Uşşak Makamının Güzelliği: Cümle Yaran Sana Uşşak

21 Ara 2017 Per 17:39
ArtıYazı BüyüklüğüEksi

Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca Hocamızın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eserleri:

Uşşak Makamının Güzelliği: Cümle Yaran Sana Uşşak

Metin MERCİMEK

“EĞER Kİ, MUSİKİ MECLİSİNE BİR AĞIRBAŞLILIK SAĞLIYORSA, HÜZÜN BİR ORTAM YARATIYORSA VE DE YÜREKLERİ SIZLATIYORSA, İŞTE O UŞŞAK MAKAMININ TA KENDİSİDİR.”
(Prof. Dr. Alâeddin YAVAŞCA)

Türk Musikisinde temel makam olarak bilinen Uşşak makamı, “Aşıklar Makamı” olarak da anılır. Uşşak makamı, yüzyıllar öncesinde çeşitli isimler almış ve bu konuda yorumlar yapılmıştır. 17. yüzyılda yaşamış olan Ali Çelebi isimli bir müzisyen, Uşşak makamını ‘Dügâh makamı’ olarak tarif etmiştir. Ayrıca, Türk Musikisi’nin reform dönemini başlatan Saadettin Arel (1880-1955), Uşşak makamına ‘Kürdili Çargâh’ adını vermiştir. Daha sonraları Türk Musiki Sistemini kuran Saadettin Arel, Dr. Suphi Ezgi, Ekrem Karadeniz ve Abdülkadir Töre, heyet marifetiyle Uşşak makamını bağımsız bir makam olarak kabul etmişlerdir.
İstanbul Kilis Vakfı’nın Genel Kurul Toplantısı’nda, Kanuni Coşkun Erdem yönetimindeki Uşşak faslından sonra, her zaman olduğu gibi, Prof. Dr. Alaeddin Yavaşca’dan bir şarkı dinlememek ve yorumunu almamak olamazdı. O gün ilk olarak sözler Divan şairlerinden Nedim’e ait olan “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” Uşşak makamında kendi eserini bizlere fevkalade okudu. Yoğun bir alkıştan sonra, hem Şair Nedim’den hem de Uşşak makamının güzelliğinden söz etti ve şunları söyledi: Coşkun Erdem’in, Tatyos Efendi’nin eşsiz peşrevinden sonra Şevki Bey’in “Kimseler Gelmez Senin Feryadı Ateş Bağrına” Uşşak faslı, tabi ki beni başka yerlere götürdü. Bu etkinin asıl nedeni ise, Uşşak makamının doyulmaz güzellikteki vurgularından kaynaklanmıştır. Çünkü Uşşak makamı, bu günkü meclisimize ağırbaşlılıkla birlikte bir hüzün ortamı sağlamış ve ayrıca yüreklerimizi sızlatmıştır” diye bizlere musikimizin güzel makamlarından biri olan Uşşak makamı hakkında anlamlı yorum ve bilgi verdi.
Aruz veznini Türkçeye yaklaştıran ve Türkçeyi en iyi kullanan 18. yüzyılın Divan Şairlerinden Nedim’in “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” güftesi, herkeste olduğu gibi, Alâeddin Yavaşca’yı da büyülemiş ve bunu besteleme yoluna gitmiştir. Özellikle derin bir övgüyle ele alınan sevgilinin güzelliği ve ilk mısra içindeki ‘Uşşak’ sözcüğü, hemen onu Uşşak makamının hisli vurgularına yöneltmiş ve bu duygular içinde doyulmaz güzellikte bir eser meydana getirmiştir.
Şair Nedim’in “Cümle Yaran Sana Uşşak Olduğun Bilmez misin” şiirinin içindeki Uşşak sözcüğü Yavaşca’ya, makam bazında bir çağrışım yaratmış ve bunu Curcuna usulünde İstanbul Sultanahmet’te Uşşak makamında bestelemiştir.
Şimdi bu güzel eserin sözlerini hep birlikte görelim:

CÜMLE YARAN SANA UŞŞAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
CÜMLENİN TAKATLARI TAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
ŞİMDİ ÂLEM SANA MÜŞTAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?
CÜMLENİN TAKATLARI TAK OLDUĞUN BİLMEZ MİSİN?

