretmenlerle dönem sonu toplantısı...

Kilis İl Milli Eğitim Müdürü Ahmet Alagöz, Elbeyli İlçesinde öğretmenlerle...

Kilis’te yoğun sis etkili oldu

Kilis’te dün sabah saatlerinde başlayan yoğun sis, etkili oldu. Sabah saatlerinde...

AK Parti il ve merkez ilçe yönetimi...

AK Parti Kilis İl Yönetim Kurulu ve merkez ilçe toplantısı, İl Başkanı...