Dolar 32,3565
Euro 34,4292
Altın 2.435,74
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Kilis 22°C
Az Bulutlu
Kilis
22°C
Az Bulutlu
Paz 24°C
Pts 27°C
Sal 27°C
Çar 28°C

Yazarımız Taşkent: Kilis Müzesi olan tarihi bina, Sabunhane değil, Kervansaray’dır

Yazarımız Taşkent: Kilis Müzesi olan tarihi bina, Sabunhane değil, Kervansaray’dır
A+
A-
14.09.2021
360
ABONE OL

Gazetemiz Yazarı M. Şenay Taşkent, editörümüz Mustafa Sağ’a, halen Kilis Müzesi olan tarihi binanın Sabunhane değil, Kervansaray olduğuna dair önemli açıklamalarda bulundu.

Taşkent yaptığı açıklamada şunları dile getirdi:

“Mustafa Bey, yıllar öncesi 23.05.2019 tarihli Kent Gazetesindeki köşemde bu konuyu geniş detaylarına varıncaya kadar dile getirmiş, söz konusu Tarihi mekanın neden Sabunhane olamayacağını ve neden Kervansaray olabileceğinden söz etmiş idim. Ancak,üzgünüm ki, bu yazı içeriğine ilişkin hiçbir kamu kurum kuruluş dâhil, STK ve yerel basından dahi olumlu yahut olumsuz herhangi bir yanıt alamadım. Dolayısı ile tereddütlerimi gidermek bağlamında yeniden gündeme taşıma ihtiyacı hissettiğimi öncelikle belirtmek isterim.

Şöyle ki, mevcut müze giriş kapısı yanında asılı duran bilgilendirme yazısında bile, binanın sabunhane olup olmadığı konusunda yazılı kaynaklarda bir bilgiye ulaşılamamış olduğu belirtilmiş olsa da, binanın yapı incelemelerinde 1880’li yıllarda yapılmış olabileceğinin anlaşıldığından söz edilmiştir. Oysa ben bu binanın geçmişe dönük, bir asırlık hikâyesini bilen ve yaşayan biriyim. Altmış beş yılını bizzat, bir o kadar fazlasını da babam rahmetlinin anlatılarından bilgiliyim desem yeridir. Zira doğup büyüdüğüm ev bu binanın tam karşısında idi. Daha ilginci, bu konuyu çok araştırmama rağmen anılan yerin sabunhane olduğuna dair hiçbir veri ve bilgiye ulaşamadığını da itiraf etmeliyim.

Hal böyle iken, Kilis’teki sabunculuğun tarihçesine dair tek kaynağın, ilimizde halen sabun üretimini sürdürmekte olan TekünSabunculuğun üç kuşaktır günümüze kadar nasıl başarılı bir şekilde  getiriliş öyküsünü gösterebiliriz.

Üçüncü kuşak olan Mehmet Akil Teksabuncu’dan edindiğimiz bilgilere göre Kilis’te sabunculuk, rahmetli dedesi Mehmet Teksabuncu’nun 1920’li yıllarda başlattığı ilk küçük işletmesi ve babası rahmetli Abdülmecit Teksabuncu’nun da, 1937-1984 yılarında da bu işletmeyi büyüterek oğluna devredip, üçüncü kuşak olarak bugünlere taşıdığını öğreniyoruz.1880’li yıllarda Sabunhane amaçlı yapıldığı söylenen bu yerde eğer Sabunculuk yapılmış ise, Teksabuncuların dedesi neden Halep’teki bir ustadan öğrendiği bu mesleği 1920’li yıllara taşımıştır. Yine sabun Vikipedi sayfasındaki bilgilerde 19 yy’a kadar ülkemizde sabun üretilmediğinden, 1898 ve 1900 ‘lerin başında ilk sabun suyu ve sabun üretiminden söz etmiştir. Tüm bu verilerden anlaşılıyor ki, burası Sabunhane amaçlı yapılmamıştır.

“Pekihangi amaçla yapılmıştır?”diyecek olursanız, Kurtuluş Mücadelesi öncesi, yurdumuzu işgal eden Fransızların Kilis’teki karargâhı bu sözünü ettiğimiz yermiş. Hatta tayinlerini(ekmeklerini) Ayşecik Parkı arkasındaki(şimdi yıkılmış) dedemin fırınından tedarik ettikleri de, babamın bize verdiği bilgiler arasındadır. Sabunhane olduğuna kanıt olarak öngörülen büyük kazanın işgalcilerin yemek kazanı, küçük kuyuları ise erzak ve zeytinyağı stoklamak amaçlı kullandıklarını söylemişti.

Neden kervansaraydır dediğime gelince… Hatırlanacağı üzere, Ortaçağ’a uzanan Tarihi İpekyolu güzergâhını bir kolu da, Çin’den başlayıp, Gaziantep üzeri Halep, Şam ve Basra yolu ile Hindistan’a giden güzergâh imiş. O yılların tacirleri güzergâhları kısaltmak amaçlı Kilis’i de bu yol kapsamına almaları sonucu, Kervanlarını konaklamak adına Kervansarayları kullandıkları bilgisi kayıtlarda vardır. Dahası, küçüklüğümden hatırlıyorum, bu yerin Akcurun’un girişindeki köşesinde 2 adet Nalbant vardı. Dolayısı ile bu yerin Kervansaray olarak bir geçmişinin olma ihtimali yüksektir. Hatta buraya Kalaycılar Kervansaray denildiği de günümüzekadar gelmiştir.

Mustafa Bey, işte kervansaray deyişimdeki ısrarımda bundan olup, dileğim o ki, birilerinin bu tarihi mekânın sabunhane olduğuna ve yapılış amacınında bu olduğuna beni ikna etmesinden yanadır. Gerekirse bu konuda üniversitemizin ilgili Fakülte Ana Bilim Başkanlığı da gerekli araştırmayı başlatabilir ve tezimin doğruluğu veya yanlışlığı ortaya çıkarsa, bizler de gerçek bilgileri yeni nesillere ulaştırmış oluruz diye düşünüyorum.”

Kent Gazetesi olarak biz de yazarımız M. Şenay Taşkent’e verdiği bu bilgi için teşekkür ediyor, konu hakkında en kısa içerisinde yetkililerden cevap bekliyoruz. (Haber Merkezi)

YORUMLAR
  1. İlkgun salih dedi ki:

    Biz buranın sabunhane olarak kullanıldığını iddaa etmiyoruz ,sadece halk arasında bu isim kulanildigi için kullanıyoruz,doğrusu buranın sabunhane olduğunu ben de bilmem, fakat neden bu isimle adlandırılmış bilinmiyor,su da bir gerçek Kilis böyle bir tarihi eserin kıymetini bilmediği ve yeteri kadar bu tarihi yapıyı ortaya cikarmadigidir .şih cami tarafindaki yolunu kapatmış ve Çalık camiye giden yoluda kargacik burgacik bir şekilde bağlanmış ,önemli olanda konum yani mevkidir.