Uşşak makamının güzelliğini ve önemini bizlere öğreten ve Uşşak makamında kendi eserini seslendiren Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca’yı candan kutluyor ve onun “Prof. Dr. Alâeddin Yavaşca’nın Kilis Sevgisi ve Muhteşem Eseri’nin bir başka güzelliğinde yeniden buluşalım diyorum.
Hoşça kalın.

Benzer Haberler

ÖNLEM Memur, performansına göre maaş alacakmış. Belki o zaman limon satmaları önlenir!…...

Yorum 
0

Nejat TAŞKIN   Kilis’e gidenler, “Dönüşte ne istersin Taşkın?” diye sorduklarında onlardan...

Yorum 
0

Metin MERCİMEK “İNSAN YAŞAMININ YARARINA HER TÜR SEMİNERLER, OTURUMLAR, GEZİLER VE ETKİNLİKLER...

Yorum 
0


Yorumlar

İsim: E-posta: Yorumunuz:
*


SON EKLENEN HABERLER

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

ÖNLEM Memur, performansına göre maaş alacakmış. Belki o zaman limon satmaları...

Kırmızı Yemeni

Nejat TAŞKIN   Kilis’e gidenler, “Dönüşte ne istersin Taşkın?” diye...

Kadıköy Gönüllü Evleri’nin Ya...

Metin MERCİMEK “İNSAN YAŞAMININ YARARINA HER TÜR SEMİNERLER, OTURUMLAR,...

Yeni Öğretim Yılı

Şenel ÖZKÖSELER (Em. Öğretmen)   Yeni öğretim yılı hayırlı, uğurlu...

Tevazu…

Mahmut KANMAZ Selam ve sevgiler sunarak, bugünkü yazıma güzel dileklerle başlıyorum…...

ZOR OĞLU ZOR

bak dedim ya benimle sıkılmazsın diye ben üzmem seni oturur çay’la...

AĞLAMA

Ağlama bebeğim! O gözler gülmeli. Ağlarsan eğer, Gözyaşların çocukça...

Kilis’te yerel medyanın sorun...

Kalkınma Bakanlığı GAP Bölge Kalkınma İdaresi ve Gaziantep Üniversitesi...

Suriyelilere tarımsal eğitim

Kilis’teki Suriyelilere, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)...

KESOB ile KOSGEB arasında protokol ...

Kilis Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (KESOB) İŞKUR Müdürlüğü ile...

Kilis’te trafik kazaları arttı [ASA...

Kilis’te son bir hafta içerisinde meydana gelen trafik kazalarında 20...

950 gram altın çalındı

Kilis’te bir eve giren hırsızlar 950 gram altın çaldı. Hasan Kamil...

Kaymakam Duman’dan ziyaretler

Kilis’in Elbeyli Kaymakamı Kadir Duman ve Belediye Başkanı Süleyman...

Aramızdan Ayrılanlar

Zeynep ZORLU (87) Raife ÖZUNCU (85) İbrahim KARADAŞ (38) Ahmet RUHİ (76) Ayşe...

Çocuklara ağız ve diş sağlığı eğiti...

Kilis’te okul öncesi eğitim alan 2-6 yaş grubu öğrencileri için diş...

79. BOYUT / Ahmet BARUTÇU

YASA “Gıda Yasası” hazırlanıyormuş. Almadığımız şeyin yasası mı...

Kilis’in Kaderi

Nejat TAŞKIN 40 yıldır yazı yazarım. Elime kalemi aldığım zaman hep iyi...

Evlilik Nedir?

Metin MERCİMEK “DİBİNİ GÖRMEDİĞİN SUYA DALMADIĞIN GİBİ, EMİN...