Uşşak Makamının Güzelliği: Cümle Yaran Sana Uşşak

21 Ara 2017 Per 17:39
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri:

Uşşak Makamının Güzelliği: Cümle Yaran Sana Uşşak

Metin MERCİMEK

“EĞER Kİ, MUSİKİ MECLİSİNE BİR AĞIRBAŞLILIK SAĞLIYORSA, HÜZÜN BİR ORTAM YARATIYORSA VE DE YÜREKLERİ SIZLATIYORSA, İŞTE O UŞŞAK MAKAMININ TA KENDİSİDİR.”
(Prof. Dr. Alâeddin YAVAŞCA)

Türk Musikisinde temel makam olarak bilinen Uşşak makamı, “Aşıklar Makamı” olarak da anılır. Uşşak makamı, yüzyıllar öncesinde çeşitli isimler almış ve bu konuda yorumlar yapılmıştır. 17. yüzyılda yaşamış olan Ali Çelebi isimli bir müzisyen, Uşşak makamını ‘Dügâh makamı’ olarak tarif etmiştir. Ayrıca, Türk Musikisi’nin reform dönemini başlatan Saadettin Arel (1880-1955), Uşşak makamına ‘Kürdili Çargâh’ adını vermiştir. Daha sonraları Türk Musiki Sistemini kuran Saadettin Arel, Dr. Suphi Ezgi, Ekrem Karadeniz ve Abdülkadir Töre, heyet marifetiyle Uşşak makamını bağımsız bir makam olarak kabul etmişlerdir.
İstanbul Kilis Vakfı’nın Genel Kurul Toplantısı’nda, Kanuni Coşkun Erdem yönetimindeki Uşşak faslından sonra, her zaman olduğu gibi, Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca’dan bir şarkı dinlememek ve yorumunu almamak olamazdı. O gün ilk olarak sözler Divan şairlerinden Nedim’e ait olan “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” Uşşak makamında kendi eserini bizlere fevkalade okudu. Yoğun bir alkıştan sonra, hem Şair Nedim’den hem de Uşşak makamının güzelliğinden söz etti ve şunları söyledi: Coşkun Erdem’in, Tatyos Efendi’nin eşsiz peşrevinden sonra Şevki Bey’in “Kimseler Gelmez Senin Feryadı Ateş Bağrına” Uşşak faslı, tabi ki beni başka yerlere götürdü. Bu etkinin asıl nedeni ise, Uşşak makamının doyulmaz güzellikteki vurgularından kaynaklanmıştır. Çünkü Uşşak makamı, bu günkü meclisimize ağırbaşlılıkla birlikte bir hüzün ortamı sağlamış ve ayrıca yüreklerimizi sızlatmıştır” diye bizlere musikimizin güzel makamlarından biri olan Uşşak makamı hakkında anlamlı yorum ve bilgi verdi.
Aruz veznini Türkçeye yaklaştıran ve Türkçeyi en iyi kullanan 18. yüzyılın Divan Şairlerinden Nedim’in “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” güftesi, herkeste olduğu gibi, Alâeddin Yavaşca’yı da büyülemiş ve bunu besteleme yoluna gitmiştir. Özellikle derin bir övgüyle ele alınan sevgilinin güzelliği ve ilk mısra içindeki ‘Uşşak’ sözcüğü, hemen onu Uşşak makamının hisli vurgularına yöneltmiş ve bu duygular içinde doyulmaz güzellikte bir eser meydana getirmiştir.
Şair Nedim’in “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” şiirinin içindeki Uşşak sözcüğü Yavaşca’ya, makam bazında bir çağrışım yaratmış ve bunu Curcuna usulünde İstanbul Sultanahmet’te Uşşak makamında bestelemiştir.
Şimdi bu güzel eserin sözlerini hep birlikte görelim:

CÜMLE YARAN SANA UŞŞAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
CÜMLENİN TAKATLARI TAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
ŞİMDİ ÂLEM SANA MÜŞTAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
CÜMLENİN TAKATLARI TAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?

Uşşak makamının güzelliğini ve önemini bizlere öğreten ve Uşşak makamında kendi eserini seslendiren Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca’yı candan kutluyor ve onun “Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca’nın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eseri’nin bir başka güzelliğinde yeniden buluşalım diyorum.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

ATASÖZÜ Türk çocuklarının boyları uzamaya başlamış. İnşallah akılları kısalmaz!…...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “YAŞAMAK: BİRER BİRER VE HEP BERABER İPEKLİ BİR KUMAŞ DOKUR GİBİ…...

Yorum 
0

M. Yahya EFE Sevgili okurlarım, zaman çok çabuk geçiyor, kıymetini bilmek lazım. Her şey daha...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

ATASÖZÜ Türk çocuklarının boyları uzamaya başlamış. İnşallah akılları...

Kültür İlçesi Kadıköy’ü Tanıy...

Metin MERCİMEK “YAŞAMAK: BİRER BİRER VE HEP BERABER İPEKLİ BİR KUMAŞ...

Yıllar Sonra Öğrendim ki…

M. Yahya EFE Sevgili okurlarım, zaman çok çabuk geçiyor, kıymetini bilmek...

İntikam!

Aysel MASMANACI BEŞOĞLU   Atlar sadık hayvanlardır. Onlar da bir bakıma...

Ben-Sen-2

Mahmut İ. KANMAZ   “Siyah beyaz tuşlarında piyanomun Seni çalıyorum şimdi...

ELHANÎ’ye

Elhan Uğur Elhan Hocam annesini kaybetti, çok acı günler geçirdi biliyorum....

SABAH

Penceremi açınca, Yemi bırakıp kaçınca, Havalanan güvercin. Geri çekildim...

50 bin öğrenci karne aldı

Kilis’te okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lisede eğitim gören 50 bin Türk...

İl İstihdam Kurulu toplantısı yapıl...

Kilis’te İl İstihdam Kurulu 2019 Yılı 1. Olağan toplantısı, Vali Recep...

Bomba, silah, uyuşturucu ile yakala...

Kilis’te polisin bir garaja düzenlediği operasyonda el bombası, tabanca,...

Yangında mahsur kalanlar kurtarıldı...

Kilis’te 4 katlı apartmanda çıkan yangında mahsur kalan 14 kişi itfaiye...

2023 Eğitim Vizyonu Çalıştayı ünive...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nin katkıları, İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün...

Dar gelirli vatandaşlar semt pazarl...

Kilis’te vatandaşlar ucuz olması sebebiyle semt pazarlarına ilgi gösteriyor....

KİTSO’dan dijital ehliyet hizmeti...

Kilis Ticaret ve Sanayi Odası’nda(KİTSO) Sayısal Takograf (Dijital Ehliyet)...

Temel aile bilinci eğitimi semineri...

Kilis İl Müftülüğü Aile Ve Dini Rehberlik Bürosu tarafından merkez ve...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

ÇÖP Çöp torbası kullanmasını sevmiyormuşuz. Evet… Çöpleri caddeye...

Kilis Vakfı’nın Onursal Başkanı Say...

Nejat TAŞKIN   35 senedir İstanbul’un Avrupa Yakası’ndaki Laleli semtiyle...

Vuslat Nedir ve Vuslat Hakkındaki G...

Metin MERCİMEK “BİZE GÖZÜN DEĞİL, GÖNLÜN GÖRDÜĞÜ YÜREK GEREK....