Uşşak Makamının Güzelliği: Cümle Yaran Sana Uşşak

21 Ara 2017 Per 17:39
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri:

Uşşak Makamının Güzelliği: Cümle Yaran Sana Uşşak

Metin MERCİMEK

“EĞER Kİ, MUSİKİ MECLİSİNE BİR AĞIRBAŞLILIK SAĞLIYORSA, HÜZÜN BİR ORTAM YARATIYORSA VE DE YÜREKLERİ SIZLATIYORSA, İŞTE O UŞŞAK MAKAMININ TA KENDİSİDİR.”
(Prof. Dr. Alâeddin YAVAŞCA)

Türk Musikisinde temel makam olarak bilinen Uşşak makamı, “Aşıklar Makamı” olarak da anılır. Uşşak makamı, yüzyıllar öncesinde çeşitli isimler almış ve bu konuda yorumlar yapılmıştır. 17. yüzyılda yaşamış olan Ali Çelebi isimli bir müzisyen, Uşşak makamını ‘Dügâh makamı’ olarak tarif etmiştir. Ayrıca, Türk Musikisi’nin reform dönemini başlatan Saadettin Arel (1880-1955), Uşşak makamına ‘Kürdili Çargâh’ adını vermiştir. Daha sonraları Türk Musiki Sistemini kuran Saadettin Arel, Dr. Suphi Ezgi, Ekrem Karadeniz ve Abdülkadir Töre, heyet marifetiyle Uşşak makamını bağımsız bir makam olarak kabul etmişlerdir.
İstanbul Kilis Vakfı’nın Genel Kurul Toplantısı’nda, Kanuni Coşkun Erdem yönetimindeki Uşşak faslından sonra, her zaman olduğu gibi, Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca’dan bir şarkı dinlememek ve yorumunu almamak olamazdı. O gün ilk olarak sözler Divan şairlerinden Nedim’e ait olan “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” Uşşak makamında kendi eserini bizlere fevkalade okudu. Yoğun bir alkıştan sonra, hem Şair Nedim’den hem de Uşşak makamının güzelliğinden söz etti ve şunları söyledi: Coşkun Erdem’in, Tatyos Efendi’nin eşsiz peşrevinden sonra Şevki Bey’in “Kimseler Gelmez Senin Feryadı Ateş Bağrına” Uşşak faslı, tabi ki beni başka yerlere götürdü. Bu etkinin asıl nedeni ise, Uşşak makamının doyulmaz güzellikteki vurgularından kaynaklanmıştır. Çünkü Uşşak makamı, bu günkü meclisimize ağırbaşlılıkla birlikte bir hüzün ortamı sağlamış ve ayrıca yüreklerimizi sızlatmıştır” diye bizlere musikimizin güzel makamlarından biri olan Uşşak makamı hakkında anlamlı yorum ve bilgi verdi.
Aruz veznini Türkçeye yaklaştıran ve Türkçeyi en iyi kullanan 18. yüzyılın Divan Şairlerinden Nedim’in “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” güftesi, herkeste olduğu gibi, Alâeddin Yavaşca’yı da büyülemiş ve bunu besteleme yoluna gitmiştir. Özellikle derin bir övgüyle ele alınan sevgilinin güzelliği ve ilk mısra içindeki ‘Uşşak’ sözcüğü, hemen onu Uşşak makamının hisli vurgularına yöneltmiş ve bu duygular içinde doyulmaz güzellikte bir eser meydana getirmiştir.
Şair Nedim’in “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” şiirinin içindeki Uşşak sözcüğü Yavaşca’ya, makam bazında bir çağrışım yaratmış ve bunu Curcuna usulünde İstanbul Sultanahmet’te Uşşak makamında bestelemiştir.
Şimdi bu güzel eserin sözlerini hep birlikte görelim:

CÜMLE YARAN SANA UŞŞAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
CÜMLENİN TAKATLARI TAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
ŞİMDİ ÂLEM SANA MÜŞTAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
CÜMLENİN TAKATLARI TAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?

Uşşak makamının güzelliğini ve önemini bizlere öğreten ve Uşşak makamında kendi eserini seslendiren Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca’yı candan kutluyor ve onun “Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca’nın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eseri’nin bir başka güzelliğinde yeniden buluşalım diyorum.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

TRAFİK Kaza yapanlar ilan edilecekmiş. Çoğu ediliyor zaten, “ölüm ilanı” sayfalarında…...

Yorum 
0

Ramazan Düşünceleri: Ramazan’da Akıl ve Kalbin Birlikte Yol Alması Metin MERCİMEK “AKILLI...

Yorum 
0

Nejat TAŞKIN    Merhum Rahim Kesikminare çok sevdiğim sınıf arkadaşlarımdan biriydi....

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

TRAFİK Kaza yapanlar ilan edilecekmiş. Çoğu ediliyor zaten, “ölüm ilanı”...

Ramazan’da Akıl ve Kalbin Bir...

Ramazan Düşünceleri: Ramazan’da Akıl ve Kalbin Birlikte Yol Alması...

Sınıf Arkadaşım Rahim Kesikminare’y...

Nejat TAŞKIN    Merhum Rahim Kesikminare çok sevdiğim sınıf arkadaşlarımdan...

Seçime Sayılı Günler Kala Kilis...

A. Haşim ÖZYURT   Muhterem Kilisliler, 1 Kasım 2015 yılında yapılan...

Kilis’te Eski Ramazanlar

Şenel ÖZKÖSELER   Biz mi eskidik, yoksa zaman mı eskide kaldı? Bize...

ŞEHR-İ RAMAZAN

Mutluluk ayı, Onbir ayın sultanı, Bağlanmalı ağzımız, dilimiz. Oruç tutarak,...

MUSABEYLİ DEVLET HASTANESİ RÖNTGEN ...

KİLİS ÖZEL İDARESİ PLAN PROJE YATIRIM VE İNŞAAT MÜDÜRLÜĞÜ Musabeyli...

LPG yüklü tanker devrildi

Kilis’te devrilen LPG yüklü tankerin sürücüsü hafif yaralandı. Tankerde...

Borçlara yapılandırma imkânı

Kilis Belediyesine Su, Emlak Vergisi, ÇTV, İlan ve Reklam Vergisi ve Kanun kapsamına...

Ak Parti Seçim Koordinasyon Merkezi...

AK Parti Kilis İl Başkanlığı, 24 Haziran seçimleri dolayısıyla Seçim...

Kilis keçisi dağıtıldı

Kilis’ten alınan 300 Kilis keçisi Konya’nın Doğanhisar ilçesinde...

Valilikten Filistin’e yardım çağrıs...

Kilis Valiliği’nce Filistin İnsani Yardım Kampanyası’na katılım çağrısında...

Çiftçi eğitim kursları başladı...

Kilis İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü personellerince çiftçilere...

Çocuk Tarım Kampı düzenlendi

Kilis İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Lider Çocuk Tarım Kampı...

Atletizm müsabakalarında Türkiye bi...

Kilis’te Süleyman Demirel Ortaokulu 8. Sınıf Öğrencisi Özlem Tohumcu,...

Türk Ocakları Kilis Şubesi’nden Rek...

Türk Ocakları Kilis Şubesi Yönetim Kurulu Üyeleri, Şube Başkanı Dr. Öğr....

Öğrencilerle iftar yemeğinde bir ar...

Kilis 7 Aralık Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Doğan Karacoşkun,...

Kilisli Sanatçı Gözükızıl, Rektör K...

Kilisli sanatçı Kadir Gözükızıl, 7 Aralık Üniversitesi Rektörü Prof....