Dolar 8,1160
Euro 9,7871
Altın 462,43
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 32°C
Parçalı Bulutlu
Kilis
32°C
Parçalı Bulutlu
Çar 28°C
Per 28°C
Cum 30°C
Cts 33°C

Topal Abdo

Topal Abdo
REKLAM ALANI
A+
A-
31.03.2021
11
ABONE OL

Metin MERCİMEK

“DUMANA OĞLUM MUHAMMEDİM DUMANA
ATLARI ÖRÜKLEDİK ÇAYIR İLE ÇİMENE
BİR EVDE ÇİFTE CENAZE ÇIKARSA,
GİDİN BAKIN ÇOLUK ÇOCUK FİGANA.”

Barak Havası dediğimiz uzun havalar, eşine az rastlanan aşk, sevgi, yiğitlik, cömertlik, misafirperverlik ve fukaralık üzerine yorumlanan ve bestelenen eserlerdir. Genelde gerçek bir olayı hikaye ederek, çoğunlukla şiirlerini Hicaz ve diğer makamları kullanmak suretiyle ve de duygu çemberi içinde ele alınır ve bestelenir.
Baraklar hakkında kısa da olsa Sosyoloji Hocam Prof. Dr. Cahit Tanyol’a kulak verelim: “Baraklar Kilis, Gaziantep, Nizip’in güney mıntıkalarını işgal etmişlerdir. Onların işgal ettikleri bu yörelere ‘Barak’ denilmektedir. Barak ilinin örf ve adetlerinden en önemlisi ‘Yiğitlik ve Cömertlik’ olup, bunlardan cömertlik sosyal ilişkiyi, yiğitlik ise o yörenin mertlik gösteren insanlarını ortaya koyar ve onlarla ilgili besteler yapılır” diye ifade etmiştir.
Kilis Kertil yöresinde ortaya çıkan acı dolu bu olay, ne zaman icra edilmiş olsa hüzün dolu hikâye gözlerimizin önüne gelir. Bu olayda yürekleri sızlatan ve Kilis insanına acılı ilhamlar veren Topal Abdo (Oğlum Muhammedim) Barak Havası’nın, en can alıcı yönü “Bir Evde Çifte Cenaze Çıkarsa” sözleri olmuş ve bu sözlerden oluşan duygu dolu bir nağme ortaya çıkmıştır.
Şimdi günümüze kadar gelmiş bulunan ve Kilis Kertil yöresinde yaşanmış olan bu gerçek hikâyeye hep birlikte bir göz atalım:
“Kilis’in Kertil yöresinde yaşamını sürdüren Topal Abdo adındaki bir yiğit, sınıra yakın bir köyden atıyla eşya taşımaktadır. Ancak Topal Abdo, taşımakta olduğu bu eşyaların sınırdan kaçak olarak geçirildiğinden habersiz olarak çalışmasını sürdürür.
Yine bir gün, küçük oğlu Muhammed’i de atın sırtına alarak çalışmaya birlikte giderler. Ne var ki, peşlerine takılan jandarmaların amansız kurşunlarına, hem Topal Abdo hem de oğlu Muhammed hedef olur. Anında can veren baba oğul, köyündeki evine getirilir. Topal Abdo ile küçük Muhammed’in acı ölümü, Kilis’in her yöresine yayılır ve herkesçe duyulur. Çevrede şok ve hüzün yaratan bu acı olay üzerine, insanlar ağıtlarla birlikte şiir ve destanlar yazar. Bunun yanı sıra, ağlamalı nağmeler yavaş yavaş ses vermeye başlar. Olayı hikâye eden acı sözcükler artık halkın dilinde yer eder ve devamlı söylenir durur.
Özellikle “Bir Evde Çifte Cenaze Çıkarsa” sözleri konuşuldukça, ‘acıların yarattığı şiirler ve ağıtların oluşturduğu hüzünlü sesler’, kendiliğinden nağmelere dönüşür. Böylece Kilis halkının dağarcığından koparak gelen bu eşsiz Barak Havası, Uşak makamının ve ara ara Hicaz makamının o hisli vurgularıyla işlenerek muhteşem bir Anonim eser halini alır.
Değerli Hocam Sosyolog Prof. Dr. Cahit Tanyol’un belirttiği gibi, Kilis, Gaziantep ve Nizip yöresinde yaşayan barakların kendine özgü bir sosyal hayatları ile birlikte yiğitlik, aşk, sevgi, fukaralık üzerine bestelenmiş birçok Barak Havaları da vardır. İşte bunlardan biri de acı ve yiğitlik üzerine bestelenmiş olan Topal Abdo (Oğlum Muhammedim)’dir.
Hoşça kalın.

 

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.